SOFA

Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirmesi (SOFA) Hesaplama

Sepsis-3 tablosuyla altı organ sistemini puanlayarak SOFA skorunu ve acil serviste kullanılan qSOFA skorunu hesaplayın; eşikler ve mortalite verileri kaynaklı.

Güncelleme 8 Eylül 2026
5 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
0-1SOFA 0-1 puan	Ölçeğin en alt bandıdır. Ferreira 2001 bu bant için ayrı bir mortalite oranı bildirmez; yayının raporladığı başlangıç skoru grupları 2-7 puandan başlar.	Singer 2016: düşük mutlak skor organ disfonksiyonunu dışlamaz, çünkü tanım bazale göre en az 2 puanlık akut artışa dayanır. Kronik organ hastalığı olan hastada bazal skor sıfırdan büyüktür ve fark ancak önceki değerle karşılaştırılarak görülür.
2-7SOFA 2-7 puan	Ferreira 2001 kohortunda bu bantta başlayan hastalarda ilk 48 saatte skor değişmediğinde veya arttığında mortalite yüzde 37 bulunmuştur; aynı hastalarda skor düştüğünde mortalite yüzde 6 altına inmiştir.	Ferreira 2001: skoru 48 saat arayla tekrarlayın. Yayın, başlangıç değerinden bağımsız olarak ilk 48 saatteki artışın en az yüzde 50 mortalite ile ilişkili olduğunu bildirir.
8-11SOFA 8-11 puan	Ferreira 2001 kohortunda bu bantta başlayan hastalarda ilk 48 saatte skor değişmediğinde veya arttığında mortalite yüzde 60 bulunmuştur; skor düştüğünde aynı grupta mortalite yüzde 6 altındadır.	Ferreira 2001: yatış boyunca hesaplanan en yüksek ve ortalama skorlar mortaliteyle en güçlü ilişkiyi gösterir (en yüksek skor için ROC eğrisi altındaki alan 0,90). Tek bir ölçüm yerine seriyi izleyin.
12 ve üzeriSOFA 12 puan ve üzeri	Ferreira 2001 kohortunda başlangıç veya en yüksek skoru 11 puanın üzerinde olan hastalarda mortalite yüzde 80 üzerinde, başlangıç skoru 11 puanın üzerinde olanlarda yüzde 90 üzerinde bildirilmiştir.	Ferreira 2001: bu bantta ilk 48 saatte skorun düşmesi bile düşük mortalite güvencesi vermez, çünkü yayının düşen skorla ilişkilendirdiği yüzde 6 altı mortalite oranı 11 puan üzerindeki başlangıç skorlarını dışarıda bırakır.
qSOFA negatifqSOFA 0-1 puan	Yatak başı uyarı ölçütleri karşılanmamıştır. Bu sonuç enfeksiyonu veya sepsisi dışlamaz.	Seymour 2016: yoğun bakım hastalarında qSOFA ayrım gücü SOFA skorundan düşüktür (ROC eğrisi altındaki alan 0,66 ve 0,74). Klinik şüphe sürüyorsa skordan bağımsız olarak enfeksiyon odağı araştırması ve organ disfonksiyonu değerlendirmesi yapılır.
qSOFA pozitifqSOFA 2-3 puan	Seymour 2016 kohortunda qSOFA skoru 2 ve üzerinde olan hastalarda hastane mortalitesi, bazal risk dilimlerine göre 3 ila 14 kat yüksek bulunmuştur. Yoğun bakım dışı hastalarda qSOFA ayrım gücü SOFA ve SIRS ölçütlerinden yüksektir (0,81, 0,79 ve 0,76).	Singer 2016 ve Seymour 2016: qSOFA hastane dışı, acil servis ve servis ortamında kötü seyir olasılığını düşündüren bir uyarı ölçütüdür; pozitif sonuç, enfeksiyon odağı araştırması ile tam SOFA değerlendirmesine geçmeyi gerektirir, tek başına sepsis tanısı koydurmaz.

