MANTRELS

Alvarado Skoru (MANTRELS) Hesaplama

Akut apandisit şüphesinde Alvarado (MANTRELS) skorunu sekiz maddeyle hesaplayın: 1-4, 5-6 ve 7-10 bantları ile dışlama ve tanı eşiklerinin ayrı amaçları.

Güncelleme 8 Eylül 2026
3 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Düşük olasılık1-4 puan (0 puan dahil)	Ohle 2011 risk katmanlarının en düşüğüdür. Bu bandın altında kalmak, 5 dışlama eşiğinin altında olmak demektir; meta-analizde bu eşiğin duyarlığı genel olarak %99, erkeklerde %96, kadınlarda %99, çocuklarda %99 bulunmuştur.	WSES 2020: düşük riskli erişkin hasta uygun güvenlik ağı ile taburcu edilebilir, bu grupta görüntüleme gereksinimi ve negatif apendektomi oranı azalır. Güvenlik ağı, kötüleşme durumunda tekrar başvuru talimatını ve planlı yeniden değerlendirmeyi kapsar.
Orta olasılık5-6 puan	İki eşiğin arasında kalan bant. Hasta dışlama eşiğinin üzerinde, tanı destekleme eşiğinin altındadır, bu nedenle skor tek başına yön vermez.	WSES 2020: orta riskli hastaların sistematik görüntülemeden yarar görmesi beklenir. Kılavuz akışında pozitif ultrasonografi apendektomi tartışmasına, negatif inceleme ise bilgisayarlı tomografiye veya klinik gözlemin sürdürülmesine yönlendirir.
Yüksek olasılık7-10 puan	Tanı destekleme eşiğinin üzerindeki banttır, ancak Ohle 2011 bu eşikte özgüllüğü genel %81, erkeklerde %57, kadınlarda %73, çocuklarda %76 bulmuştur; yani yüksek puan tek başına tanı koydurmaz.	WSES 2020 Öneri 1.3: erişkinde Alvarado skorunun klinik şüpheyi olumlu yönde doğrulamak için kullanılmaması önerilir (kanıt düzeyi orta, öneri gücü zayıf, 2B). Aynı kılavuz yüksek riskli hastanın görüntülemeden çok cerrahi değerlendirme gerektirdiğini yazar; bu grupta Genel Cerrahi ile birlikte karar verin.

Sonraki adım

Alvarado skoru bir tarama ve sıralama aracıdır, tanı testi değildir. Ohle 2011 tarafından yapılan ve 42 doğrulama çalışmasını kapsayan sistematik derleme, skoru iki ayrı kesme noktasında incelemiştir: 5 (1-4 karşı 5-10) ve 7 (1-6 karşı 7-10). Beş eşiği dışlama işini iyi yapar, duyarlık genel olarak %99, erkeklerde %96, kadınlarda %99 ve çocuklarda %99 bulunmuştur. Yedi eşiği ise tanıyı desteklemek için önerilmesine karşın her alt grupta zayıf kalmıştır, özgüllük genel %81, erkeklerde %57, kadınlarda %73 ve çocuklarda %76 düzeyindedir.

Aynı derleme kalibrasyonu da değerlendirir: skor erkeklerde her risk katmanında iyi kalibredir (düşük bant RR 1,06, %95 GA 0,87-1,28; orta bant 1,09, 0,86-1,37; yüksek bant 1,02, 0,97-1,08). Buna karşılık kadınlarda tüm risk katmanlarında, çocuklarda ise orta ve yüksek katmanlarda apandisit olasılığını olduğundan yüksek tahmin eder. Bu, aynı puanın hastadan hastaya aynı anlama gelmediği anlamına gelir ve skorun tartışmalı yanıdır.

