Duke-ISCVID

Duke-ISCVID 2023 Endokardit Kriterleri

Enfektif endokarditte 2023 Duke-ISCVID patolojik, majör ve minör maddelerini işaretleyin; kesin, olası veya reddedildi sınıflamasını kaynaklı eşiklerle görün.

Güncelleme 8 Eylül 2026
4 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Kesin endokarditPatolojik kriter VEYA 2 majör VEYA 1 majör + 3 minör VEYA 5 minör	Ölçütler enfektif endokardit tanısını en yüksek kesinlik düzeyinde tanımlar. Patolojik kriter tek başına yeterlidir ve klinik ölçütlerden bağımsız çalışır.	Fowler 2023: ölçütlerin birincil amacı uluslararası düzeyde yeniden üretilebilir bir tanım sunarak araştırmayı standartlaştırmaktır; sınıflama klinik yargıyı tamamlar, yerine geçmez. Cerrahi majör kriter kullanıldığında bile uygun örneklerin patoloji ve mikrobiyolojiye gönderilmesi beklenir.
Olası endokardit1 majör + 1 minör VEYA 3 minör	Bulgular endokarditle uyumludur, ancak kesin sınıflama için gereken eşiğe ulaşmamıştır. Bu grup tanıyı ne doğrular ne dışlar.	Fowler 2023: eksik kalan basamak çoğu kez tanısal veridir; kan kültürü setleri, ileri görüntüleme veya moleküler testler tamamlandıkça sınıflama değişebilir. Kan kültürlerinin farklı venöz girişim yerlerinden alınması güçlü biçimde önerilir.
ReddedildiKesin alternatif tanı VEYA olası endokardit ölçütlerinin karşılanmaması	Sınıflama endokarditi desteklemez. Kesin alternatif tanı için mikrobiyolojik yolda üç şartın tümü (atipik patojenle kan dolaşımı enfeksiyonunun tanımlanabilir kaynağı, bakteriyeminin hızla düzelmesi, görüntülemede endokardit kanıtının bulunmaması) aranır.	Fowler 2023: Tablo 1 ayrıca 4 günden kısa antibiyotik altında nüksün olmamasını ve cerrahi ya da otopside endokardit kanıtı bulunmamasını red ölçütü sayar; bu iki ölçüt hesaplayıcıda değerlendirilmez ve red kararı klinik izlemle birlikte verilir.

Sonraki adım

Duke ölçütleri 1994 yılında yayımlanmış, 2000 yılında modifiye edilmiş ve 2023 yılında ISCVID çalışma grubunun 5 kıtadan ve 6 ilgili alt uzmanlıktan 25 uzmanla hazırladığı sürümle güncellenmiştir. Fowler 2023, ölçütlerin birincil amacının uluslararası düzeyde yeniden üretilebilir bir sendrom tanımı sunarak araştırmayı standartlaştırmak olduğunu, sınıflamanın klinik yargıyı tamamladığını ancak hiçbir zaman onun yerine geçmediğini açıkça yazar. Bu nedenle sonucu tedavi kararının kendisi değil, tanısal olgunun hangi kanıt düzeyinde olduğunu gösteren ortak bir dil olarak kullanın.

Yeni sürümün getirdiği başlıca değişiklikler şunlardır: patolojik kriterlere PCR, amplikon veya metagenomik dizileme ve in situ hibridizasyonun eklenmesi; kan kültürlerinde zamanlama ve ayrı venöz girişim şartının kaldırılması; tipik patojen listesinin genişletilmesi; kardiyak BT ile FDG PET/BT bulgularının ekokardiyografi ile eşdeğer majör kriter sayılması; cerrahi sırasında doğrudan inspeksiyonun yeni bir majör alan olarak tanımlanması; predispozan durumlara transkateter kapak, endovasküler kalp cihazı ve geçirilmiş endokardit tanısının eklenmesi. Enterococcus faecalis, enfeksiyonun birincil kaynağından ve ortamından bağımsız olarak tipik patojen listesine alınmıştır; Fowler 2023 bu kararı kendi verisine değil, atıf yaptığı Dahl 2022 çalışmasına dayandırır ve o çalışmanın böyle bir sınıflamayla endokardit tanısının duyarlılığını yüzde 70 düzeyinden yüzde 96 düzeyine çıkardığını, özgüllükten ödün verilmediğini bulduğunu aktarır. Buna karşılık faecalis dışı enterokoklar, endokardit etkeni olarak seyrek görüldükleri için tipik patojen sayılmamıştır.

