İçeriğe atla

STOP-Bang

STOP-Bang Uyku Apnesi Risk Skoru Hesaplama

STOP-Bang skorunu kilo ve boydan BMI hesaplayarak bulun: 8 madde, 0-8 puan, düşük/orta/yüksek risk bantları ve Chung 2016 iki basamaklı yüksek risk ölçütü.

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralıkAnlamıKılavuz yaklaşımı
Düşük risk0-2 puanChung 2016, bu bantta orta-ağır obstrüktif uyku apnesi olasılığını yüzde 18, ağır uyku apnesi olasılığını yüzde 4 bildirir. Yani düşük bant hastalığı dışlamaz, yalnız olasılığı düşürür.AASM 2017 (Kapur): tarama araçları, anketler ve tahmin algoritmaları polisomnografi veya evde uyku apnesi testi olmadan tanı koymak için kullanılmamalıdır (güçlü öneri). Klinik şüphe sürüyorsa düşük puana rağmen uyku tetkiki isteyin.
Orta risk3-4 puanChung 2016 bu aralığı ara bant olarak tanımlar ve sınıflandırma için ek ölçüt gerektiğini belirtir. Nagappa 2015 metaanalizinde 3 puanda ağır uyku apnesi olasılığı uyku kliniği popülasyonunda yüzde 25, cerrahi popülasyonda yüzde 15; 4 puanda sırasıyla yüzde 35 ve yüzde 25 bulunmuştur.Chung 2016: ara bantta iki basamaklı ölçütü uygulayın, yani STOP alt skorunu ve erkek cinsiyet, BMI 35 üzeri, boyun çevresi 40 cm üzeri maddelerini ayrıca değerlendirin.
Yüksek risk (Chung 2016 kuralı)3-4 puan ve STOP alt skoru ≥ 2 ile birlikte erkek cinsiyet, BMI > 35 kg/m² veya boyun çevresi > 40 cmChung 2016 iki basamaklı ölçütü, ara banttaki hastaları özgüllüğü artan bir alt gruba ayırır ve bu grubu orta-ağır obstrüktif uyku apnesi açısından yüksek riskli kabul eder.SASM 2016 (Öneri 3.3.3): yüksek olasılıklı hastalar, komplikasyonları azaltıcı önlemler uygulanmak koşuluyla tanı almış hastalarla aynı şekilde ameliyata alınabilir ya da ileri değerlendirme için yönlendirilebilir; karar hasta ile tartışılarak verilir.
Yüksek risk5-8 puanChung 2012 (BJA) cerrahi popülasyonda 5-8 puanın orta-ağır uyku apnesi için yüksek olasılığı gösterdiğini bildirmiştir: 5 puanda orta-ağır uyku apnesi için olasılık oranı 4,8, ağır uyku apnesi için 10,4; 7-8 puanda sırasıyla 6,9 ve 14,9 bulunmuştur. Chung 2016, 7-8 bandında orta-ağır uyku apnesi olasılığını yüzde 60, ağır uyku apnesi olasılığını yüzde 38 bildirir.SASM 2016 (Öneri 3.3.4): yüksek olasılıklı hasta, ileri değerlendirme için yönlendirilebilmesi amacıyla birinci basamak hekimini bilgilendirmeye teşvik edilir. SASM 2016 (Öneri 2.3.1): eşlik eden anlamlı veya kontrolsüz sistemik hastalık kanıtı yoksa yalnız uyku testi yapmak için ameliyatı ertelemeyi destekleyen yeterli kanıt yoktur.

Sonraki adım

STOP-Bang bir tarama aracıdır, tanı testi değildir. AASM 2017 tanısal test kılavuzu (Kapur), klinik araçların, anketlerin ve tahmin algoritmalarının polisomnografi ya da evde uyku apnesi testi olmadan erişkinde obstrüktif uyku apnesi tanısı koymak için kullanılmamasını güçlü öneri düzeyinde belirtir; aynı kılavuz polisomnografiyi standart tanı testi olarak tanımlar. Yüksek puan tanı, düşük puan dışlama anlamına gelmez.

