BSA

Vücut Yüzey Alanı (BSA) Hesaplama

Mosteller ve DuBois formülleriyle vücut yüzey alanını hesaplayın: kilo ve boy girişi, m² sonucu, onkolojik doz hesabındaki yeri ve kılavuz kaynakları.

Güncelleme 8 Eylül 2026
8 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
< 0,25 m²	Yenidoğan ve erken süt çocuğu aralığı. Formüllerin kesinliğinin en düşük olduğu banttır.	El Edelbi 2012: Mosteller formülü pediatrik popülasyonda ölçülen BSA değerini olduğundan düşük tahmin eder ve kesinliği en çok yenidoğan ile süt çocuklarında düşer. Bu bantta kurumunuzun pediatrik protokolündeki formülü ve ağırlık temelli (mg/kg) doz kuralını esas alın.
0,25-1,0 m²	Süt çocuğu ve çocukluk çağının büyük bölümünü kapsayan aralık.	El Edelbi 2012: Mosteller değerleri ölçülen BSA ile yüksek korelasyon gösterir, ancak kesinliği düşüktür; pediatrik onkolojide doz hesabı öncesi ağırlık ve boyun aynı gün ölçülmüş olmasını arayın.
1,0-1,6 m²	Geç çocukluk, adölesan ve küçük yapılı erişkinlerin bandı.	Gurney 2002: BSA temelli doz, sitotoksik ilaçların atılım süreçlerindeki değişkenliği açıklamaz; küçük BSA değerlerinde farmakokinetik izlem veya sabit doz seçenekleri protokolde tanımlanmışsa bunlara uyun.
1,6-2,0 m²	Erişkin kanser hastalarının çoğunun bulunduğu tipik aralık.	Sacco 2010: Birleşik Krallıkta kemoterapi alan 3613 erişkinde ortalama BSA 1,79 m² (erkeklerde 1,91 m², kadınlarda 1,71 m²) bulunmuştur. Bu bant referans niteliğindedir, tek başına bir eylem gerektirmez.
> 2,0 m²	Bazı kurumların doz hesabında BSA değerini sınırladığı (capping) banttır; sınırlama bir kılavuz önerisi değildir.	ASCO 2021 (Griggs): obez erişkinlerin vücut ölçüsüne dayalı tam sitotoksik kemoterapi dozunu en az obez olmayan hastalar kadar iyi tolere ettiği bildirilmiş, tam dozun kullanılması önerilmiştir; toksisite durumunda doz değişikliği obez olmayan hastalardaki gibi yönetilir.

Sonraki adım

BSA tek başına bir klinik karar değildir; sitotoksik ilaçların büyük bölümünde mg/m² cinsinden tanımlanan dozun girdisidir. Kullanılacak mg/m² değeri ve doz sınırlamaları ilgili tedavi protokolünden ve ürün bilgisinden alınır. Bu sayfa hiçbir ilaç için doz önermez.

Obez erişkinde doz: ASCO 2021 güncellemesi (Griggs ve ark.), obez erişkin kanser hastalarında BSA hesabında gerçek vücut ağırlığının kullanılmasını ve vücut ölçüsüne dayalı tam sitotoksik kemoterapi dozunun verilmesini önerir; sistematik derlemede obez hastaların tam dozu en az obez olmayan hastalar kadar iyi tolere ettiği bildirilmiştir. Aynı güncelleme, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilerde de onaylı tam dozun sunulmasını önerir ve toksisite durumunda doz değişikliğinin obez olmayan hastalardaki ile aynı biçimde ele alınmasını belirtir. Kurumunuz BSA değerini 2,0 veya 2,2 m² ile sınırlıyorsa bu bir kurum kararıdır, kılavuz önerisi değildir ve dosyada belirtilmelidir.

Yöntemin sınırları: Gurney 2002, BSA temelli dozun sitotoksik ilaçların atılım süreçlerindeki karmaşık değişkenliği açıklamadığını, bunun öngörülemeyen etki farklılığına yol açtığını ve fark edilmeyen doz yetersizliğinin hastaların yüzde 30 veya daha fazlasında görülebileceğini bildirir. Bu nedenle BSA sonucunu, protokolde tanımlanmışsa farmakokinetik izlem, böbrek fonksiyonuna göre doz (ör. karboplatin için hedef eğri altı alan yaklaşımı) ve klinik izlem ile birlikte değerlendirin.

Pediatri: BSA pediatrik onkolojide de doz girdisi olarak kullanılır. El Edelbi 2012, Mosteller formülünün pediatrik popülasyonda ölçülen BSA değerini olduğundan düşük tahmin ettiğini ve kesinliğin en çok yenidoğan ile süt çocuklarında düştüğünü bildirir; bu yaş grubunda kurumunuzun protokolündeki formül ve ağırlık temelli doz kuralları geçerlidir.

Ölçüm kalitesi: sonuç yalnızca girdiler kadar doğrudur. Beyan edilen değil ölçülen ağırlık ve boy kullanın, ödem, asit, ampütasyon ve hızlı kilo kaybı gibi durumlarda hesabın klinik tabloyla uyumunu ayrıca değerlendirin.