WSES 2020 Jerusalem kılavuzu, Öneri 1.3 ile erişkinde Alvarado skorunun klinik şüpheyi olumlu yönde doğrulamak için kullanılmamasını önerir (kanıt düzeyi orta, öneri gücü zayıf, 2B). Aynı kılavuz skoru düşük riskli hastayı belirlemekte yeterince duyarlı bulur ve bu kullanımın görüntüleme ihtiyacını ve negatif apendektomi oranını azalttığını belirtir. Görüntüleme akışında düşük riskli erişkin uygun güvenlik ağı ile taburcu edilebilir, orta riskli hastanın sistematik görüntülemeden yarar görmesi beklenir, yüksek riskli hasta ise görüntülemeden çok cerrahi değerlendirme gerektirir. Kılavuz ayrıca kırk yaş altındaki yüksek riskli hastalarda (Alvarado 9-10) kesitsel ameliyat öncesi görüntülemenin atlanabileceğini zayıf öneri olarak sunar.

Alt gruplara ilişkin sınırlar kılavuzda ayrıca yazılıdır: skor yaşlı hastada komplike ve komplike olmayan apandisiti ayırmakta güvenilir değildir, HIV pozitif hastalarda daha az duyarlıdır ve gebelikte doğruluğu düşer, çünkü lökosit değerleri ile bulantı ve kusma sıklığı zaten yüksektir (gebelerde 7 eşiğinde duyarlık %78,9, özgüllük %80,0). Çocukta kılavuz, Alvarado skorunu ve Pediatrik Apandisit Skorunu apandisiti dışlamakta yararlı araçlar olarak tanımlar.

Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez. Ameliyat, gözlem, antibiyotik veya taburculuk kararı; skorun yanında öykü, seri muayene, laboratuvar eğilimi, görüntüleme sonucu, hastanın yaş ve cinsiyeti ile kurum protokolü birlikte değerlendirilerek Genel Cerrahi ile verilir. Skorun laboratuvar maddeleri hemogram sonucunu gerektirdiği için, sonuç gelmeden hesaplanan puan eksik kalır.

Formül

Alvarado skoru (1986), MANTRELS kısaltmasıyla anılan sekiz maddeden oluşur. İşaretlenen her madde yazılı puanı toplama ekler:

M - Ağrının sağ alt kadrana göç etmesi (Migration)+1
A - İştahsızlık veya idrarda aseton (Anorexia-acetone)+1
N - Bulantı veya kusma (Nausea-vomiting)+1
T - Sağ alt kadranda lokalize hassasiyet (Tenderness in the right lower quadrant)+2
R - Doğrudan rebound ağrısı (Rebound pain)+1
E - Ateşin 37,3 °C ve üzerinde olması (Elevated temperature)+1
L - Lökositoz, lökosit sayısının 10.000/mm³ üzerinde olması (Leukocytosis)+2
S - Formülde sola kayma, nötrofil oranının %75 üzerinde olması (Shift to the left)+1

Puan aralığı: 0 ile 10. Yalnız iki madde 2 puan taşır; bunlar Alvarado 1986 serisinde tanısal ağırlığı en yüksek bulunan sağ alt kadran hassasiyeti ve lökositozdur. Kalan altı madde birer puandır.

Bantlar (Ohle 2011 meta-analizinin risk katmanları): 1-4 düşük olasılık, 5-6 orta olasılık, 7-10 yüksek olasılık. Hiçbir maddenin pozitif olmadığı 0 puan da düşük bantta okunur.

İki farklı eşik iki farklı iş yapar: 5 eşiği (1-4 karşı 5-10) dışlama, 7 eşiği (1-6 karşı 7-10) tanıyı destekleme amacıyla incelenmiştir.

Örnek hesap

Örnek 1

Yirmi altı yaşında erkek hasta, on iki saattir süren karın ağrısı ile acil servise başvuruyor. Ağrı göbek çevresinde başlamış ve sağ alt kadrana yerleşmiş (+1), iştahı kesilmiş (+1), iki kez kusmuş (+1), muayenede sağ alt kadranda lokalize hassasiyet var (+2), lökosit sayısı 13.400/mm³ (+2). Rebound ağrısı alınmıyor, ateş 36,9 °C ve nötrofil oranı %68 olduğu için sola kayma maddesi işaretlenmiyor.

Toplam: 1 + 1 + 1 + 2 + 2 = 7 puan. Yedi puan Ohle 2011 sınıflamasında 7-10 yüksek olasılık bandına girer. Bu bant tanı destekleme eşiğinin üzerindedir, ancak aynı meta-analizde 7 eşiğinin özgüllüğü erkeklerde %57 olduğu için puan tek başına ameliyat kararını vermez; WSES 2020 bu noktada skoru doğrulayıcı olarak kullanmamayı önerir ve hastayı cerrahi değerlendirmeye taşır.

