İçeriğe atla

PHQ-9

Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9) Depresyon Ölçeği Hesaplama

PHQ-9 depresyon ölçeğini resmi Türkçe maddelerle hesaplayın: 9 madde, 0-27 toplam puan, şiddet bantları, madde 9 güvenlik ağı ve işlevsellik sorusu.

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralıkAnlamıKılavuz yaklaşımı
Minimal veya yok0-4 puanDepresif belirti yükü düşüktür. Kroenke 2001 bu aralığı kesim noktalarının altında tanımlar; tarama negatif kabul edilir.PHQ Instruction Manual Tablo 4 (Kroenke ve Spitzer, Psychiatric Annals 2002 kaynaklı): bu aralık için önerilen eylem yoktur. Klinik şüphe sürüyorsa ölçek sonucuna değil görüşmeye dayanın.
Hafif5-9 puanKroenke 2001, 5 puanı hafif depresyonun kesim noktası olarak tanımlar. Bu bant tek başına tedavi kararı gerektirmez.PHQ Instruction Manual Tablo 4: dikkatli izlem (watchful waiting) ve kontrol görüşmesinde PHQ-9 tekrarı önerilir.
Orta10-14 puanKroenke 2001 kohortunda 10 ve üzeri puan, ruh sağlığı uzmanı görüşmesine göre majör depresyon için yüzde 88 duyarlık ve yüzde 88 özgüllük göstermiştir. Kullanım kılavuzu 10 puanı "sarı bayrak" olarak niteler.PHQ Instruction Manual Tablo 4: danışmanlık, izlem ve gerekiyorsa farmakoterapi içeren bir tedavi planı değerlendirilir. Tanı, ölçekle değil klinik görüşmeyle konur.
Orta-ağır15-19 puanKroenke 2001, 15 puanı orta-ağır depresyonun kesim noktası olarak tanımlar; kullanım kılavuzu 15 puanı "kırmızı bayrak", yani etkin tedavinin büyük olasılıkla gerektiği eşik olarak niteler.PHQ Instruction Manual Tablo 4: farmakoterapi ve/veya psikoterapi ile etkin tedavi önerilir.
Ağır20-27 puanKroenke 2001, 20 puanı ağır depresyonun kesim noktası olarak tanımlar. Bu hesaplayıcıda 20 puan aynı zamanda güvenlik ağı bloğunu tetikleyen ikinci koşuldur.PHQ Instruction Manual Tablo 4: farmakoterapinin gecikmeden başlatılması, ağır işlev kaybı veya tedaviye yetersiz yanıt varsa ruh sağlığı uzmanına hızlandırılmış yönlendirme belirtilir.
Madde 9 puanı 1 ve üzeri (herhangi bir toplamda)Simon 2013 çalışmasında bir yıllık intihar girişimi riski, madde 9 için "Hiçbir zaman" diyenlerde yüzde 0,4 iken "Hemen hemen her gün" diyenlerde yüzde 4 bulunmuştur. Louzon 2016 gazi popülasyonunda "Bazı günler" yanıtını yüzde 75, "Hemen hemen her gün" yanıtını yüzde 185 artmış intihar riskiyle ilişkilendirmiştir.PHQ Instruction Manual: madde 9 pozitifliğinde gerçek kendine zarar verme riskinin belirlenmesi klinik görüşme gerektirir. Bu hesaplayıcı, puan ne olursa olsun acil yönlendirme bloğunu basar.
İşlevsellik sorusu (toplama katılmaz)Kullanım kılavuzuna göre bu tek madde hiçbir PHQ puanının veya tanısının hesabına girmez; hastanın belirtiye bağlı yeti yitimine ilişkin genel izlenimini verir ve psikiyatrik belirti şiddetiyle güçlü ilişki gösterir.PHQ Instruction Manual: tedaviye başlama veya tedaviyi değiştirme kararında yardımcı bilgi olarak kullanılması belirtilir; puan yerine ayrı satırda raporlayın.

Sonraki adım

PHQ-9 bir tarama ve şiddet izleme aracıdır, tanı ölçütü değildir. Levis 2019, 58 çalışmadan 17.357 katılımcının bireysel verisini birleştirdiği meta analizde, yarı yapılandırılmış tanı görüşmesini ölçüt alan çalışmalarda duyarlık ve özgüllüğün 10 ve üzeri kesim noktasında en yüksek olduğunu bildirmiştir (duyarlık 0,88; özgüllük 0,85). Manea 2012 ise 18 doğrulama çalışmasında 8 ile 11 arasındaki kesim noktalarının kabul edilebilir tanısal özellikler verdiğini, tek bir noktanın mutlak üstünlüğü olmadığını göstermiştir. Pozitif tarama, DSM ölçütlerine dayalı klinik görüşme ile doğrulanmadan majör depresyon tanısı anlamına gelmez.