Formül

Mosteller 1987 (varsayılan):

BSA (m²) = karekök[ (kilo (kg) × boy (cm)) / 3600 ]

Du Bois ve Du Bois 1916:

BSA (m²) = 0,007184 × kilo (kg)^0,425 × boy (cm)^0,725

Her iki denklem de kiloyu kilogram, boyu santimetre birimiyle alır ve sonucu metrekare olarak verir. Hesaplayıcı sonucu klinik uygulamadaki gibi iki ondalık basamağa yuvarlar; ham değerler örnek hesap bölümünde açıkça yazılıdır.

İki formülün sonucu erişkin aralığında genellikle yüzde 1-2 farklıdır ve fark BSA büyüdükçe artar. Kilo ve boy alanları iki sekmede ortak olduğu için sekme değiştirdiğinizde girdiğiniz değerler korunur, aynı hastada iki sonucu karşılaştırabilirsiniz.

Formül seçimi bir tercih değil, süreklilik meselesidir: bir hastanın tedavi seyri boyunca aynı formül kullanılmalı ve hangi formülün kullanıldığı tedavi dosyasına yazılmalıdır.

Örnek hesap

Örnek 1

Yetmiş kilogram ağırlığında ve 170 santimetre boyunda erişkin hasta.

Mosteller: 70 × 170 = 11900, 11900 / 3600 = 3,305556, karekök(3,305556) = 1,818119. Sonuç 1,82 m² olarak raporlanır.

DuBois: 70^0,425 = 6,083684 ve 170^0,725 = 41,407162 bulunur. 0,007184 × 6,083684 × 41,407162 = 1,809708. Sonuç 1,81 m² olarak raporlanır.

İki formül arasındaki fark bu hastada yüzde yarımın altındadır. Aynı hastanın izleminde formül değiştirilmemeli, hangi formülün kullanıldığı tedavi dosyasına yazılmalıdır.

Örnek 2

Yirmi kilogram ağırlığında ve 110 santimetre boyunda çocuk hasta.

Mosteller: 20 × 110 = 2200, 2200 / 3600 = 0,611111, karekök(0,611111) = 0,781736 yani 0,78 m².

DuBois: 0,007184 × 3,572216 × 30,200191 = 0,775022 yani yine 0,78 m². Ham değerler 0,782 ve 0,775 olarak ayrışsa da iki ondalıklı sonuç bu boy-kilo çiftinde aynıdır.

Pediatrik hastada sonucu ölçülen güncel ağırlık ve boyla hesaplayın; çocuklarda ağırlık kısa sürede değiştiği için kür başlarında ölçümü yenilemek gerekir.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

Vücut yüzey alanı, kilonuz ve boyunuz kullanılarak hesaplanan bir sayıdır ve metrekare ile ifade edilir. Vücudunuzun dış yüzeyinin ne kadar geniş olduğunu tahmin eder. Erişkinlerde bu sayı çoğunlukla 1,6 ile 2,0 metrekare arasındadır.

Bu sayı en çok kanser tedavilerinde kullanılır. Birçok kemoterapi ilacının dozu, kilo yerine vücut yüzey alanına göre belirlenir. Yani doktorunuz ilacın miktarını hesaplarken bu sayıyı bir girdi olarak kullanır. Sayının kendisi bir hastalık ölçüsü değildir: yüksek veya düşük olması hastalığınızın ağır ya da hafif olduğu anlamına gelmez.

Hesabın doğru olması için kilonuzun ve boyunuzun güncel ve ölçülmüş olması gerekir. Tedavi sırasında kilonuz değişirse doktorunuz hesabı yeniler. Çocuklarda bu değişim daha hızlı olduğu için ölçümler daha sık tekrarlanır.

İlacınızın dozunu bu sayfadaki sayıya bakarak kendiniz hesaplamayın veya değiştirmeyin. Doz kararı, tedavi protokolünüz, kan değerleriniz ve genel durumunuz birlikte değerlendirilerek verilir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve tanı koymaz.

Sık sorulan sorular

Mosteller mi DuBois mu kullanmalıyım?

Varsayılan sekme Mosteller 1987 denklemidir: karekök[(kilo × boy) / 3600] biçimindeki tek adımlı yapısı hesabı ve kontrolü kolaylaştırır ve yaygın kullanımdadır. DuBois 1916 denklemi tarihsel olarak en çok atıf alan denklemdir ve bazı protokoller ile eski kayıtlar bu formüle göre yazılmıştır, bu yüzden ikinci sekmede sunulmaktadır. Belirleyici olan hangi formülün daha doğru olduğu değil, aynı hastada aynı formülün sürdürülmesi ve kullanılan formülün dosyaya yazılmasıdır.

İki formül neden farklı sonuç veriyor?

Çünkü ikisi farklı örneklemlerden türetilmiş ampirik denklemlerdir. DuBois denklemi yalnızca dokuz kişilik bir örneklemden türetilmiştir; Mosteller ise kullanım kolaylığı için sadeleştirilmiş bir denklem olarak yayımlanmıştır (Verbraecken 2006). Erişkin aralığında fark genellikle yüzde 1-2 düzeyindedir: 70 kilogram ve 170 santimetre için Mosteller 1,818, DuBois 1,810 metrekare verir. Fark BSA büyüdükçe artar, bu nedenle formül değişikliği izlemde yapay bir doz değişimi gibi görünebilir.

