İçeriğe atla

HAS-BLED

HAS-BLED Kanama Riski Skoru Hesaplama

Atriyal fibrilasyonda HAS-BLED kanama riski skorunu dokuz madde ile hesaplayın: 3 puan ve üzeri yüksek risk, puana göre kaynaklı majör kanama oranları.

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralıkAnlamıKılavuz yaklaşımı
Düşük-orta kanama riski0 puanPisters 2010 Euro Heart Survey kohortunda 100 hasta-yılında 1,13 majör kanama bildirilmiştir. Sıfır puan sıfır risk demek değildir.ESC 2020: düşük puan da olsa kanama riski dinamiktir ve her kontrolde yeniden değerlendirilir; yeni başlanan antiagregan veya antiinflamatuvar ilaç puanı tek başına yükseltebilir.
Düşük-orta kanama riski1 puanPisters 2010 kohortunda 100 hasta-yılında 1,02 majör kanama bildirilmiştir; bu değer 0 puanlı gruptan sayısal olarak düşüktür ve grup büyüklüklerinin küçük olmasıyla açıklanan bir dalgalanmadır.Pisters 2010: kanama hızındaki artış eğilimi anlamlıdır (p = 0,007), ancak tek tek basamakların birbirine göre sıralaması küçük gruplarda kesin değildir.
Düşük-orta kanama riski2 puanPisters 2010 kohortunda 100 hasta-yılında 1,88 majör kanama bildirilmiştir.ESC 2020: bu grupta da değiştirilebilir kanama risk etkenleri (kan basıncı kontrolü, gereksiz antiagregan kullanımı, alkol) her vizitte gözden geçirilir.
Yüksek kanama riski3 puanYüksek risk eşiğidir. Pisters 2010 kohortunda 100 hasta-yılında 3,74 majör kanama bildirilmiştir, yani 2 puana göre yaklaşık iki katına çıkar.ESC 2020 (Sınıf IIa): 3 puan ve üzerindeki hastalar daha erken ve daha sık klinik izleme alınır, değiştirilebilir risk etkenleri düzeltilir. Aynı kılavuz kanama skorunun antikoagülan kararını yönlendirmesini Sınıf III olarak işaretler.
Yüksek kanama riski4 puanPisters 2010 kohortunda 100 hasta-yılında 8,70 majör kanama bildirilmiştir.ESC 2020: bu bantta izlem aralığının kısaltılması ve varfarin kullananlarda terapötik aralıkta geçen sürenin iyileştirilmesi öne çıkar.
Yüksek kanama riski5 puanTüretme kohortunda oran bildirilen en yüksek basamaktır: 100 hasta-yılında 12,50 majör kanama.Lip 2011: HAS-BLED skoru SPORTIF III ve V kohortunda dışsal olarak doğrulanmış, puan arttıkça majör kanama oranı basamaklı biçimde yükselmiştir (eğilim için p < 0,0001).
Yüksek kanama riski6-9 puanÖlçeğin üst ucudur. Pisters 2010 türetme kohortunda bu puanlara sahip hasta sayısı ayrı bir kanama hızı bildirilemeyecek kadar azdı, bu nedenle sayfada oran verilmemektedir.ESC 2020: yüksek puan, antikoagülanın kesilmesi için değil, düzeltilebilir etkenlerin ele alınması ve izlem sıklığının artırılması için bir işarettir.

Sonraki adım

HAS-BLED skoru, atriyal fibrilasyonu olan hastalarda antitrombotik tedavi altındaki bir yıllık majör kanama riskini tahmin etmek için Euro Heart Survey kohortundaki 3978 hastadan türetilmiştir (Pisters 2010). Kohortta bir yıl içinde 53 majör kanama gözlenmiş, kanama hızı puan arttıkça basamaklı biçimde yükselmiştir. Skor daha sonra SPORTIF III ve V çalışmalarının 7329 antikoagülan alan hastasında dışsal olarak doğrulanmış, denenen kanama risk şemaları arasında en iyi başarımı göstermiştir (Lip 2011); aynı analizde ayrım gücü ölçütü olan c istatistiği tüm kohortta 0,50 ile 0,67 arasında, varfarine yeni başlayan hastalarda 0,68 bulunmuştur. Yani skorun bireysel kanama kestirimi orta düzeydedir ve tek bir hasta için kesin olasılık vermez.