Ameliyat öncesi kullanımda SASM 2016 kılavuzu (Chung ve ark., Anesth Analg) STOP-Bang dahil tarama araçlarının şüpheli obstrüktif uyku apnesini belirlemek için kullanılabileceğini güçlü öneri düzeyinde bildirir (Öneri 2.2.1). Aynı kılavuz, eşlik eden anlamlı veya kontrolsüz bir sistemik hastalık kanıtı yoksa yalnız ileri tarama ya da uyku testi yapmak için ameliyatı iptal etmeyi veya ertelemeyi destekleyen yeterli kanıt bulunmadığını belirtir (Öneri 2.3.1); yüksek olasılıklı hastalar, komplikasyonları azaltıcı önlemler uygulanmak koşuluyla tanı almış hastalarla aynı şekilde ilerleyebilir (Öneri 3.3.3).

Sonucu klinik tabloyla birlikte okuyun. Ölçek erişkin cerrahi hastalarında türetilmiş ve doğrulanmıştır (Chung 2008); duyarlılığı yüksek, özgüllüğü düşüktür, yani yüksek puanların önemli bölümü ileri incelemede orta-ağır uyku apnesi göstermez. Yaş, cinsiyet ve BMI maddeleri nedeniyle 50 yaş üzeri obez erkek hastalar hiçbir semptom bildirmeden 3 puana ulaşabilir; buna karşılık genç, zayıf kadın hastalarda semptom bulunsa bile toplam düşük kalabilir. Bu iki durumda ölçütlerin arkasındaki klinik değerlendirme belirleyicidir.

Yönlendirme kararında eşlik eden bulguları da tartın: dirençli hipertansiyon, atriyal fibrilasyon, tip 2 diyabet, sabah baş ağrısı, tanıklı apne, gece sık idrara çıkma ve trafik kazası öyküsü. Ölçek burada Göğüs grubunda listelenir, ancak aynı form ameliyat öncesi değerlendirmede anestezi ve yoğun bakım ekipleri tarafından (SASM 2016 kapsamı) ve üst hava yolu cerrahisi planlanan hastalarda kulak burun boğaz kliniklerinde de doldurulur; hangi branşta doldurulursa doldurulsun sonuç aynı bantlarla okunur. Bu satırlar kılavuz atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; uyku tetkiki, perioperatif izlem düzeyi ve pozitif hava yolu basıncı tedavisi kararları klinik tablo, eşlik eden hastalıklar ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

STOP-Bang, sekiz maddenin her biri için 1 puan verir; toplam 0 ile 8 arasındadır.

STOP bileşeni (dört evet/hayır maddesi):

  • S (Snoring), yüksek sesli horlama+1
  • T (Tired), gündüz yorgunluk, bitkinlik veya uykululuk+1
  • O (Observed apnea), uykuda tanıklı solunum durması veya boğulur gibi olma+1
  • P (Pressure), hipertansiyon tanısı veya hipertansiyon tedavisi+1

Bang bileşeni (ölçülen değerlerden türetilir):

  • B (BMI), beden kitle indeksi 35 kg/m² üzeri+1
  • A (Age), yaş 50 üzeri+1
  • N (Neck), boyun çevresi 40 cm üzeri+1
  • G (Gender), erkek cinsiyet+1

BMI ayrı bir soru olarak sorulmaz, kilo ve boydan hesaplanır:

BMI = kilo (kg) / boy (m) karesi

Örnek: 110 kg ve 170 cm için BMI = 110 / 1,70² = 110 / 2,89 = 38,06 kg/m², yani madde 1 puan ekler.

Risk bantları (Chung 2016): 0-2 puan düşük risk, 3-4 puan orta risk, 5-8 puan yüksek risk.