Yayının kendi kısıtlar bölümü üç noktaya dikkat çeker: atipik patojenler için istenen 3 pozitif kan kültürü seti, pratikte üç setin ancak endokardit şüphesi doğduğunda alınması nedeniyle sorunludur; yirmi yılı aşkın süredir değişmeyen ölçütlerin birden çok bileşeninin aynı anda değiştirilmesi kendi başına bir risktir; metagenomik dizileme ve ileri kardiyak görüntüleme gibi yeni maddeler kırsal bölgelerdeki ve düşük gelirli ülkelerdeki hastanelerde bulunmayabilir. Yayın, 2023 sürümünün de dış doğrulama çalışmalarından geçmesi gerektiğini belirtir.

Doğrulama verisi henüz sınırlıdır ve bir bedeli görünür kılar. Papadimitriou-Olivgeris 2024, üç kohorttan derlenen 1344 Staphylococcus aureus bakteriyemi olgusunda (486 olgu endokardit) 2023 Duke-ISCVID ölçütlerinin duyarlılığını yüzde 81, 2023 Duke-ESC ölçütlerinin duyarlılığını yüzde 82 bulmuş, her ikisini 2015 Duke-ESC sürümünün yüzde 75 duyarlılığından üstün bildirmiştir; buna karşılık özgüllük her iki yeni sürümde yüzde 96 iken 2015 sürümünde yüzde 99 idi. Yani duyarlılıktaki kazanç özgüllükten verilmiştir. Avrupa Kardiyoloji Derneği 2023 endokardit kılavuzunun kendi ölçüt güncellemesini yayımlamış olması nedeniyle sahada iki paralel sürüm bulunmaktadır; raporunuzda hangi sürüme göre sınıflandırdığınızı yazın.

Araç Kardiyoloji grubunda listelenir, ancak enfektif endokardit pratikte tek bir branşın işi değildir: kan kültürü, etken doğrulaması ve tedavi süresi Enfeksiyon Hastalıkları, ateşin ve emboli bulgularının ilk değerlendirmesi çoğu kez Dahiliye yani İç Hastalıkları, kapak ve protez materyal kararları ise Kalp Damar Cerrahisi ile yürütülür. Fowler 2023 ölçütleri de tam bu nedenle 5 kıtadan ve 6 ilgili alt uzmanlıktan gelen uzmanlarla hazırlanmıştır; sınıflamayı ekip içinde ortak bir dil olarak kullanın ve raporunuzda hangi maddelerin işaretlendiğini de yazın.

Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez. Antibiyotik seçimi, cerrahi endikasyon ve izlem kararları klinik tablo, kapak ve cihaz durumu, etken ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

Kesin endokardit, patolojik kriterlerden biri karşılandığında tanımlanır:

1. Vejetasyonda, kalp dokusunda, çıkarılan protez kapak veya dikiş halkasında, çıkan aort greftinde, intrakardiyak cihazda ya da arteriyel embolüste mikroorganizma gösterilmesi (kültür, boyama, immünolojik yöntem, PCR, amplikon veya metagenomik dizileme, in situ hibridizasyon).

2. Aynı örneklerde histolojik olarak aktif endokardit gösterilmesi.

Klinik ölçütler üç majör alan ve yedi minör başlıktan oluşur. Bir majör alanın içindeki alt maddeler, o alanı karşılamanın alternatif yollarıdır: aynı alanda birden çok madde işaretlenmesi tek majör kriter sayılır.

Majör alan A, mikrobiyolojik:

Tipik bir mikroorganizmanın 2 veya daha fazla ayrı kan kültürü setinde üremesi; atipik bir mikroorganizmanın 3 veya daha fazla ayrı sette üremesi; kanda Coxiella burnetii, Bartonella türleri veya Tropheryma whipplei için PCR ya da dizileme pozitifliği; Coxiella burnetii antifaz I IgG titresinin 1:800 üzerinde olması veya tek kan kültüründe üremesi; Bartonella henselae ya da quintana için indirekt immünofloresan IgG titresinin 1:800 ve üzerinde olması.

