İçeriğe atla

GRACE

GRACE Skoru (Hastane İçi Mortalite) Hesaplama

Akut koroner sendromda GRACE 2003 puan tablosuyla hastane içi mortalite riskini hesaplayın: yaş, kalp hızı, sistolik basınç, kreatinin, Killip ve EKG.

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralıkAnlamıKılavuz yaklaşımı
Düşük risk108 puan ve altıHastane içi ölüm olasılığı yüzde 1 altı olarak bildirilen banttır. Düşük bant, akut koroner sendrom tanısını dışlamaz ve göğüs ağrısının nedeninin iyi huylu olduğu anlamına gelmez: skor tanı değil, tanı konmuş hastada prognoz aracıdır.ESC NSTE-AKS kılavuz uygulaması (Hamm 2011, Roffi 2016): düşük risk bandındaki hastada girişimsel stratejinin zamanlaması klinik seyre, iskemi kanıtına ve eşlik eden hastalıklara göre belirlenir, karar tek başına skora bırakılmaz.
Orta risk109-140 puanHastane içi ölüm olasılığı yüzde 1 ile 3 arasında bildirilen banttır. Bandın alt sınırı keskindir: 108 puan düşük, 109 puan orta risk sayılır, dolayısıyla tek bir tablo bandındaki değişiklik hastayı komşu banda taşıyabilir.ESC NSTE-AKS kılavuz uygulaması: orta bantta skor, seri troponin ve EKG izlemiyle birlikte değerlendirilir; skoru tek başına bir zaman penceresi kararına çevirmeyin.
Yüksek risk140 puan üzeriHastane içi ölüm olasılığı yüzde 3 üzeri olarak bildirilen banttır. Skorun bu banda yükselmesi çoğu hastada ileri yaş, taşikardi, düşük sistolik basınç, yüksek kreatinin ve Killip sınıfının birlikte katkısıyla oluşur.ESC 2023 akut koroner sendrom kılavuzu, 140 puanın üzerini yüksek risk ölçütleri arasında sayar ve erken girişimsel değerlendirmeyi destekleyen etkenlerden biri olarak ele alır; hemodinamik instabilite, kardiyojenik şok, dirençli angina, yaşamı tehdit eden aritmi veya mekanik komplikasyon varsa skor beklenmeden acil invaziv değerlendirme tanımlanır.

Sonraki adım

GRACE modeli, akut koroner sendromla hastaneye yatırılan hastalarda ölüm riskini başvuru anındaki verilerle tahmin etmek için Global Registry of Acute Coronary Events kayıt verisinden türetilmiştir. Granger 2003, hastane içi ölümün bağımsız belirleyicilerini ileri yaş, yüksek Killip sınıfı, düşük sistolik kan basıncı, ST segment sapması, başvuruda kardiyak arrest, yüksek serum kreatinin, yüksek kardiyak belirteç düzeyi ve yüksek kalp hızı olarak bildirmiş ve bu sekiz değişkeni puan tablosuna dönüştürmüştür. Model ST yükselmeli, ST yükselmesiz miyokart enfarktüsü ve kararsız angina dahil tüm akut koroner sendrom biçimleri için türetilmiştir.

Skor, tanı koymak için değil, tanı konmuş hastada risk düzeyini ortak bir dille ifade etmek için kullanılır. Acil serviste hesaplanır, ancak göğüs ağrısının akut koroner sendroma bağlı olup olmadığını ayırt etmez; bu ayrım için ayrı araçlar (örneğin HEART skoru) ve seri troponin ölçümü kullanılır. Kardiyoloji ile acil tıp arasındaki devirde skorun bileşenleriyle birlikte yazılması, karşı tarafın aynı sayıyı yeniden üretebilmesini sağlar.

ESC 2023 akut koroner sendrom kılavuzu, hemodinamik olarak stabil olmayan, kardiyojenik şoktaki, dirençli anginası, yaşamı tehdit eden aritmisi veya mekanik komplikasyonu olan hastada risk skorunu beklemeden acil invaziv değerlendirmeyi tanımlar. Bu tabloda GRACE skorunun yönlendirici bir rolü yoktur. Stabil hastada ise 140 puanın üzerindeki değer, kılavuzların yüksek risk ölçütleri arasında sayılır ve erken girişimsel değerlendirmeyi destekleyen etkenlerden biridir; zamanlama kararı merkez olanakları, kanama riski ve eşlik eden hastalıklarla birlikte verilir.