Chung 2016 iki basamaklı ölçütü (orta bant için): STOP alt skoru 2 veya daha yüksek ise ve buna erkek cinsiyet, BMI 35 kg/m² üzeri ya da boyun çevresi 40 cm üzeri maddelerinden en az biri eşlik ediyorsa hasta orta-ağır obstrüktif uyku apnesi açısından yüksek riskli kabul edilir.

Ölçüt gereği STOP alt skoru en az 2 ve en az bir Bang maddesi gerektiğinden toplam zaten 3 puanın altına inemez; bu nedenle kural 0-2 bandını hiçbir zaman değiştirmez.

Tüm eşikler katı büyüktür karşılaştırmasıyla uygulanır: tam 50 yaş, tam 40 cm boyun çevresi ve tam 35,00 kg/m² BMI puan eklemez.

Örnek hesap

Örnek 1

Elli iki yaşında erkek hasta, elektif kolesistektomi öncesi anestezi polikliniğinde değerlendiriliyor. Eşi yüksek sesli horlama (+1) ve uykuda solunum durması (+1) tarifliyor. Hasta gündüz yorgunluk tanımlamıyor (0). Hipertansiyon tanısı var ve tedavi alıyor (+1). Ölçülen ağırlık 96 kg, boy 176 cm, boyun çevresi 43 cm.

BMI = 96 / 1,76² = 96 / 3,0976 = 30,99 kg/m². Değer 35 sınırının altında olduğu için BMI maddesi puan eklemez (0). Yaş 52 > 50 olduğu için +1. Boyun çevresi 43 cm > 40 cm olduğu için +1. Erkek cinsiyet +1.

Toplam: STOP alt skoru 3, Bang maddelerinden 3 puan. 3 + 0 + 1 + 1 + 1 = 6 puan. Altı puan 5-8 bandına girer ve yüksek risk olarak raporlanır; iki basamaklı ölçüt de sağlanmıştır, ancak bant zaten yüksek olduğu için sonuç etiketi değişmez.

Örnek 2, ara bandın ayrıştığı olgu

Kırk beş yaşında erkek hasta, horlama (+1) ve gündüz yorgunluğu (+1) tarifliyor; tanıklı apne ve hipertansiyon yok. Ağırlık 78 kg, boy 178 cm, boyun çevresi 38 cm.

BMI = 78 / 1,78² = 78 / 3,1684 = 24,62 kg/m², yani 0 puan. Yaş 45 ≤ 50 olduğu için 0 puan. Boyun çevresi 38 cm ≤ 40 cm olduğu için 0 puan. Erkek cinsiyet +1.

Toplam 2 + 1 = 3 puan. Yalnız sayısal banda bakılsaydı hasta orta risk grubunda kalırdı. STOP alt skoru 2 ve erkek cinsiyet birlikte bulunduğu için Chung 2016 iki basamaklı ölçütü hastayı yüksek risk grubuna taşır ve hesaplayıcı sonucu "yüksek risk (Chung 2016 kuralı)" olarak bildirir.

Örnek 3, eşik davranışı

Kırk yaşında kadın hasta, dört STOP maddesi de negatif, boyun çevresi 36 cm, ağırlık 113,4 kg, boy 180 cm. BMI = 113,4 / 3,24 = 35,00 kg/m². Madde "35 kg/m² üzeri" olarak tanımlandığından tam 35,00 değeri puan eklemez ve toplam 0 puan çıkar. Aynı hastanın ağırlığı 114 kg olsaydı BMI 35,19 kg/m² olur ve toplam 1 puana yükselirdi.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

STOP-Bang, uykuda solunum durması (uyku apnesi) ihtimalinizin yüksek olup olmadığını tahmin etmeye yarayan sekiz soruluk bir tarama listesidir. Dört soru şikayetlerinizle ilgilidir: yüksek sesle horlama, gündüz yorgunluk, uykuda nefesinizin durduğunun görülmesi ve tansiyon yüksekliği. Diğer dört madde ölçülen bilgilerdir: kilo ve boyunuzdan hesaplanan beden kitle indeksi, yaşınız, boyun çevreniz ve cinsiyetiniz.