Majör alan B, görüntüleme:

Ekokardiyografi veya kardiyak BT ile vejetasyon, kapak perforasyonu, kapak anevrizması, apse, psödoanevrizma ya da intrakardiyak fistül; önceki görüntülemeye göre anlamlı yeni kapak yetersizliği; protez kapakta yeni kısmi dehisans; doğal veya protez kapakta, çıkan aort greftinde, intrakardiyak elektrotlarda ya da protez materyalde FDG PET/BT ile anormal metabolik aktivite (protez kapak cerrahisinden en az 3 ay sonra).

Majör alan C, cerrahi:

Kalp cerrahisi sırasında doğrudan inspeksiyonla belgelenen endokardit bulgusu; yalnız görüntüleme majör kriteri ile histolojik veya mikrobiyolojik doğrulama yokken kullanılır.

Minör kriterler (her biri 1 sayılır):

Predispozan durum; 38,0 santigrat derecenin üzerinde belgelenmiş ateş; vasküler fenomen; immünolojik fenomen; majör eşiğini karşılamayan mikrobiyolojik kanıt; implantasyondan sonraki ilk 3 ay içinde FDG PET/BT tutulumu; ekokardiyografiye ulaşılamadığında oskültasyonla saptanan yeni kapak yetersizliği üfürümü.

Karar mantığı:

Kesin endokardit = patolojik kriter VEYA 2 majör VEYA 1 majör + 3 minör VEYA 5 minör.

Olası endokardit = 1 majör + 1 minör VEYA 3 minör.

Reddedildi = belirti ve bulguları açıklayan kesin alternatif tanı VEYA olası endokardit ölçütlerinin karşılanmaması.

Tablo 1 iki red ölçütü daha tanımlar: 4 günden kısa antibiyotik tedavisi altında nüksün olmaması ve cerrahi ya da otopside 4 günden kısa antibiyotik altında endokardit kanıtının bulunmaması. Eşiğin sınır günü sorulur: 2023 sürümü B ölçütünü açıkça "4 günden kısa antibiyotik tedavisine rağmen nüksün olmaması" biçiminde netleştirmiştir, yani 4 gün ve üzeri tedavi almış hastada bu ölçüt kullanılmaz (Fowler 2023, Tablo 1 ve red ölçütleri bölümü). Bu iki ölçüt zaman ve izlem bilgisi gerektirdiği için hesaplayıcıya alınmamıştır, sonucu yorumlarken kendiniz değerlendirin.

Örnek hesap

Örnek 1

Altmış sekiz yaşında hasta, biyoprotez aort kapağı ile üç yıl önce ameliyat edilmiş, iki haftadır ateş ve halsizlik ile başvuruyor. Alınan üç kan kültürü setinin üçünde de Staphylococcus aureus üremiş; transözofageal ekokardiyografide aort protezi üzerinde 9 mm salınan vejetasyon görülmüş. Ateş 38,6 santigrat derece ölçülmüş.

Sayım: tipik organizmanın 2 setten fazla setinde üremesi mikrobiyolojik majör alanı, protez üzerindeki vejetasyon görüntüleme majör alanını karşılar, yani majör alan sayısı 2. Protez kapak varlığı ve ateş 2 minör kriter eder. 2 majör kriter tek başına kesin endokardit için yeterli olduğundan sonuç Kesin endokardit, düzey 2 çıkar; minör kriterlerin sayımı sonucu değiştirmez.

Örnek 2

Otuz dört yaşında hasta, damar içi madde kullanımı öyküsü ile üç gündür süren ateş nedeniyle geliyor. Ateş 38,4 santigrat derece; akciğer grafisinde septik pulmoner emboli ile uyumlu multipl nodüler infiltrasyonlar var. Transtorasik ekokardiyografi normal, kan kültürü sonuçları henüz çıkmadı.