Yüksek puanın kılavuzdaki karşılığı açıktır. ESC 2020 atriyal fibrilasyon kılavuzu, HAS-BLED skorunun değiştirilebilir kanama risk etkenlerini ele almak ve 3 puan ve üzerindeki hastaları daha erken, daha sık klinik izleme almak için kullanılmasını Sınıf IIa olarak önerir; kanama risk skorlarının antikoagülan başlama ya da kesme kararını yönlendirmesini ise Sınıf III olarak işaretler (Kuo 2021 bu iki maddeyi birlikte aktarır). Uygulamada ele alınan başlıca değiştirilebilir etkenler kan basıncı kontrolü, zorunlu olmayan antiagregan ve steroid dışı antiinflamatuvar ilaçların kesilmesi, K vitamini antagonisti kullananlarda terapötik aralıkta geçen sürenin iyileştirilmesi ve alkol tüketiminin azaltılmasıdır (Lane ve Lip 2020).

Kılavuzların yönü 2024 yılında değişmiştir. ESC 2024 atriyal fibrilasyon kılavuzu yapılandırılmış hiçbir kanama risk skorunu adıyla önermez ve HAS-BLED skoru, 2010, 2012 ve 2020 sürümlerinde yer aldığı hâlde öneri tablolarından çıkarılmıştır; buna karşılık antikoagülanın yalnız kanama risk etkenlerine bakılarak kesilmemesi önerisi korunmuştur. Amerika Birleşik Devletleri kılavuzları skoru izlem aracı olarak sürdürmektedir. Bu tartışma sayfada bilinçli olarak açık bırakılmıştır: hangi kılavuzu esas aldığınızı ve skoru hangi amaçla hesapladığınızı dosyaya yazın.

Skorun sınırlarını da hatırlayın. Maddelerin bir bölümü inme riskiyle ortaktır, bu yüzden yüksek kanama riski olan hastanın çoğu zaman inme riski de yüksektir ve antikoagülasyondan sağlanacak mutlak yarar da büyür. Labil INR maddesi doğrudan oral antikoagülan kullananlarda ölçülemediği için bu hastalarda ulaşılabilen en yüksek puan 8 olur. Skor tek bir anın fotoğrafıdır: yaş, kan basıncı, böbrek işlevi ve ilaç listesi değiştikçe yeniden hesaplanması gerekir.

Skoru kardiyoloji dışında da sık görürsünüz, ama işlevi değişir. Nörolojik açıdan bakıldığında intrakraniyal kanama geçirmiş ya da iskemik inme sonrası izlenen hastada antikoagülanın yeniden başlatılıp başlatılmayacağı ve ne zaman başlatılacağı bu skorla belirlenmez; ESC 2020 kanama skorunun antikoagülan kararını yönlendirmesini Sınıf III olarak işaretler ve ESC 2024 antikoagülanın yalnız kanama risk etkenlerine bakılarak kesilmemesi önerisini korur, inme sonrası başlama zamanlaması ayrı bir değerlendirmedir. Dahiliye ve geriatri pratiğinde ise skorun asıl karşılığı ilaç listesinin gözden geçirilmesidir: polifarmasi taraması, zorunlu olmayan antiagregan ve steroid dışı antiinflamatuvar ilaçların kesilmesi, böbrek ve karaciğer işlevinin düzenli izlenmesi, K vitamini antagonisti kullananlarda terapötik aralıkta geçen sürenin iyileştirilmesi ve alkol tüketiminin azaltılması hem puanı hem gerçek kanama riskini düşürebilecek adımlardır (Lane ve Lip 2020).

Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; antikoagülan seçimi, dozu ve izlem planı klinik tablo ve kurum protokolü ile birlikte belirlenir.

Formül

HAS-BLED skoru (Pisters 2010, Euro Heart Survey). İşaretlenen her madde 1 puan ekler, toplam 0 ile 9 arasındadır:

