CURB-65

CURB-65 ve Pnömoni Ağırlık İndeksi (PSI) Hesaplama

Toplum kökenli pnömonide CURB-65 ve PSI/PORT skorunu hesaplayın: üre mmol/L ve mg/dL girişi, 30 günlük mortalite bantları ve kaynaklı bakım yeri tablosu.

Güncelleme 8 Eylül 2026
7 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Düşük risk (0-1)CURB-65 0-1 puan	Lim 2003 risk gruplarında 30 günlük mortalite yaklaşık %1,5. NICE NG250 bu grubu düşük risk (%3 altı mortalite riski) olarak tanımlar.	NICE NG250: bu grupta birinci basamak hizmetlerine yönlendirme ve güvenlik ağı bilgisiyle taburculuk seçeneği tanımlanır; karar klinik yargı ve hasta ile paylaşılan karar ile birlikte verilir.
Orta risk (2)CURB-65 2 puan	Lim 2003 risk gruplarında 30 günlük mortalite yaklaşık %9,2. NICE NG250 bu grubu orta risk (%3-15 mortalite riski) olarak tanımlar.	NICE NG250: sanal servis, aynı gün acil bakım birimi, evde hastane hizmeti veya yatarak tedavi seçeneklerinden biri değerlendirilir.
Yüksek risk (3-5)CURB-65 3-5 puan	Lim 2003 risk gruplarında 30 günlük mortalite yaklaşık %22; derivasyon kohortunda 4 puanda %41,5 ve 5 puanda %57 bildirilmiştir. NICE NG250 bu grubu yüksek risk (%15 üzeri mortalite riski) sayar.	NICE NG250: 3 puan ve üzerinde yatarak tedavi, uygunsa yoğun bakım hizmetlerine yönlendirme değerlendirilir.
Sınıf IPSI Adım 1 taraması geçildi	Fine 1997 doğrulama kohortunda 30 günlük mortalite %0,1; özette üç kohort için bildirilen aralık %0,1-0,4. Sınıf I puan toplamıyla değil, 50 yaş ve altında olma ve tanımlı komorbidite ile muayene bulgularının bulunmaması ile atanır.	Fine 1997: ayaktan tedavi grubudur; karar, ek tıbbi ve psikososyal engellerin yokluğunda verilir.
Sınıf IIPSI 70 puan ve altı	Fine 1997 doğrulama kohortunda 30 günlük mortalite %0,6; özette üç kohort için bildirilen aralık %0,6-0,7.	Fine 1997: ayaktan tedavi grubudur.
Sınıf IIIPSI 71-90 puan	Fine 1997 doğrulama kohortunda 30 günlük mortalite %0,9; özette üç kohort için bildirilen aralık %0,9-2,8.	Fine 1997: ayaktan tedavi veya kısa süreli gözlem amaçlı yatış değerlendirilir.
Sınıf IVPSI 91-130 puan	Fine 1997 doğrulama kohortunda 30 günlük mortalite %9,3. Özet, üç kohortu kapsayan aralığı yalnız Sınıf I-III için bildirdiği için bu satırda tek kohort değeri verilmiştir.	Fine 1997: yatarak tedavi grubudur.
Sınıf VPSI 130 puan üzeri	Fine 1997 doğrulama kohortunda 30 günlük mortalite %27,0. Sınıf IV gibi bu sınıf için de özette üç kohort aralığı bildirilmemiştir.	Fine 1997: yatarak tedavi grubudur. IDSA/ATS 2019 ağır pnömoni ölçütleri karşılanıyorsa yoğun bakım ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.

Sonraki adım

İki skor da toplum kökenli pnömonide 30 günlük mortaliteyi tahmin etmek ve acil serviste ya da hastaneye ilk başvuruda bakım yeri kararını desteklemek için türetilmiştir. Lim 2003, üç ülkeden 1068 hastanın verisiyle CURB-65 skorunu türetmiş ve doğrulamış, hastaların artan mortalite riskine göre farklı yönetim gruplarına ayrılabildiğini göstermiştir. Fine 1997 ise 14 199 hastalık derivasyon kohortu ile 38 039 ve 2287 hastalık iki doğrulama kohortunda PSI modelini geliştirmiş, kuralın düşük ölüm riskli hastaları güvenilir biçimde ayırt ettiğini bildirmiştir.