Amerika Birleşik Devletleri Koruyucu Hizmetler Görev Gücü 2023 tavsiyesi, erişkinlerde depresyon taramasını B derecesiyle önerir ve taramanın ancak yeterli tanı, tedavi ve izlem düzeneği varsa yapılmasını şart koşar. Tavsiye birinci basamağa yöneliktir; ölçek de Kroenke 2001 çalışmasında birinci basamak ve kadın hastalıkları polikliniklerinden 6.000 hastada doğrulanmıştır. Bu nedenle aracın birincil kullanım yeri aile hekimliği ve birinci basamak polikliniğidir; psikiyatri kliniklerinde ise daha çok şiddet izlemi ve tedavi yanıtının takibi için kullanılır. Aynı belge, erişkinlerde genel intihar riski taraması için kanıtın yetersiz olduğunu (I hükmü) belirtir; dolayısıyla madde 9 pozitifliği bir intihar riski tarama testinin sonucu değil, görüşmeyi başlatan bir işarettir.

Madde 9 yanıtının öngörü değeri sınırlıdır ve bu sınır dosyaya yazılmalıdır. Simon 2013, 84.418 ayaktan hastada bir yıllık intihar girişimi riskinin madde 9 için "Hiçbir zaman" diyenlerde yüzde 0,4 iken "Hemen hemen her gün" diyenlerde yüzde 4 olduğunu göstermiştir. Louzon 2016 ise gazi popülasyonunda riski doğrulamakla birlikte, çalışma döneminde gerçekleşen intiharların yüzde 71,6 kadarının son PHQ-9 formunda madde 9 için "Hiçbir zaman" diyen hastalarda olduğunu bildirmiştir. Yani madde 9 negatifliği güvence vermez; risk değerlendirmesi ölçeğe değil görüşmeye dayanır.

Türkçe sürümün psikometrik özellikleri Yazıcı Güleç 2012 tarafından PHQ-SADS bütünü içinde 200 ayaktan hasta ve 240 üniversite öğrencisinde incelenmiş, iç tutarlık Cronbach alfa değeri hasta grubunda 0,93, kontrol grubunda 0,86 bulunmuştur. Bu hesaplayıcıdaki madde metinleri, ölçeğin sahibi tarafından yayımlanan resmi Türkçe çeviridir. Ölçek serbestçe kopyalanabilir, çevrilebilir ve dağıtılabilir; formun altında bu izin açıkça yazılıdır.

Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez. Antidepresan başlama, psikoterapiye yönlendirme, izlem sıklığı ve güvenlik planı kararları klinik tablo, eş tanılar, bedensel nedenler ve kurum protokolü ile birlikte verilir. Yorgunluk, uyku ve iştah maddeleri anemi, tiroid hastalığı, uyku apnesi, ilaç yan etkileri ve gebelik gibi durumlardan da yükselebileceği için puanı yalnız başına yorumlamayın.

Formül

PHQ-9, majör depresyonun dokuz DSM ölçütünü hastanın kendi bildirimiyle puanlayan bir tarama ve şiddet ölçeğidir. Resmi Türkçe formun yönergesi şudur: "Son 2 hafta içerisinde, aşağıdaki sorunlardan herhangi biri sizi ne sıklıkla rahatsız etti?"

Her madde dört seçenekten biriyle yanıtlanır ve şu puanı alır:

  • Hiçbir zaman0 puan
  • Bazı günler1 puan
  • Günlerin yarıdan fazlasında2 puan
  • Hemen hemen her gün3 puan

Toplam puan = madde 1 + madde 2 + madde 3 + madde 4 + madde 5 + madde 6 + madde 7 + madde 8 + madde 9.

Dokuz madde 0 ile 3 arasında puanlandığı için toplam 0 ile 27 arasındadır.

Şiddet bantları (Kroenke 2001): 0-4 minimal, 5-9 hafif, 10-14 orta, 15-19 orta-ağır, 20-27 ağır. 5, 10, 15 ve 20 puan, yayında sırasıyla hafif, orta, orta-ağır ve ağır depresyonun kesim noktası olarak tanımlanır.