  • H - Kontrol altında olmayan hipertansiyon, sistolik kan basıncı 160 mmHg üzerinde+1
  • A - Böbrek fonksiyon bozukluğu: kronik diyaliz, böbrek nakli veya serum kreatinin 200 µmol/L (yaklaşık 2,26 mg/dL) ve üzeri+1
  • A - Karaciğer fonksiyon bozukluğu: siroz gibi kronik karaciğer hastalığı ya da bilirubin normalin üst sınırının 2 katı üzerinde iken AST, ALT veya ALP normalin üst sınırının 3 katı üzerinde+1
  • S - Daha önce geçirilmiş inme (iskemik veya hemorajik)+1
  • B - Kanama öyküsü veya kanamaya yatkınlık (majör kanama öyküsü, kanama diyatezi, anemi)+1
  • L - Kararsız veya yüksek INR değerleri; K vitamini antagonisti alan hastada terapötik aralıkta geçen sürenin yüzde 60 altında olması+1
  • E - 65 yaş üzeri+1
  • D - Kanama riskini artıran ilaçların eş zamanlı kullanımı (antiagregan, steroid dışı antiinflamatuvar)+1
  • D - Aşırı alkol tüketimi, haftada 8 birim ve üzerinde+1

Kısaltma yedi harften oluşur ama madde sayısı dokuzdur: "A" harfi böbrek ve karaciğer için, "D" harfi ilaç ve alkol için ikişer ayrı puan taşır. Bu yüzden aralık 0-9 puandır.

Eşik: 3 puan ve üzeri yüksek kanama riski olarak yorumlanır (Pisters 2010).

Puana göre majör kanama hızı, Pisters 2010 türetme kohortunda 100 hasta-yılında bildirilen değerlerdir (eğilim için p = 0,007): 0 puan 1,13; 1 puan 1,02; 2 puan 1,88; 3 puan 3,74; 4 puan 8,70; 5 puan 12,50. Yayın 5 puanın üzerindeki hasta sayısı çok az olduğu için 6-9 puan aralığında ayrı oran vermez; hesaplayıcı da bu aralıkta oran göstermez.

Tanımlarla ilgili iki not. Birincisi, Pisters 2010 özetinde majör kanamanın laboratuvar ölçütü hemoglobinde 2 g/L düşüş olarak yazılmıştır; alan yazında bu ölçüt yaygın olarak 2 g/dL karşılığıyla aktarılır. Madde zaten hastaneye yatış, transfüzyon veya kanamaya yatkınlık ölçütleriyle birlikte değerlendirildiği için hesaplayıcı tek bir hemoglobin sınırı dayatmaz. İkincisi, labil INR maddesi yalnız K vitamini antagonisti kullanan hastada anlamlıdır; doğrudan oral antikoagülan kullananlarda bu madde işaretlenmediği için pratikte ulaşılabilen en yüksek puan 8 olur.

Örnek hesap

Örnek olgu. Yetmiş dört yaşında, kalıcı atriyal fibrilasyonu olan ve varfarin kullanan hasta kontrole geliyor. Ofis ölçümünde sistolik kan basıncı 178 mmHg (+1), serum kreatinin 2,6 mg/dL yani 230 µmol/L ve 200 µmol/L sınırının üzerinde (+1), iki yıl önce iskemik inme geçirmiş (+1), son altı ayın INR kayıtlarında terapötik aralıkta geçen süre yüzde 48 olduğu için labil INR maddesi karşılanıyor (+1), yaşı 65 sınırının üzerinde (+1). Karaciğer hastalığı yok, kanama öyküsü yok, antiagregan veya antiinflamatuvar kullanmıyor, alkol tüketimi haftada 8 birimin altında.

Toplam: 1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 5 puan. Beş puan 3 eşiğinin üzerinde olduğu için yüksek kanama riski grubudur ve Pisters 2010 tablosunda karşılığı 100 hasta-yılında 12,50 majör kanamadır.

Bu sonucun okunma biçimi kritiktir. Beş puan, hastanın antikoagülandan çıkarılması gerektiğini göstermez; puanın beş maddesinden ikisi doğrudan düzeltilebilir. Kan basıncı hedefe çekildiğinde hipertansiyon maddesi, INR kontrolü düzeldiğinde veya uygunsa doğrudan oral antikoagülana geçildiğinde labil INR maddesi düşer ve aynı hastanın skoru 3 puana iner. Geriye kalan böbrek fonksiyonu, geçirilmiş inme ve yaş maddeleri sabittir.