IDSA/ATS 2019 kılavuzu, yatış kararında klinik yargıya ek olarak doğrulanmış bir prognoz kuralının kullanılmasını, tercihen PSI modelinin (güçlü öneri, orta kalitede kanıt) CURB-65 skoruna (koşullu öneri, düşük kalitede kanıt) yeğlenmesini önerir. Gerekçe olarak PSI modelinin daha büyük bir hasta grubunu düşük riskli olarak tanımlaması, ayrımının daha iyi olması ve iki çok merkezli randomize çalışmada ayaktan tedavi oranını mortaliteyi kötüleştirmeden artırdığının gösterilmiş olması belirtilir. Aynı kılavuz PSI modelinin genç hastalarda ağırlığı olduğundan düşük tahmin edebileceğini ve sürekli değişkenleri basitleştirdiğini de yazar.

NICE NG250, hastanede tanı konan erişkinde CURB-65 skorunun düşük, orta ve yüksek ölüm riski gruplarını belirlemek için kullanılmasını, bakım yeri kararının ise skorla birlikte klinik yargı ve hasta ile paylaşılan karar üzerinden verilmesini önerir: 3 puan ve üzerinde yatarak tedavi ve uygunsa yoğun bakım hizmetlerine yönlendirme, 2 puanda sanal servis, aynı gün acil bakım birimi, evde hastane hizmeti veya yatarak tedavi seçeneklerinden biri, 0-1 puanda birinci basamak hizmetlerine yönlendirme ile taburculuk değerlendirilir. Aynı belge skorun gebelik ve eşlik eden hastalıklar gibi etkenlerden etkilenebileceğini hatırlatır.

Skorların sınırlarını dosyaya yazın. Her iki model de bağışıklığı baskılanmamış erişkin hastalarda türetilmiştir; hastane kökenli pnömoni, bağışıklık baskılanması, gebelik ve çocuk hastalar bu modellerin türetildiği popülasyon değildir. Skor hipoksemiyi doğrudan içermez (PSI yalnız PaO2 ve satürasyon eşiğiyle, CURB-65 hiç içermez), bu nedenle düşük skorlu ama hipoksemik hastada karar skora bırakılmaz. Bu satırlar kılavuz atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; antibiyotik seçimi, yatış ve yoğun bakım kararları klinik tablo, eşlik eden hastalıklar ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

CURB-65 (Lim 2003). Beş ölçütten karşılanan her biri 1 puandır, toplam 0 ile 5 arasındadır:

Yeni başlayan konfüzyon (kısaltılmış mental test puanı 8 veya altında ya da kişi, yer, zaman oryantasyonunda yeni bozulma)+1
Serum üre 7 mmol/L üzerinde (yaklaşık 42 mg/dL üre, 19,6 mg/dL BUN)+1
Solunum sayısı 30/dk veya üzerinde+1
Sistolik kan basıncı 90 mmHg altında veya diyastolik kan basıncı 60 mmHg ve altında+1
Yaş 65 ve üzerinde+1

Risk grupları ve Lim 2003 risk gruplarındaki 30 günlük mortalite: 0-1 puan düşük risk (yaklaşık %1,5), 2 puan orta risk (yaklaşık %9,2), 3-5 puan yüksek risk (yaklaşık %22).

Lim 2003 derivasyon kohortunda puan başına 30 günlük mortalite: 0 puan %0,7; 1 puan %3,2; 2 puan %13 (Lim 2003 özetinde bu satır %3 olarak görünür, ayrıntı için sık sorulanlar bölümüne bakın); 3 puan %17; 4 puan %41,5; 5 puan %57.

PSI, Pnömoni Ağırlık İndeksi (Fine 1997). İki adımlıdır.

Adım 1, düşük risk taraması: hasta 50 yaşından büyük değilse (50 yaş ve altındaysa); neoplastik hastalık, karaciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, serebrovasküler hastalık ve böbrek hastalığı yoksa; muayenede mental durum değişikliği, solunum sayısı 30/dk ve üzeri, sistolik kan basıncı 90 mmHg altı, ısı 35°C altı veya 40°C ve üzeri, nabız 125/dk ve üzeri bulgularının hiçbiri yoksa hasta puan toplanmadan Sınıf I kabul edilir.

Adım 2, puan tablosu (Adım 1 geçilemediğinde):

Yaş: erkekte yıl olarak yaş kadar puan, kadında yaş eksi 10 puan.