Anketin sonundaki işlevsellik sorusu ("Bu sorunlardan herhangi birini işaretlediyseniz, bu sorunlar işinizi yapmanızda, evinizle ilgili işleri halletmenizde veya diğer insanlarla olan ilişkilerinizde ne kadar zorluk yarattı?") toplam puana KATILMAZ. PHQ kullanım kılavuzu bu maddenin hiçbir PHQ puanının veya tanısının hesabına girmediğini, hastanın belirtiye bağlı yeti yitimine ilişkin genel izlenimini yansıttığını açıkça yazar; hesaplayıcı bu yanıtı ayrı satırda raporlar.

Güvenlik ağı kuralı: madde 9 puanı 0 üzerindeyse VEYA toplam 20 puan ve üzerindeyse sonuç kartının üstünde acil yönlendirme bloğu basılır. İki koşul VEYA ile bağlıdır, yani düşük bir toplam madde 9 pozitifliğini bastırmaz.

Madde metinleri phqscreeners.com sitesindeki resmi Türkçe çeviriden (PHQ9_Turkish for Turkey.pdf) alınmıştır; yalnız 6. ve 8. maddedeki uzun tire, bu sitenin yazım birliği için kısa tireye çevrilmiştir.

Örnek hesap

Örnek 1, kullanım kılavuzundaki yayımlanmış olgu

Kırk üç yaşında, üzgün görünen ve bir aydır yorgunluktan yakınan kadın hasta PHQ-9 formunu dolduruyor. Kılavuz olgunun puan dağılımını verir: üç madde 1 puan, iki madde 2 puan, üç madde 3 puan ve bir madde 0 puan.

Toplam: 3 × 1 + 2 × 2 + 3 × 3 + 0 = 3 + 4 + 9 = 16 puan. On altı puan 15-19 aralığına, yani orta-ağır banda düşer. Kılavuz aynı olgu için PHQ-9 şiddet puanını 16 olarak bildirir.

Bu olguda ölüm ve kendine zarar verme düşüncesi maddesi sıfırdan büyüktür, dolayısıyla hesaplayıcı toplam 20 puanın altında olmasına rağmen acil yönlendirme bloğunu basar. Kılavuz, hekimin sorgulamasında anlamlı intihar riski saptanmadığını yazar; blok bir risk hükmü değil, görüşme zorunluluğunun hatırlatmasıdır.

Örnek 2, düşük toplam ile pozitif madde 9

Otuz beş yaşında hasta: ilgi kaybı 2 puan, depresif duygudurum 2 puan, uyku sorunu 1 puan, yorgunluk 1 puan, iştah değişikliği 1 puan, değersizlik 0 puan, dikkat güçlüğü 0 puan, psikomotor değişiklik 0 puan, ölüm veya kendine zarar verme düşüncesi 1 puan. İşlevsellik sorusuna "Oldukça zorluk yarattı" yanıtı veriliyor.

Toplam: 2 + 2 + 1 + 1 + 1 + 0 + 0 + 0 + 1 = 8 puan, yani 5-9 aralığındaki hafif bant. Kullanım kılavuzunun Tablo 4 önerisi bu bantta dikkatli izlem ve kontrolde ölçeğin tekrarıdır; buna karşın madde 9 puanı 1 olduğu için hesaplayıcı yine de acil yönlendirme bloğunu basar. İki bacaklı kuralın amacı tam olarak budur: hafif bir toplam, kendine zarar verme düşüncesini görünmez kılamaz.

İşlevsellik yanıtı toplama eklenmez. Sekiz puanlık toplamı "9 puan" yapacak bir işlem yoktur; yanıt yalnız raporlanır ve tedaviye başlama kararında yardımcı bilgi olarak değerlendirilir.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

PHQ-9, son iki haftadır kendinizi nasıl hissettiğinizi dokuz soruyla ölçen kısa bir formdur. Her soru için dört yanıttan birini seçersiniz ve yanıtlar 0 ile 3 arasında puan alır. Toplam puan 0 ile 27 arasında çıkar.

Puan yükseldikçe depresyon belirtilerinin daha yoğun olduğu anlaşılır. Ancak bu form bir teşhis değildir. Yüksek bir puan doktorunuzun sizinle konuşması gerektiğini gösterir, tek başına depresyon tanısı koymaz; düşük bir puan da yaşadığınız sıkıntının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tanı, ancak bir hekimle yapılan görüşmede konur.