İkinci örnek, aynı mantığın ters yönü. Altmış sekiz yaşında, kanaması olmayan, tansiyonu kontrol altındaki bir hastada yalnız yaş maddesi işaretliyse skor 1 puandır. Bu hastaya ağrı için düzenli steroid dışı antiinflamatuvar başlanır ve eş zamanlı asetilsalisilik asit sürdürülürse ilaç maddesi işaretlenir ve skor 2 puana çıkar. Tek bir reçete kararı skoru değiştirdiği için HAS-BLED skoru başlangıçta bir kez değil, izlem boyunca tekrar tekrar hesaplanır.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

HAS-BLED, kalp ritim bozukluğu olan ve kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde ciddi kanama olasılığını tahmin etmeye yarayan bir puanlamadır. Hekiminiz dokuz maddeyi tek tek işaretler: yüksek seyreden tansiyon, böbrek veya karaciğer hastalığı, daha önce geçirilmiş felç, geçmişte önemli bir kanama ya da kansızlık, kan sulandırıcı düzeyinin oynak olması, 65 yaş üzeri olmak, ağrı kesici veya kan inceltici ek ilaç kullanımı ve fazla alkol tüketimi. Her madde 1 puandır, toplam 0 ile 9 arasında çıkar.

Puanın 3 ve üzerinde olması kanama açısından daha dikkatli izlenmeniz gerektiğini gösterir. Bu, ilacınızın kesileceği anlamına gelmez. Kılavuzlar tam tersini söyler: yüksek puan, kanama olasılığını azaltabilecek nedenlerin düzeltilmesi ve kontrollerin sıklaştırılması için bir uyarıdır, ilacı bırakmak için bir gerekçe değildir. Kan sulandırıcı ilacın asıl işi felci önlemektir ve ilacın kesilmesi bu koruma kaybolduğu için genellikle daha büyük bir riske yol açar.

Puanın bir bölümü sizinle birlikte düşürülebilir. Tansiyonun hedefe getirilmesi, gerekmeyen ağrı kesicilerin ve ek kan inceltici ilaçların hekiminizle birlikte gözden geçirilmesi, kan sulandırıcı düzeyinin daha kararlı hâle getirilmesi ve alkol tüketiminin azaltılması puanı gerçekten düşürür. Yaş ve geçmişte yaşanmış hastalıklar gibi maddeler ise değişmez.

İlaçlarınızı bu sayfadaki puana bakarak kendi başınıza bırakmayın veya değiştirmeyin. Dışkınızda siyah renk ya da kan, idrarda kan, durmayan burun ya da diş eti kanaması, nedeni açıklanamayan büyük morluklar, şiddetli baş ağrısı, ani görme veya konuşma bozukluğu ya da kafa travması sonrası bilinç değişikliği olursa vakit kaybetmeden acil servise başvurun veya 112 acil çağrı numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

3 puan ve üzeri, antikoagülanı kesmem gerektiği anlamına mı gelir?

Hayır. ESC 2020 kılavuzu 3 puan ve üzerini, hastanın daha erken ve daha sık izleme alınması ile değiştirilebilir kanama risk etkenlerinin düzeltilmesi için bir işaret olarak tanımlar (Sınıf IIa) ve kanama risk skorlarının antikoagülan kararını yönlendirmesini Sınıf III olarak işaretler. Yüksek kanama riski olan hastaların çoğunda inme riski de yüksektir, dolayısıyla antikoagülasyondan sağlanacak mutlak yarar da büyüktür. Karar, kanama ve inme riskinin birlikte tartışıldığı bir değerlendirmeye dayanır.

Doğrudan oral antikoagülan kullanan hastada labil INR maddesini nasıl işaretlemeliyim?

İşaretlemeyin. Madde, K vitamini antagonisti alan hastada terapötik aralıkta geçen sürenin yüzde 60 altında olmasını tanımlar; doğrudan oral antikoagülan kullananlarda rutin INR izlemi yapılmadığı için ölçüt karşılanamaz (Lane ve Lip 2020). Bunun pratik sonucu, bu hastalarda ulaşılabilen en yüksek puanın 9 değil 8 olmasıdır. Skoru raporlarken hangi antikoagülan altında hesapladığınızı yazmanız, sonraki kontrolde puanın karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

ESC 2024 kılavuzu HAS-BLED skorunu neden öneri tablosunda tutmuyor?

ESC 2024 atriyal fibrilasyon kılavuzu yapılandırılmış hiçbir kanama risk skorunu adıyla önermez; skorların antikoagülan kararında yanlış kullanılması ve birden çok skorun karışıklık yaratması bu değişikliğin gerekçeleri arasında tartışılmaktadır. Aynı kılavuz, antikoagülanın yalnız kanama risk etkenlerine bakılarak kesilmemesi önerisini sürdürür. HAS-BLED skoru 2010, 2012 ve 2020 ESC kılavuzlarında yer almıştı ve Amerika Birleşik Devletleri kılavuzlarında izlem aracı olarak korunmaktadır. Bu nedenle skor hâlâ yaygın kullanılıyor, ancak hangi kılavuza dayandığınızı belirtmeniz gerekiyor.