Huzurevi veya bakımevi sakini+10
Neoplastik hastalık+30
Karaciğer hastalığı+20
Konjestif kalp yetmezliği+10
Serebrovasküler hastalık+10
Böbrek hastalığı+10
Mental durum değişikliği+20
Solunum sayısı 30/dk veya üzerinde+20
Sistolik kan basıncı 90 mmHg altında+20
Vücut ısısı 35°C altında veya 40°C ve üzerinde+15
Nabız 125/dk veya üzerinde+10
Arteriyel pH 7,35 altında+30
BUN 30 mg/dL ve üzerinde (yaklaşık 10,7 mmol/L üre veya 64 mg/dL üre)+20
Serum sodyum 130 mmol/L altında+20
Serum glukoz 250 mg/dL (14 mmol/L) ve üzerinde+10
Hematokrit %30 altında+10
PaO2 60 mmHg altında veya oksijen satürasyonu %90 altında+10
Akciğer grafisinde plevral efüzyon+10

Sınıflar: Adım 1 geçilirse Sınıf I; geçilmezse 70 puan ve altı Sınıf II, 71-90 puan Sınıf III, 91-130 puan Sınıf IV, 130 puan üzeri Sınıf V.

Birim dönüşümleri: üre (mg/dL) = üre (mmol/L) × 6,0; BUN (mg/dL) = üre (mmol/L) × 2,8; üre (mg/dL) = BUN (mg/dL) × 2,14.

İki model ortak iki alan kullanır: serum üre ve solunum sayısı 30/dk eşiği. Sekme değiştirdiğinizde bu iki yanıt korunur, modele özgü diğer alanlar boş başlar.

Örnek hesap

Örnek 1, CURB-65 sekmesi

Yetmiş dört yaşında hasta, üç gündür süren öksürük ve ateş ile acil servise başvuruyor. Refakatçisi son bir gündür yer ve zaman oryantasyonunun bozulduğunu söylüyor, kısaltılmış mental test puanı 7 (+1). Solunum sayısı 34/dk (+1). Kan basıncı 118/72 mmHg, yani ölçüt karşılanmıyor (0). Yaş 65 ve üzerinde (+1). Laboratuvarda üre 11,4 mmol/L, bu değer 7 mmol/L eşiğinin üzerinde (+1).

Toplam: 1 + 1 + 1 + 1 = 4 puan. Dört puan yüksek risk grubudur; Lim 2003 derivasyon kohortunda 4 puanlı hastalarda 30 günlük mortalite %41,5 bildirilmiştir. NICE NG250 3 puan ve üzerinde yatarak tedaviyi, uygunsa yoğun bakım hizmetlerine yönlendirmeyi değerlendirir.

Aynı hastanın laboratuvarı üreyi mg/dL olarak raporlasaydı değer 68 mg/dL civarında olurdu ve birim düğmesinden mg/dL seçilerek aynı sayı girilebilirdi. Rapor BUN veriyorsa sayı 32 mg/dL civarındadır; bu değeri üre mg/dL alanına yazmak eşiği yanlış tarafa taşır, çünkü CURB-65 için BUN karşılığı 19,6 mg/dL üzeridir.

Örnek 2, PSI sekmesi

Aynı hastayı PSI ile değerlendirelim: 74 yaşında kadın, huzurevinde yaşıyor, konjestif kalp yetmezliği var, solunum sayısı 34/dk, üre 11,4 mmol/L, akciğer grafisinde plevral efüzyon yok, kan gazı ve diğer laboratuvar maddeleri sınır dışı değil.

Yaş terimi kadın olduğu için 74 - 10 = 64 puan. Huzurevi sakini +10 (74). Konjestif kalp yetmezliği +10 (84). Solunum sayısı 30/dk ve üzeri +20 (104). Üre 11,4 mmol/L, BUN karşılığı 11,4 × 2,8 = 31,9 mg/dL olduğu için 30 mg/dL eşiğini aşar ve +20 ekler (124).

Toplam 124 puan, 91-130 aralığı Sınıf IV. Hasta 50 yaşın üzerinde olduğu için Adım 1 taraması hiç uygulanmaz. İki model aynı hastada aynı yönü gösteriyor: CURB-65 yüksek risk, PSI Sınıf IV, yani yatarak tedavi grubudur.

Adım 1 taramasının neden gerekli olduğunu gösteren karşı örnek: 42 yaşında, hiçbir komorbiditesi ve muayene bulgusu olmayan bir erkek hastada Adım 2 toplamı 42 puandır. Yalnız puan tablosuna bakan bir uygulama bu hastayı Sınıf II sayar; Fine 1997 kuralı ise Adım 1 nedeniyle Sınıf I der.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

CURB-65 ve PSI, zatürre (pnömoni) tanısı konan bir hastanın ne kadar ağır hasta olduğunu tahmin etmeye yarayan puanlamalardır. Doktorunuz bilincinizin açık olup olmadığına, solunum sayınıza, tansiyonunuza, yaşınıza ve kan testlerinizdeki bazı değerlere bakar. Her bulgunun bir puanı vardır ve toplam puan bir risk grubu verir.