Formdaki dokuzuncu soru, ölmüş olmanın daha iyi olacağı ya da kendinize zarar verme düşüncelerini sorar. Bu soruya "Hiçbir zaman" dışında bir yanıt verdiyseniz, bunu ertelemeden bir hekimle veya ruh sağlığı uzmanıyla paylaşın. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız hemen 112 Acil Çağrı Merkezini arayın veya en yakın acil servise başvurun. Bu düşünceler yalnız size özgü değildir ve konuşulduğunda yardım edilebilir.

Formun sonundaki son soru, bu sorunların işinizi, ev işlerinizi ve insanlarla ilişkilerinizi ne kadar zorlaştırdığını sorar. Bu soru toplam puana eklenmez; doktorunuzun günlük hayatınızın ne kadar etkilendiğini anlaması içindir.

Yorgunluk, uykusuzluk ve iştah değişikliği gibi belirtiler kansızlık, tiroid hastalığı, uyku bozukluğu veya kullandığınız ilaçlar yüzünden de olabilir. Bu nedenle sonucu kendi başınıza yorumlamak yerine hekiminizle konuşun. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz.

Sık sorulan sorular

PHQ-9 puanı depresyon tanısı koydurur mu?

Koydurmaz. PHQ-9 bir tarama ve şiddet ölçme aracıdır; tanı, DSM ölçütlerine dayalı klinik görüşme ile konur. Kroenke 2001 kohortunda 10 ve üzeri puan majör depresyon için yüzde 88 duyarlık ve yüzde 88 özgüllük göstermiştir, yani hem yanlış pozitif hem yanlış negatif sonuçlar beklenir. Ayrıca yas, bipolar bozukluk öyküsü ve depresif belirtileri açıklayan bedensel hastalık ya da ilaç kullanımı dışlanmadan tanıya gidilmez.

İşlevsellik sorusunu neden toplama eklemiyorsunuz?

Çünkü ölçeğin kendi kullanım kılavuzu bu maddenin hiçbir PHQ puanının veya tanısının hesabına katılmadığını yazar. Madde, hastanın belirtiye bağlı yeti yitimine ilişkin genel izlenimini verir ve psikiyatrik belirti şiddetiyle, işlev kaybıyla ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesiyle güçlü ilişki gösterir. Bu nedenle hesaplayıcı yanıtı ayrı satırda raporlar; toplam puan yalnız dokuz maddeden oluşur ve 0-27 aralığındadır.

Madde 9 yanıtı "Bazı günler" ise gerçekten acil bir durum var mı?

Uyarı bloğu bir risk hükmü değil, aynı gün klinik değerlendirme yapılması gerektiğinin hatırlatmasıdır. Simon 2013, bir yıllık intihar girişimi riskinin bu maddeye "Hiçbir zaman" diyenlerde yüzde 0,4, "Hemen hemen her gün" diyenlerde yüzde 4 olduğunu göstermiştir; risk artışı gerçektir ama mutlak oranlar düşüktür. Louzon 2016 ise intiharların yüzde 71,6 kadarının son formda bu maddeye "Hiçbir zaman" diyen hastalarda gerçekleştiğini bildirir. Kısacası pozitif yanıt görüşmeyi zorunlu kılar, negatif yanıt güvence vermez.

Hangi kesim noktasını kullanmalıyım?

Yaygın uygulama 10 ve üzeri puanı ileri değerlendirme eşiği kabul etmektir; kullanım kılavuzu 10 puanı sarı bayrak, 15 puanı kırmızı bayrak olarak niteler. Levis 2019 bireysel katılımcı verisi meta analizinde yarı yapılandırılmış görüşmeyi ölçüt alan çalışmalarda duyarlık ve özgüllüğün 10 kesim noktasında en iyi dengelendiğini bulmuştur. Manea 2012 ise 8-11 aralığındaki noktaların kabul edilebilir olduğunu göstermiştir. Hangi eşiği kullandığınızı raporunuzda belirtin.

Formu izlem amacıyla tekrar uygulayabilir miyim?

Evet, ölçeğin en yaygın kullanımlarından biri budur. Kullanım kılavuzu PHQ-9 için değişime duyarlığın gösterilmiş olduğunu belirtir ve tedavi yanıtını izlemede kullanılabileceğini yazar. Aynı hastada aynı sürümü ve aynı zaman penceresini (son 2 hafta) kullanın; puan farkını yorumlarken bedensel nedenlerin, ilaç değişikliklerinin ve uyku düzeninin de puanı kaydırabileceğini hesaba katın.