Her madde 1 puan verir ve toplam 0 ile 8 arasında çıkar. Düşük puan uyku apneniz olmadığını kanıtlamaz, yüksek puan da tanı koymaz. Bu liste yalnız hangi kişilerde uyku testinin daha öncelikli olduğunu belirlemek için kullanılır. Kesin tanı, uyku laboratuvarında ya da evde yapılan uyku testiyle konur.

Puanınız yüksekse hekiminiz sizi uyku tetkiki için yönlendirebilir. Ameliyat öncesi değerlendirmede bu puan özellikle önemlidir, çünkü uyku apnesi olan kişilerde ameliyat sonrası solunum sorunları daha sık görülür. Yüksek puan ameliyatınızın iptal edileceği anlamına gelmez; anestezi ekibinin ek önlem alması gerektiğini gösterir.

Uyku apnesi tedavi edilebilir bir durumdur ve tedavi edilmediğinde tansiyon yüksekliği, kalp ritim bozukluğu ve gündüz uykululuğa bağlı kaza riskiyle ilişkilidir. Araç kullanırken uykuya dalma, direksiyon başında dalıp gitme ya da uykudan boğulur gibi uyanma yaşıyorsanız bunu mutlaka hekiminize söyleyin.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Sonuçlarınızı hekiminizle birlikte değerlendirin.

Sık sorulan sorular

STOP-Bang tek başına uyku apnesi tanısı koyar mı?

Koymaz. AASM 2017 tanısal test kılavuzu, klinik araçların, anketlerin ve tahmin algoritmalarının polisomnografi veya evde uyku apnesi testi olmadan tanı koymak için kullanılmamasını güçlü öneri düzeyinde belirtir. Ölçek yalnız kimin öncelikli olarak uyku tetkikine yönlendirileceğine karar vermeye yardım eder; yüksek puan tanı değil, ileri inceleme gerekçesidir.

Puan 3 veya 4 çıktı, hastayı hangi gruba almalıyım?

Chung 2016 bu aralığı ara bant olarak tanımlar ve tek başına sınıflandırmaya yetmediğini belirtir. İki basamaklı ölçütü uygulayın: STOP alt skoru 2 veya daha yüksekse ve buna erkek cinsiyet, BMI 35 kg/m² üzeri ya da boyun çevresi 40 cm üzeri maddelerinden en az biri eşlik ediyorsa hasta orta-ağır obstrüktif uyku apnesi açısından yüksek riskli kabul edilir. Hesaplayıcı bu durumu sonuç rozetinde ayrıca yazar. Ölçüt sağlanmıyorsa hasta orta risk grubunda kalır.

Boyun çevresi eşiği 40 cm mi, yoksa erkekte 43 cm kadında 41 cm mi?

İkisi de literatürde geçer ve bu ölçeğin en sık karıştırılan noktasıdır. Özgün Bang bileşeninde eşik her iki cinsiyet için 40 cm üzeridir ve bu hesaplayıcı o eşiği uygular. Sonraki uyarlamalarda gömlek yaka ölçüsüne dayanan cinsiyete özgü eşikler (erkekte 43 cm, kadında 41 cm) kullanılmıştır (Mergen 2019 bu ölçütleri aynen aktarır). Hangi eşiği kullandığınızı raporunuza yazın, çünkü 41-43 cm aralığındaki bir hastada iki sürüm farklı puan verir.

Neden BMI sorusu yerine kilo ve boy istiyorsunuz?

Madde "BMI 35 kg/m² üzeri" olarak tanımlıdır ve pratikte en sık hata bu değerin hafızadan tahmin edilmesidir. Kilo ve boy girildiğinde BMI = kilo / boy karesi olarak hesaplanır, sonuç kartında ve kopyalanan metinde ayrıca gösterilir. Eşik katı büyüktür karşılaştırmasıyla uygulanır, yani tam 35,00 kg/m² puan eklemez; karşılaştırma yuvarlanmamış değer üzerinden yapıldığı için ekranda 35,0 görünen bir değer eşiğin altında ya da üstünde olabilir.