Sayım: damar içi madde kullanımı predispozan durum, 38,0 derecenin üzerindeki ateş ve septik pulmoner enfarkt sırasıyla üç ayrı minör kriterdir; majör alan yok. 3 minör kriter kesin için gereken 5 minör eşiğinin altında kaldığından sonuç Olası endokardit, düzey 1 olur.

Aynı hastada iki gün sonra kan kültürlerinin ikisinde Staphylococcus aureus ürerse mikrobiyolojik majör alan da karşılanır: 1 majör + 3 minör kesin endokardite döner ve sınıflama düzey 2 olur. Buna karşılık, ekokardiyografide hem vejetasyon hem yeni kapak yetersizliği saptanması sınıflamayı ilerletmez; her iki bulgu da görüntüleme alanına ait olduğu için tek majör kriter sayılır.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

Enfektif endokardit, kalbin iç yüzeyinde ve kapaklarında gelişen bir enfeksiyondur. Tek bir testle anlaşılamadığı için hekimler dünya genelinde ortak bir kontrol listesi kullanır. Duke ölçütleri adı verilen bu liste, kan kültürü sonuçlarını, kalp görüntülemelerini ve muayene bulgularını bir araya getirerek tanının ne kadar kesin olduğunu üç düzeyde tarif eder: kesin, olası ve reddedildi.

Kesin sonucu, bulguların hastalığı yeterince açık biçimde gösterdiği anlamına gelir. Olası sonucu, bulguların hastalıkla uyumlu olduğunu ama elde yeterli kanıt bulunmadığını gösterir; bu durumda genellikle yeni kan kültürleri alınır veya kalbin ayrıntılı görüntülemesi istenir. Reddedildi sonucu ise bu listeye göre tanının desteklenmediğini söyler, hastalığın kesin olarak olmadığını kanıtlamaz.

Bu sınıflama bir tedavi planı değildir. Hangi ilacın, hangi sürede verileceği veya ameliyat gerekip gerekmediği ayrı bir değerlendirmedir ve enfeksiyon hastalıkları, kardiyoloji ile kalp damar cerrahisi hekimlerinin birlikte karar vermesini gerektirir. Kalp kapağınızda protez varsa, kalp pili ya da benzeri bir cihaz taşıyorsanız veya daha önce endokardit geçirdiyseniz bu bilgileri hekiminize mutlaka söyleyin, çünkü listedeki maddelerden birkaçı doğrudan bunlarla ilgilidir.

Kalp kapak hastalığı, kalp protezi veya kalp cihazı olan bir kişide birkaç günden uzun süren ateş, gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, ani inme belirtileri, el ve ayak parmaklarında ağrılı kızarıklıklar ya da nefes darlığı ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden hekime başvurun; ani felç, konuşma bozukluğu veya bilinç değişikliğinde 112 acil çağrı numarasını arayın. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz.

Sık sorulan sorular

Ekokardiyografide hem vejetasyon hem yeni kapak yetersizliği varsa 2 majör kriter mi sayılır?

Hayır, tek majör kriter sayılır. 2023 Duke-ISCVID ölçütlerinde majör kriterler üç alan olarak tanımlanır: mikrobiyolojik, görüntüleme ve cerrahi. Bir alanın içindeki alt maddeler o alanı karşılamanın alternatif yollarıdır, birbirinin üzerine eklenmez. Bu nedenle hesaplayıcı alt maddeleri tek tek işaretletir ama sayımı alan düzeyinde yapar; aksi hâlde yalnız görüntüleme bulgusuyla, hiçbir mikrobiyolojik kanıt olmadan kesin endokardit sonucu üretilirdi.

Modifiye Duke kriterlerindeki persistan bakteriyemi maddesi nereye gitti?

Kan kültürlerinde zamanlama ve ayrı venöz girişim şartı 2023 sürümünde kaldırıldı, dolayısıyla "belirli aralıklarla alınan kültürlerde süregelen bakteriyemi" biçimindeki eski madde bu hâliyle yer almıyor. Yerine, endokardite ara sıra veya nadiren yol açan atipik mikroorganizmalar için 3 veya daha fazla ayrı kan kültürü setinde üreme koşulu getirildi. Yayın, üç setin pratikte ancak endokardit şüphesi doğduğunda alınmasının bu maddeyi sorunlu kıldığını kısıtlar bölümünde kendisi belirtiyor.