Bu puanın işi teşhis koymak değil, tedavinizin nerede yapılacağına karar vermeye yardımcı olmaktır: evde mi, kısa bir gözlem sonrası mı, yatarak mı, yoksa yoğun bakımda mı. Düşük puan hastalığın hafif olduğunu düşündürür ama hiçbir zaman tek başına yeterli değildir; doktorunuz oksijen düzeyinizi, diğer hastalıklarınızı, ilaçlarınızı yutabilme durumunuzu ve evde size bakacak birinin olup olmadığını da değerlendirir.

Kan testinde bakılan üre değeri bazı laboratuvarlarda "üre", bazılarında "BUN" adıyla ve farklı sayılarla raporlanır. Aynı kan için bu iki sayı birbirinden farklıdır, bu yüzden sonucu kendiniz internetten baktığınız bir eşikle karşılaştırmayın.

Nefes darlığınız artıyorsa, dudaklarınızda veya parmaklarınızda morarma varsa, ateşiniz düşmüyorsa, bilinciniz bulanıklaşıyorsa veya kendinizi giderek daha kötü hissediyorsanız vakit kaybetmeden acil servise başvurun ya da 112 acil çağrı numarasını arayın. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz.

Sık sorulan sorular

CURB-65 mi PSI mi kullanmalıyım?

IDSA/ATS 2019 kılavuzu, yatış kararında tercihen PSI modelinin kullanılmasını (güçlü öneri, orta kalitede kanıt), CURB-65 skorunun ise ikinci sırada (koşullu öneri, düşük kalitede kanıt) yer almasını önerir; gerekçe PSI modelinin düşük riskli hastaları daha geniş biçimde tanımlaması ve ayrımının daha iyi olmasıdır. Buna karşılık NICE NG250, hastanede CURB-65 skorunu esas alan bir yol tanımlar. Pratikte CURB-65 yatak başında beş ölçütle hızlıca hesaplanır, PSI ise yirmi değişken ve kan gazı gerektirir. Hangi modeli kullandığınızı dosyaya yazın, iki skoru birbirinin yerine geçirmeyin.

Üre mi BUN mu girmeliyim, eşikler neden farklı?

BUN, ürenin yalnız azot içeriğidir: üre (mg/dL) = BUN (mg/dL) × 2,14. Bu hesaplayıcıda alan serum üresidir ve varsayılan birim mmol/L olduğu için CURB-65 eşiği doğrudan 7 mmol/L üzeridir. Aynı eşik üre olarak yaklaşık 42 mg/dL, BUN olarak 19-20 mg/dL üzeridir. PSI ise aynı ölçümü BUN 30 mg/dL ve üzeri eşiğiyle kullanır, bu da yaklaşık 10,7 mmol/L üre veya 64 mg/dL üre demektir. Literatürde bu iki kavramın karıştırıldığı tablolar vardır: örneğin bazı derlemeler PSI maddesini "BUN 64 mg/dL üzeri" diye yazar, oysa 64 mg/dL değeri üre karşılığıdır. Laboratuvar raporunuzun hangi büyüklüğü verdiğini kontrol edin.

Yayınlarda CURB-65 için farklı mortalite yüzdeleri görüyorum, hangisi doğru?

İki farklı okuma dolaşımdadır. Birincisi puan başına derivasyon kohortu oranlarıdır: 0 puan %0,7; 1 puan %3,2; 2 puan %13; 3 puan %17; 4 puan %41,5; 5 puan %57. Lim 2003 özetinde 2 puan için yazılan değer %3 olarak görünür, ancak kılavuz ve derleme tekrarlarında aynı satır %13 olarak aktarılır; sıranın monoton artışı da ikinci okumayı destekler. İkincisi üç risk grubunun birleştirilmiş oranlarıdır: 0-1 puan yaklaşık %1,5; 2 puan yaklaşık %9,2; 3-5 puan yaklaşık %22. Bu hesaplayıcı yorum tablosunda risk gruplarını esas alır ve puan başına oranları formül bölümünde ayrıca gösterir.

PSI Sınıf I neden puan toplamıyla belirlenmiyor?