Örnek 2

Aynı hastada muayene ve laboratuvar tek maddede farklı sonuçlansaydı, yani bulantı ve kusma olmasaydı, toplam 1 + 1 + 2 + 2 = 6 puana inerdi. Altı puan orta olasılık bandıdır ve WSES 2020 akışında bu grubun sistematik görüntülemeden yarar görmesi beklenir. Tek bir maddenin bandı değiştirmesi, skorun ikili bir karar kuralı değil, bir olasılık sıralaması olduğunu gösterir.

Örnek 3

Otuz dört yaşında kadın hasta yalnız iştahsızlık (+1) ve bulantı (+1) tarifliyor, sağ alt kadran muayenesi ve lökosit sayısı normal. Toplam 2 puan, düşük olasılık bandı. Ohle 2011 bu bandın 5 dışlama eşiğinin altında kaldığını ve eşiğin duyarlığının %99 olduğunu gösterir; buna karşılık aynı çalışma skorun kadınlarda tüm bantlarda apandisit olasılığını olduğundan yüksek tahmin ettiğini bildirir, bu nedenle düşük bant bile klinik yeniden değerlendirmenin yerini almaz.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

Alvarado skoru, karın ağrınızın apandisit (apandis iltihabı) kaynaklı olma ihtimalinin ne kadar yüksek olduğunu tahmin etmeye yarayan bir puanlamadır. Doktorunuz size sorduğu sekiz şeyi işaretler: ağrının karnın sağ alt tarafına kayıp kaymadığı, iştahınızın kesilip kesilmediği, bulantı veya kusma olup olmadığı, muayenede sağ alt karında hassasiyet bulunup bulunmadığı, elini çektiğinde ağrının artıp artmadığı, ateşiniz ve kan tahlilinizdeki iki değer. Toplam puan 0 ile 10 arasındadır.

Bu puan bir teşhis değildir. Yüksek çıkması apandisit olduğunuzu kesinleştirmez, düşük çıkması da apandisit olmadığını kanıtlamaz. Puanın işi, sıradaki adımın ne olduğuna karar vermeye yardımcı olmaktır: puan düşükse doktorunuz genellikle sizi bir süre gözlemeyi veya tekrar değerlendirmek üzere eve göndermeyi seçebilir, orta bir puanda ultrason ya da tomografi gibi bir görüntüleme isteyebilir, yüksek puanda ise sizi Genel Cerrahi hekimine yönlendirebilir.

Puanın doğruluğu herkeste aynı değildir. Araştırmalar, aynı puanın kadınlarda ve çocuklarda apandisit ihtimalini olduğundan yüksek gösterebildiğini bildiriyor. Gebelikte, ileri yaşta ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde de puan yanıltıcı olabilir. Bu yüzden sonuç her zaman muayene, kan tahlilleri ve gerekirse görüntüleme ile birlikte değerlendirilir.

Karın ağrınız artıyorsa, ateşiniz yükseliyorsa, kusmanız durmuyorsa, karnınız sertleşiyorsa veya bir süre geçtikten sonra ağrı ani biçimde kaybolup sonra daha şiddetli geri dönüyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun. Ağrınıza tanı konmadan ağrı kesici, laksatif ya da antibiyotik kullanmayın; bu ilaçlar tabloyu gizleyebilir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, teşhis koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz.

Sık sorulan sorular

Neden 5 ve 7 olmak üzere iki eşik var?

Çünkü iki eşik iki ayrı işe bakar. Beş eşiği dışlama (rule-out) eşiğidir: Ohle 2011 meta-analizinde 1-4 karşı 5-10 ayrımının duyarlığı genel olarak %99 bulunmuştur, yani bu eşiğin altında kalan hastalarda apandisit büyük ölçüde olası değildir ve WSES 2020 bu kullanımı görüntüleme ihtiyacını azalttığı için destekler. Yedi eşiği ise tanıyı destekleme (rule-in) eşiğidir, ancak aynı meta-analizde 1-6 karşı 7-10 ayrımının özgüllüğü genel %81, erkeklerde yalnız %57 çıkmıştır. Bu yüzden düşük eşiğe güvenip yüksek eşiğe temkinle yaklaşmak gerekir, iki eşik birbirinin yerine geçmez.