CHA2DS2-VASc skoru ile birlikte nasıl kullanılır?

İki skor farklı sorulara yanıt verir: CHA2DS2-VASc inme riskini, HAS-BLED antitrombotik tedavi altındaki kanama riskini tahmin eder. Bazı maddeler ortaktır, örneğin geçirilmiş inme ve hipertansiyon her iki skorda da yer alır; bu yüzden iki skorun birlikte yükselmesi olağandır. Uygulamada önce inme riski değerlendirilip antikoagülasyon gereği belirlenir, kanama riski ise tedavi altındaki izlemi ve düzeltilebilir etkenleri planlamak için hesaplanır. Bu hesaplayıcı yalnız HAS-BLED skorunu verir.

Kısaltma yedi harfli, puan neden 9 üzerinden?

Çünkü iki harf ikişer madde taşır. "A" harfi böbrek fonksiyon bozukluğu ve karaciğer fonksiyon bozukluğu için ayrı ayrı 1 puan, "D" harfi ise kanama riskini artıran ilaç kullanımı ve aşırı alkol tüketimi için ayrı ayrı 1 puan verir. Yedi harf, dokuz puanlanabilir madde eder ve ölçek 0 ile 9 arasında değer alır (Pisters 2010; Lane ve Lip 2020 skoru 9 risk etkeni ve 0-9 aralığı olarak tablolaştırır).

Kaynaklar

  1. 1.Pisters R, Lane DA, Nieuwlaat R, et al. A novel user-friendly score (HAS-BLED) to assess 1-year risk of major bleeding in patients with atrial fibrillation: the Euro Heart Survey. Chest. 2010;138(5):1093-1100. (Maddeler, tanımlar, 0-9 aralığı, 3 puan eşiği ve puana göre kanama hızları.) doi.org/10.1378/chest.10-0134(yeni sekmede açılır)
  2. 2.Lip GYH, Frison L, Halperin JL, Lane DA. Comparative validation of a novel risk score for predicting bleeding risk in anticoagulated patients with atrial fibrillation: the HAS-BLED score. J Am Coll Cardiol. 2011;57(2):173-180. (SPORTIF III ve V kohortunda dışsal doğrulama, c istatistiği.) doi.org/10.1016/j.jacc.2010.09.024(yeni sekmede açılır)
  3. 3.Hindricks G, Potpara T, Dagres N, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with EACTS. Eur Heart J. 2021;42(5):373-498. (HAS-BLED skorunun Sınıf IIa kullanımı ve kanama skoruyla antikoagülan kararı vermenin Sınıf III olarak işaretlenmesi.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612(yeni sekmede açılır)
  4. 4.Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with EACTS. Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414. (Yapılandırılmış kanama risk skorlarının öneri tablolarında yer almaması.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehae176(yeni sekmede açılır)
  5. 5.Lane DA, Lip GYH. Stroke and bleeding risk stratification in atrial fibrillation: a critical appraisal. Eur Heart J Suppl. 2020;22(Suppl O):O14-O27. (HAS-BLED madde tanımları, 9 risk etkeni ve 0-9 aralığı, alkol için haftada 8 birim sınırı, değiştirilebilir kanama risk etkenleri.) doi.org/10.1093/eurheartj/suaa178(yeni sekmede açılır)
  6. 6.Kuo L, Chan YH, Liao JN, Chen SA, Chao TF. Stroke and Bleeding Risk Assessment in Atrial Fibrillation: Where Are We Now? Korean Circ J. 2021;51(8):668-680. (ESC 2020 kılavuzundaki Sınıf IIa ve Sınıf III maddelerinin birlikte aktarımı.) doi.org/10.4070/kcj.2021.0170(yeni sekmede açılır)
  7. 7.Amin A, Deitelzweig S. A case-based approach to implementing guidelines for stroke prevention in patients with atrial fibrillation: balancing the risks and benefits. Thromb J. 2015;13:29. (Yayımlanmış örnek olgu: hipertansiyon, kanama öyküsü ve 65 yaş üzeri ile HAS-BLED 3 puan.) doi.org/10.1186/s12959-015-0056-y(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.

HAS-BLED Skoru Hesaplama (Kanama Riski) | EczAI Hekim