Modelin sınırlarını hatırlayın. Kardiyak belirteç maddesi, yüksek duyarlıklı troponin öncesi dönemde "yükselmiş kardiyak enzim veya belirteç" olarak tanımlanmıştır; bugünkü daha duyarlı testlerle bu madde daha sık pozitif işaretlenir ve skorun dağılımı türetildiği dönemdekinden farklı olabilir. Kreatinin başvurudaki tek ölçümdür ve kas kütlesi düşük hastalarda böbrek işlevini olduğundan iyi gösterir. Killip sınıflaması muayeneye dayandığı için gözlemciler arasında değişkenlik taşır. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez.

Formül

GRACE hastane içi mortalite puan tablosu (Granger 2003). Sekiz değişkenin puanı toplanır:

Yaş (yıl): 30 altı 0, 30-39 için 8, 40-49 için 25, 50-59 için 41, 60-69 için 58, 70-79 için 75, 80-89 için 91, 90 ve üzeri 100 puan.

Kalp hızı (atım/dk): 50 altı 0, 50-69 için 3, 70-89 için 9, 90-109 için 15, 110-149 için 24, 150-199 için 38, 200 ve üzeri 46 puan.

Sistolik kan basıncı (mmHg): 80 altı 58, 80-99 için 53, 100-119 için 43, 120-139 için 34, 140-159 için 24, 160-199 için 10, 200 ve üzeri 0 puan.

Serum kreatinin (mg/dL): 0-0,39 için 1, 0,40-0,79 için 4, 0,80-1,19 için 7, 1,20-1,59 için 10, 1,60-1,99 için 13, 2,00-3,99 için 21, 4,00 ve üzeri 28 puan.

Killip sınıfı: I için 0, II için 20, III için 39, IV için 59 puan.

  • Başvuru sırasında kardiyak arrest39 puan
  • EKG kaydında ST segment sapması28 puan
  • Kardiyak belirteç yüksekliği14 puan

Toplam puan aralığı 1 ile 372 arasındadır. Kreatinin satırının en alt bandı 1 puan verdiği için toplam 0 olamaz; sistolik kan basıncı satırında puan ters yönde işler, yani basınç düştükçe puan artar.

Hastane içi risk bantları: 108 puan ve altı düşük risk, 109-140 puan orta risk, 140 puanın üzeri yüksek risk. Bu üç bant, GRACE kayıt verisine dayanan ve akut koroner sendrom kılavuz uygulamasında yaygın olarak aktarılan sınıflamadır (Granger 2003 nomogramı; ESC NSTE-AKS kılavuzları, Hamm 2011 ve Roffi 2016).

Birim dönüşümü: kreatinin (µmol/L) = kreatinin (mg/dL) × 88,4.

Bu sayfa 2003 puan tablosunu uygular. GRACE 2.0 (Fox 2014) aynı değişkenleri doğrusal olmayan bir modelle kullanır, puan tablosu yoktur ve doğrudan olasılık üretir; iki yöntemin sonuçları birebir örtüşmez.

Örnek hesap

Altmış beş yaşında hasta acil servise iki saattir süren göğüs ağrısıyla başvuruyor. Kalp hızı 80/dk, sistolik kan basıncı 130 mmHg, serum kreatinin 1,0 mg/dL (88,4 µmol/L). Muayenede kalp yetmezliği bulgusu yok, yani Killip I. Başvuru sırasında kardiyak arrest gelişmemiş. EKG kaydında ön derivasyonlarda ST çökmesi var ve ilk troponin yüksek geldi.

Tablo bandları: yaş 65 için 60-69 bandı 58 puan, kalp hızı 80/dk için 70-89 bandı 9 puan, sistolik 130 mmHg için 120-139 bandı 34 puan, kreatinin 1,0 mg/dL için 0,80-1,19 bandı 7 puan, Killip I için 0 puan.