PET/BT bulgusu ne zaman majör, ne zaman minör kriterdir?

Ayrım zamanlamaya dayanır. Protez kapak cerrahisinden en az 3 ay sonra yapılan FDG PET/BT incelemesinde doğal ya da protez kapakta, çıkan aort greftinde, intrakardiyak elektrotlarda veya protez materyalde saptanan anormal metabolik aktivite majör görüntüleme kriteridir. Aynı bulgu implantasyondan sonraki ilk 3 ay içinde saptanırsa ameliyat sonrası inflamasyondan ayrılamadığı için yalnız minör kriter sayılır. Protez kapak endokarditinde yoğun, fokal veya heterojen tutulum aranır; intrakardiyak enfeksiyon yokken izole jeneratör cebi tutulumu majör kriter değildir.

Kesin sonucu tanıyı kesinleştirir mi?

Hayır. Fowler 2023, ölçütlerin birincil amacının araştırmayı standartlaştırmak için yeniden üretilebilir bir tanım sunmak olduğunu ve sınıflamanın klinik yargıyı tamamladığını ama yerine geçmediğini yazar. Doğrulama verisi de sınırlıdır: Papadimitriou-Olivgeris 2024, Staphylococcus aureus bakteriyemili 1344 olguluk çok merkezli kohortta 2023 Duke-ISCVID ölçütlerinin duyarlılığını yüzde 81, özgüllüğünü yüzde 96 bulmuş; duyarlılık 2015 Duke-ESC sürümüne göre artarken özgüllüğün yüzde 99 düzeyinden gerilediğini bildirmiştir.

Reddedildi çıktı, endokarditi dışlamış oluyor muyum?

Hayır. Reddedildi sonucu yalnız işaretlenen maddelerin olası endokardit eşiğini karşılamadığını gösterir. Tanısal veriler tamamlandıkça sınıflama değişebilir: yeni kan kültürü setleri, transözofageal ekokardiyografi, kardiyak BT veya moleküler testler eksik basamağı kapatabilir. Ayrıca Tablo 1, 4 günden kısa antibiyotik tedavisi altında nüksün olmaması ile cerrahi ya da otopside endokardit kanıtının bulunmaması biçiminde iki red ölçütü daha tanımlar; bunlar zaman ve izlem bilgisi gerektirdiği için hesaplayıcıda değerlendirilmez.

Kaynaklar

1.Fowler VG Jr, Durack DT, Selton-Suty C, et al. The 2023 Duke-International Society for Cardiovascular Infectious Diseases Criteria for Infective Endocarditis: Updating the Modified Duke Criteria. Clin Infect Dis. 2023;77(4):518-526. (Tablo 1 sınıflama mantığı, Tablo 2 majör ve minör kriter tanımları, Tablo 3 değişiklik özeti.) doi.org/10.1093/cid/ciad271(yeni sekmede açılır)
2.Dahl A, Fowler VG Jr, Miro JM, Bruun NE. Sign of the Times: Updating Infective Endocarditis Diagnostic Criteria to Recognize Enterococcus faecalis as a Typical Endocarditis Bacterium. Clin Infect Dis. 2022;75(6):1097-1102. (Fowler 2023 kaynak 15; duyarlılığın yüzde 70 düzeyinden yüzde 96 düzeyine çıktığı veri bu çalışmaya aittir.) doi.org/10.1093/cid/ciac181(yeni sekmede açılır)
3.Papadimitriou-Olivgeris M, Monney P, Frank M, et al. Evaluation of the 2023 Duke-ISCVID and 2023 Duke-ESC Clinical Criteria for the Diagnosis of Infective Endocarditis in a Multicenter Cohort of Patients With Staphylococcus aureus Bacteremia. Clin Infect Dis. 2024;78(3):655-662. (Duyarlılık ve özgüllük karşılaştırması.) doi.org/10.1093/cid/ciae003(yeni sekmede açılır)
4.Delgado V, Ajmone Marsan N, de Waha S, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of endocarditis. Eur Heart J. 2023;44(39):3948-4042. (2023 Duke-ESC ölçütlerinin kaynağı; sahadaki ikinci güncel sürüm.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehad193(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.