Çünkü Fine 1997 kuralı iki adımlıdır. Adım 1, 50 yaşından büyük olmayan (50 yaş ve altındaki), beş tanımlı komorbiditesi (neoplastik hastalık, karaciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, serebrovasküler hastalık, böbrek hastalığı) ve beş muayene bulgusu (mental durum değişikliği, solunum sayısı 30/dk ve üzeri, sistolik kan basıncı 90 mmHg altı, ısı 35°C altı veya 40°C ve üzeri, nabız 125/dk ve üzeri) olmayan hastayı doğrudan Sınıf I sayar. Puan tablosu yaşı doğrudan puana çevirdiği için 42 yaşında sağlıklı bir erkek yalnız puanla bakıldığında 42 puan alır ve Sınıf II görünür. Bazı özet tablolarda geçen "0-50 puan Sınıf I" ifadesi bu iki adımlı kuralın yaklaşık bir sadeleştirmesidir. Yaş sınırı da sık yanlış aktarılır: Fine 1997 algoritmasının ilk sorusu "hasta 50 yaşından büyük mü?" biçimindedir, yani tam 50 yaşındaki hasta taramada kalır ve diğer koşullar yoksa Sınıf I olur; bazı derleme tabloları aynı satırı "50 yaş altı" diye yazdığı için 50 yaşındaki hastayı Sınıf II gösterir. Bu hesaplayıcı algoritmanın sorusunu esas alır.

Skor düşükse hastayı eve gönderebilir miyim?

Skor tek başına bu kararı vermez. IDSA/ATS 2019, kuralın klinik yargı ile birlikte kullanılmasını ve oral alamama, madde kullanım öyküsü, bilişsel bozukluk, ağır eşlik eden hastalık ve bozulmuş işlevsel durum gibi tıbbi ve psikososyal engellerin ayrıca değerlendirilmesini belirtir. NICE NG250 bakım yeri kararının hasta ile paylaşılan kararla, kişinin tercihleri, bakım planı, eşlik eden hastalıkları, kırılganlığı, ev ortamının uygunluğu ve destek ağı göz önüne alınarak verilmesini önerir. Hipoksemi her iki skorda da yeterince temsil edilmez; oksijen satürasyonu düşük olan hastada düşük skora dayanarak taburculuk planlamayın.

Kaynaklar

1.Lim WS, van der Eerden MM, Laing R, et al. Defining community acquired pneumonia severity on presentation to hospital: an international derivation and validation study. Thorax. 2003;58(5):377-382. (CURB-65 ölçütleri, puan başına ve risk grubu 30 günlük mortalite.) doi.org/10.1136/thorax.58.5.377(yeni sekmede açılır)
2.Fine MJ, Auble TE, Yealy DM, et al. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med. 1997;336(4):243-250. (PSI iki adımlı kuralı, puan tablosu ve sınıf mortaliteleri.) doi.org/10.1056/NEJM199701233360402(yeni sekmede açılır)
3.Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200(7):e45-e67. (Yatış kararında PSI tercihi ve kuralın klinik yargı ile birlikte kullanılması.) doi.org/10.1164/rccm.201908-1581ST(yeni sekmede açılır)
4.National Institute for Health and Care Excellence. Pneumonia: diagnosis and management. NICE guideline NG250. 2 Eylül 2025. (CURB-65 tanımı, risk bantları ve bakım yeri önerileri.) Kaynağı görüntüleyin(yeni sekmede açılır)
5.Lim WS, Baudouin SV, George RC, et al. BTS guidelines for the management of community acquired pneumonia in adults: update 2009. Thorax. 2009;64(Suppl 3):iii1-iii55. (Erişkinde toplum kökenli pnömoni yönetimi ulusal kılavuzu.) doi.org/10.1136/thx.2009.121434(yeni sekmede açılır)
6.Asrar Khan W, Woodhead M. Major advances in managing community-acquired pneumonia. F1000Prime Rep. 2013;5:43. (PSI puan tablosunun ve CURB-65 puan başına mortalitelerin açık erişim tekrarı.) doi.org/10.12703/P5-43(yeni sekmede açılır)
7.Buyukaydin B, Rattan SIS. Pneumonia. In: Reference Module in Biomedical Sciences (Encyclopedia of Biomedical Gerontology). Elsevier; 2019. (PSI sınıf mortaliteleri ve bakım yeri tablosu, CURB-65 BUN karşılığı 19,6 mg/dL.) doi.org/10.1016/B978-0-12-801238-3.62174-8(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.