Ölçek kadınlarda ve zayıf hastalarda da güvenilir mi?

Sınırlıdır ve bunu bilerek kullanmak gerekir. Sekiz maddenin üçü (cinsiyet, BMI, yaş) demografik özelliklerdir, bu nedenle 50 yaş üzeri obez bir erkek hasta hiçbir semptom bildirmeden 3 puana ulaşır; buna karşılık genç ve zayıf bir kadın hastada belirgin semptom olsa bile toplam düşük kalabilir. Chung 2008 ölçeği erişkin cerrahi hastalarında türetmiştir; Nagappa 2015 metaanalizi duyarlılığın yüksek, özgüllüğün düşük olduğunu göstermiştir. Düşük puana rağmen klinik şüpheniz sürüyorsa uyku tetkiki kararını puana bırakmayın.

Kaynaklar

  1. 1.Chung F, Yegneswaran B, Liao P, et al. STOP questionnaire: a tool to screen patients for obstructive sleep apnea. Anesthesiology. 2008;108(5):812-821. (STOP maddeleri ve Bang eklendiğinde duyarlılığın yüzde 83,6, 92,9 ve 100 değerlerine çıkması.) doi.org/10.1097/ALN.0b013e31816d83e4(yeni sekmede açılır)
  2. 2.Chung F, Abdullah HR, Liao P. STOP-Bang Questionnaire: A Practical Approach to Screen for Obstructive Sleep Apnea. Chest. 2016;149(3):631-638. (0-2, 3-4 ve 5-8 bantları ile iki basamaklı yüksek risk ölçütü.) doi.org/10.1378/chest.15-0903(yeni sekmede açılır)
  3. 3.Chung F, Subramanyam R, Liao P, et al. High STOP-Bang score indicates a high probability of obstructive sleep apnoea. Br J Anaesth. 2012;108(5):768-775. (Cerrahi popülasyonda 5-8 puanın olasılık oranları.) doi.org/10.1093/bja/aes022(yeni sekmede açılır)
  4. 4.Nagappa M, Liao P, Wong J, et al. Validation of the STOP-Bang Questionnaire as a Screening Tool for Obstructive Sleep Apnea among Different Populations: A Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS One. 2015;10(12):e0143697. (Puan basamaklarına göre ağır uyku apnesi olasılıkları, duyarlılık ve negatif kestirim değerleri.) doi.org/10.1371/journal.pone.0143697(yeni sekmede açılır)
  5. 5.Chung F, Memtsoudis SG, Ramachandran SK, et al. Society of Anesthesia and Sleep Medicine Guidelines on Preoperative Screening and Assessment of Adult Patients With Obstructive Sleep Apnea. Anesth Analg. 2016;123(2):452-473. (Ameliyat öncesi tarama önerileri 2.2.1, 2.3.1, 3.3.3 ve 3.3.4.) doi.org/10.1213/ANE.0000000000001416(yeni sekmede açılır)
  6. 6.Kapur VK, Auckley DH, Chowdhuri S, et al. Clinical Practice Guideline for Diagnostic Testing for Adult Obstructive Sleep Apnea: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline. J Clin Sleep Med. 2017;13(3):479-504. (Anketlerin tanı amaçlı kullanılmamasına dair güçlü öneri.) doi.org/10.5664/jcsm.6506(yeni sekmede açılır)
  7. 7.Mergen H, Altındağ B, Zeren Uçar Z, et al. The Predictive Performance of the STOP-Bang Questionnaire in Obstructive Sleep Apnea Screening of Obese Population at Sleep Clinical Setting. Cureus. 2019;11(12):e6498. (Boyun çevresi için cinsiyete özgü 43 ve 41 cm eşiklerini kullanan uyarlama.) doi.org/10.7759/cureus.6498(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.

STOP-Bang Skoru Hesaplama (Uyku Apnesi) | EczAI Hekim