Skor 4 veya altındaysa apandisiti dışlamış olur muyum?

Hayır. Dışlama eşiğinin duyarlığı yüksektir ama %100 değildir ve Ohle 2011, skorun kadınlarda tüm risk bantlarında, çocuklarda ise orta ve yüksek bantta apandisit olasılığını olduğundan yüksek tahmin ettiğini, yalnız erkeklerde iyi kalibre olduğunu bildirir. WSES 2020 düşük riskli erişkin hastanın taburculuğunu uygun güvenlik ağı şartına bağlar: kötüleşme durumunda tekrar başvuru talimatı verilir ve yeniden değerlendirme planlanır. Atipik seyreden gruplarda, özellikle yaşlıda, gebede, bağışıklığı baskılanmış hastada ve HIV pozitif hastalarda tek bir düşük puana dayanmayın.

Neden yalnız iki madde 2 puan taşıyor?

Alvarado 1986, karın ağrısı ile yatırılan 305 hastalık retrospektif bir seride her bulguyu duyarlık, özgüllük, öngörü değeri ve ortak olasılık açısından incelemiş ve bulguları tanısal ağırlıklarına göre sıralamıştır. Bu sıralamada en ağırlıklı iki bulgu sağ alt kadranda lokalize hassasiyet ve lökositoz olmuş, model bu iki maddeye 2 puan, kalan altı maddeye 1 puan vermiştir. Ağırlıklar modelin bir parçasıdır; maddeleri eşit puanlarsanız artık Alvarado skorunu hesaplamış olmazsınız.

MANTRELS neyin kısaltması?

Sekiz maddenin İngilizce baş harflerinden oluşur: Migration (ağrının göçü), Anorexia (iştahsızlık), Nausea-vomiting (bulantı ve kusma), Tenderness in the right lower quadrant (sağ alt kadranda hassasiyet), Rebound pain (rebound ağrısı), Elevated temperature (ateş yüksekliği), Leukocytosis (lökositoz), Shift to the left (formülde sola kayma). Kısaltma maddeleri hatırlatır, sırayı veya ağırlığı vermez: hatırlama sırasında dördüncü ve yedinci maddeler 2 puanlıdır.

Lökosit sayısı normalse sola kayma maddesini işaretleyebilir miyim?

Evet. Bunlar iki ayrı maddedir: lökositoz maddesi lökosit sayısının 10.000/mm³ üzerinde olmasını, sola kayma maddesi ise nötrofil oranının %75 üzerinde olmasını sorar. Lökosit sayısı normal sınırdayken formülde belirgin sola kayma bulunabilir, bu durumda yalnız sola kayma maddesi işaretlenir ve toplama 1 puan eklenir. Her iki madde de hemogram sonucunu gerektirir, sonuç gelmeden hesaplanan puan eksik kalır.

Kaynaklar

1.Alvarado A. A practical score for the early diagnosis of acute appendicitis. Ann Emerg Med. 1986;15(5):557-564. (Sekiz maddenin ve 2 puanlık iki maddenin özgün kaynağı.) doi.org/10.1016/S0196-0644(86)80993-3(yeni sekmede açılır)
2.Ohle R, O'Reilly F, O'Brien KK, Fahey T, Dimitrov BD. The Alvarado score for predicting acute appendicitis: a systematic review. BMC Med. 2011;9:139. (Kırk iki doğrulama çalışması; 5 ve 7 eşiklerinin ayrı amaçları, duyarlık ve özgüllük değerleri, 1-4 / 5-6 / 7-10 risk katmanları ve kalibrasyon.) doi.org/10.1186/1741-7015-9-139(yeni sekmede açılır)
3.Di Saverio S, Podda M, De Simone B, et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines. World J Emerg Surg. 2020;15(1):27. (Öneri 1.3, görüntüleme akışı, alt grup sınırları ve gebelik verileri.) doi.org/10.1186/s13017-020-00306-3(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.