İkili maddeler: kardiyak arrest yok, 0 puan; ST segment sapması var, 28 puan; kardiyak belirteç yüksek, 14 puan.

Toplam: 58 + 9 + 34 + 7 + 0 + 0 + 28 + 14 = 150 puan. Sonuç 140 puanın üzerinde olduğu için yüksek risk bandına girer.

Aynı hastada EKG kaydında ST sapması olmasaydı toplam 122 puana inecek ve hasta orta risk bandına geçecekti. Tek bir maddenin bandı değiştirebilmesi, maddelerin dosyada gerekçesiyle kaydedilmesini gerektirir.

Bu hastanın GRACE 2.0 ile hesaplanmış olasılığı 150 puanlık bu sonuçla aynı sayıyı vermez; iki model farklı matematik kullanır ve raporda hangisinin kullanıldığı yazılmalıdır.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

GRACE skoru, kalp krizi veya buna yakın bir tabloyla hastaneye yatan kişilerde hastanede kalış süresi boyunca riskin ne düzeyde olduğunu tahmin etmeye yarayan bir puanlamadır. Hekiminiz yaşınızı, nabzınızı, tansiyonunuzu, kan kreatinin değerinizi, kalp yetmezliği bulgunuz olup olmadığını, başvuru sırasında kalbinizin durup durmadığını, EKG bulgunuzu ve kan tahlilindeki kalp hasarı göstergesini bir tabloya göre puanlar ve bu puanları toplar.

Puanın yüksek olması, sizinkine benzer bulgularla başvuran hastalarda ortalama riskin daha yüksek olduğu anlamına gelir. Bu bir kader değildir: puan, hangi hastanın daha yakın izlem ve daha erken işlem değerlendirmesi gerektirdiğini belirlemeye yardımcı olur. Puanın düşük olması da kalbinizde bir sorun olmadığı anlamına gelmez, çünkü bu puanlama tanı koymaz, tanı konmuş bir tabloda risk düzeyini gösterir.

Puanı en çok yükselten etkenler ileri yaş, hızlı nabız, düşük tansiyon, yüksek kan kreatinin değeri ve kalp yetmezliği bulgularıdır. Aynı hastalıkta bile bu değerler kişiden kişiye değiştiği için iki hastanın puanı birbirinden çok farklı çıkabilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Göğüs ağrısı, kola veya çeneye yayılan ağrı, soğuk terleme, ani nefes darlığı veya bayılma yaşıyorsanız vakit kaybetmeden 112 acil çağrı numarasını arayın; kalp krizinde geçen her dakika önemlidir.

Sık sorulan sorular

GRACE 2.0 ile aynı sonucu verir mi?

Vermez. Bu sayfa 2003 yılında yayımlanan puan tablosunu uygular ve 1 ile 372 arasında bir puan üretir. GRACE 2.0 (Fox 2014) aynı değişkenleri doğrusal olmayan bir modelle ele alır, toplanacak bir puan tablosu yoktur ve doğrudan ölüm olasılığı verir; ayrıca daha uzun süreli sonuç tahminleri için geliştirilmiştir. İki yöntemin sonuçları birebir örtüşmez, bu yüzden raporunuza hangisini kullandığınızı yazın ve aynı hastanın izleminde yöntem değiştirmeyin.

Bu skor göğüs ağrısında tanı koyar mı?

Koymaz. GRACE, akut koroner sendrom tanısı konmuş hastalarda prognoz tahmini için türetilmiştir; ayırıcı tanı aracı değildir. Acil servise göğüs ağrısıyla başvuran ve tanısı henüz belli olmayan hastada olasılık değerlendirmesi için HEART gibi ayrı araçlar ve seri yüksek duyarlıklı troponin ölçümü kullanılır. Düşük GRACE puanı, akut koroner sendromu dışlamak için kullanılamaz.

Kreatinini µmol/L olarak girebilir miyim?