Kaynaklar

  1. 1.Kroenke K, Spitzer RL, Williams JBW. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure. J Gen Intern Med. 2001;16(9):606-613. (0-27 puanlama, 5/10/15/20 kesim noktaları, 10 ve üzeri için duyarlık ve özgüllük yüzde 88.) doi.org/10.1046/j.1525-1497.2001.016009606.x(yeni sekmede açılır)
  2. 2.Spitzer RL, Kroenke K, Williams JBW. Validation and utility of a self-report version of PRIME-MD: the PHQ Primary Care Study. JAMA. 1999;282(18):1737-1744. (PHQ ölçek ailesinin doğrulama çalışması.) doi.org/10.1001/jama.282.18.1737(yeni sekmede açılır)
  3. 3.PHQ-9 resmi Türkçe çevirisi: "Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9)", Turkish for Turkey sürümü, phqscreeners.com. (Madde metinlerinin kaynağı; form serbestçe kopyalanabilir, çevrilebilir ve dağıtılabilir.) Kaynağı görüntüleyin(yeni sekmede açılır)
  4. 4.Instruction Manual: Instructions for Patient Health Questionnaire (PHQ) and GAD-7 Measures. phqscreeners.com. (İşlevsellik maddesinin puana katılmaması, sarı ve kırmızı bayrak eşikleri, Tablo 3 örnek olgusu ve Tablo 4 önerilen eylemler.) Kaynağı görüntüleyin(yeni sekmede açılır)
  5. 5.Kroenke K, Spitzer RL. The PHQ-9: a new depression diagnostic and severity measure. Psychiatric Annals. 2002;32(9):509-515. (Kullanım kılavuzu Tablo 4 önerilen eylemlerin kaynağı olarak bu yayını gösterir.) doi.org/10.3928/0048-5713-20020901-06(yeni sekmede açılır)
  6. 6.Manea L, Gilbody S, McMillan D. Optimal cut-off score for diagnosing depression with the Patient Health Questionnaire (PHQ-9): a meta-analysis. CMAJ. 2012;184(3):E191-E196. (8-11 aralığındaki kesim noktalarının kabul edilebilirliği.) doi.org/10.1503/cmaj.110829(yeni sekmede açılır)
  7. 7.Levis B, Benedetti A, Thombs BD. Accuracy of Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) for screening to detect major depression: individual participant data meta-analysis. BMJ. 2019;365:l1476. (10 ve üzeri kesim noktasında duyarlık 0,88 ve özgüllük 0,85.) doi.org/10.1136/bmj.l1476(yeni sekmede açılır)
  8. 8.Simon GE, Rutter CM, Peterson D, et al. Does response on the PHQ-9 Depression Questionnaire predict subsequent suicide attempt or suicide death? Psychiatr Serv. 2013;64(12):1195-1202. (Madde 9 yanıtına göre bir yıllık intihar girişimi riski.) doi.org/10.1176/appi.ps.201200587(yeni sekmede açılır)
  9. 9.Louzon SA, Bossarte R, McCarthy JF, Katz IR. Does suicidal ideation as measured by the PHQ-9 predict suicide among VA patients? Psychiatr Serv. 2016;67(5):517-522. (Madde 9 için risk oranları ve intiharların yüzde 71,6 kadarının madde 9 negatif hastalarda gerçekleşmesi.) doi.org/10.1176/appi.ps.201500149(yeni sekmede açılır)
  10. 10.US Preventive Services Task Force. Screening for Depression and Suicide Risk in Adults: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2023;329(23):2057-2067. (Erişkinde depresyon taraması B derecesi, intihar riski taraması için I hükmü.) doi.org/10.1001/jama.2023.9297(yeni sekmede açılır)
  11. 11.Yazıcı Güleç M, Güleç H, Şimşek G, Turhan M, Aydın Sünbül E. Psychometric properties of the Turkish version of the Patient Health Questionnaire-Somatic, Anxiety, and Depressive Symptoms. Compr Psychiatry. 2012;53(5):623-629. (Türkçe PHQ-SADS psikometrisi, Cronbach alfa 0,86-0,93.) doi.org/10.1016/j.comppsych.2011.08.002(yeni sekmede açılır)
  12. 12.Kroenke K, Spitzer RL, Williams JBW, Löwe B. The Patient Health Questionnaire Somatic, Anxiety, and Depressive Symptom Scales: a systematic review. Gen Hosp Psychiatry. 2010;32(4):345-359. (PHQ-9, GAD-7 ve PHQ-15 psikometrisinin derlemesi.) doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2010.03.006(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.

PHQ-9 Depresyon Ölçeği Hesaplama | EczAI Hekim