Obez hastada BSA değerini 2 metrekare ile sınırlamalı mıyım?

Doz sınırlama (capping) bir kılavuz önerisi değil, kurum uygulamasıdır. ASCO 2021 güncellemesi, obez erişkin kanser hastalarında BSA hesabında gerçek vücut ağırlığının kullanılmasını ve vücut ölçüsüne dayalı tam sitotoksik dozun verilmesini önerir; obez hastaların tam dozu en az obez olmayan hastalar kadar iyi tolere ettiği bildirilmiştir. Hesaplayıcı 2,0 metrekarenin üzerinde bu notu gösterir. Kurumunuzda sınırlama uygulanıyorsa bunun bilinçli bir kurum kararı olduğunu tedavi dosyasına yazın.

BSA temelli doz hesabı ne kadar güvenilir?

Sınırlıdır. Gurney 2002, BSA temelli dozun sitotoksik ilaçların atılım süreçlerini yansıtmadığını, bunun öngörülemeyen etki farklılığına yol açtığını ve fark edilmeyen doz yetersizliğinin hastaların yüzde 30 veya daha fazlasında görülebileceğini bildirir. Buna rağmen BSA, protokollerin çoğunda tanımlı doz birimi olmayı sürdürmektedir. Sonucu protokolde tanımlanan izlem yöntemleriyle, örneğin böbrek fonksiyonuna göre doz hesabı gereken ilaçlarda ilgili yaklaşımla birlikte kullanın.

Çocuklarda ve yenidoğanlarda kullanabilir miyim?

BSA pediatrik onkolojide de doz girdisidir, ancak kesinliği yaş küçüldükçe düşer. El Edelbi 2012, 0-18 yaş aralığındaki 268 çocuk ve süt çocuğunda Mosteller formülünün ölçülen BSA ile yüksek korelasyon gösterdiğini, ancak BSA değerini olduğundan düşük tahmin ettiğini ve kesinliğinin en çok yenidoğan ile süt çocuklarında düştüğünü bildirir. Hesaplayıcı 10 kilogram altında bu uyarıyı gösterir; bu yaş grubunda kurumunuzun protokolündeki formülü ve ağırlık temelli doz kurallarını esas alın.

Kaynaklar

1.Mosteller RD. Simplified calculation of body-surface area. N Engl J Med. 1987;317(17):1098. (Varsayılan formül.) doi.org/10.1056/NEJM198710223171717(yeni sekmede açılır)
2.Du Bois D, Du Bois EF. Clinical calorimetry: Tenth paper. A formula to estimate the approximate surface area if height and weight be known. Arch Intern Med. 1916;17(6_2):863-871. (DuBois formülü.) doi.org/10.1001/archinte.1916.00080130010002(yeni sekmede açılır)
3.Griggs JJ, Bohlke K, Balaban EP, et al. Appropriate Systemic Therapy Dosing for Obese Adult Patients With Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol. 2021;39(18):2037-2048. (Obez erişkinde tam, vücut ölçüsüne dayalı doz önerisi.) doi.org/10.1200/JCO.21.00471(yeni sekmede açılır)
4.Griggs JJ, Mangu PB, Anderson H, et al. Appropriate chemotherapy dosing for obese adult patients with cancer: American Society of Clinical Oncology clinical practice guideline. J Clin Oncol. 2012;30(13):1553-1561. (Önerinin ilk sürümü.) doi.org/10.1200/JCO.2011.39.9436(yeni sekmede açılır)
5.Gurney H. How to calculate the dose of chemotherapy. Br J Cancer. 2002;86(8):1297-1302. (BSA temelli dozun sınırları ve fark edilmeyen doz yetersizliği.) doi.org/10.1038/sj.bjc.6600139(yeni sekmede açılır)
6.Verbraecken J, Van de Heyning P, De Backer W, Van Gaal L. Body surface area in normal-weight, overweight, and obese adults. A comparison study. Metabolism. 2006;55(4):515-524. (Formüllerin karşılaştırması, DuBois denkleminin 9 kişilik örneklemi.) doi.org/10.1016/j.metabol.2005.11.004(yeni sekmede açılır)
7.El Edelbi R, Lindemalm S, Eksborg S. Estimation of body surface area in various childhood ages: validation of the Mosteller formula. Acta Paediatr. 2012;101(5):540-544. (Pediatrik doğrulama ve düşük kesinlik uyarısı.) doi.org/10.1111/j.1651-2227.2011.02580.x(yeni sekmede açılır)
8.Sacco JJ, Botten J, Macbeth F, Bagust A, Clark P. The average body surface area of adult cancer patients in the UK: a multicentre retrospective study. PLoS One. 2010;5(1):e8933. (Erişkin kanser hastalarında ortalama BSA.) doi.org/10.1371/journal.pone.0008933(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.