Evet. Kreatinin alanındaki birim düğmesinden µmol/L seçebilirsiniz; dönüşüm 1 mg/dL = 88,4 µmol/L katsayısıyla yapılır ve girdiğiniz değerin anlamı değişmez. Puan tablosu mg/dL üzerinden tanımlandığı için dönüşüm hesaptan önce uygulanır. Örneğin 88 µmol/L değeri 1,0 mg/dL karşılığıyla 0,80-1,19 bandına, yani 7 puana denk gelir.

Toplam puan neden hiç 0 olmuyor?

Kreatinin satırının en alt bandı (0-0,39 mg/dL) bile 1 puan verdiği için toplam en az 1 puandır. Diğer üç sürekli değişken en düşük puanlı bandında 0 puan alabilir: 30 yaş altı, 50/dk altı kalp hızı ve 200 mmHg ve üzeri sistolik basınç. Üst uç ise sekiz maddenin tamamı en yüksek bandında olduğunda 372 puandır. Bu iki uç, hesaplayıcının kendi kontrol vakaları arasında sabitlenmiştir.

Kardiyak belirteç maddesini yüksek duyarlıklı troponinle işaretleyebilir miyim?

Madde, modelin türetildiği dönemde "yükselmiş kardiyak enzim veya belirteç" olarak tanımlanmıştır ve bugün bu ölçüt yerini yüksek duyarlıklı troponine bırakmıştır. Kurum eşiğinizin üzerindeki troponin değerini bu madde için pozitif kabul edebilirsiniz, ancak daha duyarlı testlerin maddeyi daha sık pozitif yaptığını ve skorun türetildiği dönemdeki dağılımın bu nedenle değiştiğini göz önünde bulundurun.

Kaynaklar

  1. 1.Granger CB, Goldberg RJ, Dabbous O, et al. Predictors of hospital mortality in the Global Registry of Acute Coronary Events. Arch Intern Med. 2003;163(19):2345-2353. (Hastane içi mortalite puan tablosunun kaynağı.) doi.org/10.1001/archinte.163.19.2345(yeni sekmede açılır)
  2. 2.Fox KAA, FitzGerald G, Puymirat E, et al. Should patients with acute coronary disease be stratified for management according to their risk? Derivation, external validation and outcomes using the updated GRACE risk score. BMJ Open. 2014;4(2):e004425. (GRACE 2.0 modeli; puan tablosu içermez, doğrusal olmayan yapıdadır.) doi.org/10.1136/bmjopen-2013-004425(yeni sekmede açılır)
  3. 3.Eagle KA, Lim MJ, Dabbous OH, et al. A validated prediction model for all forms of acute coronary syndrome: estimating the risk of 6-month postdischarge death in an international registry. JAMA. 2004;291(22):2727-2733. (Aynı kayıttan türetilen taburculuk sonrası 6 aylık model; bu sayfadaki hastane içi modelden farklıdır.) doi.org/10.1001/jama.291.22.2727(yeni sekmede açılır)
  4. 4.Hamm CW, Bassand JP, Agewall S, et al. ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation. Eur Heart J. 2011;32(23):2999-3054. (GRACE risk kategorilerinin kılavuz uygulamasındaki yeri.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehr236(yeni sekmede açılır)
  5. 5.Roffi M, Patrono C, Collet JP, et al. 2015 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes in patients presenting without persistent ST-segment elevation. Eur Heart J. 2016;37(3):267-315. (Risk bantlarının girişimsel strateji kararındaki kullanımı.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehv320(yeni sekmede açılır)
  6. 6.Byrne RA, Rossello X, Coughlan JJ, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes. Eur Heart J. 2023;44(38):3720-3826. (Hemodinamik instabilitede skor beklenmeden acil invaziv değerlendirme; 140 puan üzerinin yüksek risk ölçütleri arasında sayılması.) doi.org/10.1093/eurheartj/ehad191(yeni sekmede açılır)
  7. 7.Killip T, Kimball JT. Treatment of myocardial infarction in a coronary care unit. A two year experience with 250 patients. Am J Cardiol. 1967;20(4):457-464. (Killip sınıflamasının kaynağı.) doi.org/10.1016/0002-9149(67)90023-9(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.

GRACE Skoru Hesaplama (Hastane İçi Mortalite) | EczAI Hekim