Sonraki adım

SOFA skoru, yoğun bakımdaki organ disfonksiyonunun derecesini tarif etmek için Avrupa Yoğun Bakım Derneği çalışma grubu tarafından türetilmiştir (Vincent 1996). Ölçeğin amacı tek bir hastada tanı koymak değil, altı organ sisteminin bozulma derecesini ortak bir dille tarif etmek ve zaman içindeki değişimi izlemektir. Vincent 1998, 16 ülkede 40 yoğun bakım ünitesinde izlenen 1449 hastada ölçeği prospektif olarak uygulamış, yoğun bakım mortalitesini yüzde 22 bulmuş ve çoklu organ disfonksiyonu ile herhangi bir organa ait yüksek SOFA puanının artmış mortaliteyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Aynı çalışmada en az bir hafta yoğun bakımda kalan 544 hastalık alt grupta toplam SOFA skoru ölenlerin yüzde 44 kadarında artarken yaşayanların yalnız yüzde 20 kadarında artmıştır.

Sepsis-3 (Singer 2016) sepsisi, enfeksiyona verilen düzensiz konak yanıtına bağlı yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu olarak tanımlar ve organ disfonksiyonunu klinik uygulamada SOFA skorunda bazale göre en az 2 puanlık artışla temsil eder; bu artış yüzde 10 üzerinde hastane içi mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Bu tanımın en sık yapılan yanlış okuması, mutlak skorun bir eşik gibi kullanılmasıdır. Bilinen kronik organ hastalığı olmayan hastada bazal skor 0 kabul edilir ve anlık skor doğrudan farka eşit olur; ancak kronik böbrek hastalığı, karaciğer sirozu veya kronik solunum yetmezliği olan hastada bazal skor sıfırdan büyüktür ve fark yalnız önceki değerle karşılaştırılarak görülebilir. Bu hesaplayıcı yalnız anlık skoru üretir, farkı üretmez. Aynı yayın septik şoku, yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen ortalama arter basıncını 65 mmHg ve üzerinde tutmak için vazopressör gereksinimi ve laktatın 2 mmol/L üzerinde olması olarak tanımlar ve bu birlikteliği yüzde 40 üzerinde hastane mortalitesiyle ilişkilendirir.

qSOFA, Seymour 2016 tarafından yoğun bakım dışı ortamlar için türetilmiştir. Yayın, yoğun bakım dışı hasta kayıtlarında qSOFA ayrım gücünü SOFA ve SIRS ölçütlerinden yüksek bulmuş (ROC eğrisi altındaki alan sırasıyla 0,81, 0,79 ve 0,76), yoğun bakım hastalarında ise tersine SOFA skorunun üstün olduğunu göstermiştir (0,74 ve 0,66). Bu nedenle qSOFA acil serviste, serviste ve hastane öncesi ortamda bir uyarı aracıdır; yoğun bakımda organ disfonksiyonunu tarif etmek için tam SOFA tablosu kullanılır. Yayının kendi sonuç cümlesi qSOFA için "olası sepsisi düşünmeye yönelten bir uyarı" ifadesini kullanır, tanı ölçütü ifadesini değil.

Ölçeğin sınırlarını hatırlayın. Sedasyon ve entübasyon Glasgow koma skalasını yapay olarak düşürür; kronik karaciğer hastalığında bilirubin, kronik böbrek hastalığında kreatinin bazal olarak yüksektir; hemodiyaliz hastasında idrar çıkışı ölçütü anlamını yitirir; kardiyovasküler basamak 1996 yılında yazıldığı için vazopressin, fenilefrin ve anjiyotensin II gibi ajanlar için basamak tanımlamaz. Solunum basamağında 3 ve 4 puan solunum desteği koşuluna bağlıdır, bu koşul atlandığında skor yapay olarak yükselir. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; antibiyotik, sıvı, vazopressör ve yoğun bakım kabul kararları klinik tablo ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

SOFA (Vincent 1996; Sepsis-3 sürümü Singer 2016 Tablo 2). Altı organ sistemi ayrı ayrı 0 ile 4 puan alır, toplam 0-24 puandır.

Solunum, PaO2/FiO2 (mmHg): 400 ve üzeri 0 puan; 400 altı 1 puan; 300 altı 2 puan; 200 altı ve solunum desteği altında 3 puan; 100 altı ve solunum desteği altında 4 puan.

Koagülasyon, trombosit (x 10³/µL): 150 ve üzeri 0 puan; 150 altı 1 puan; 100 altı 2 puan; 50 altı 3 puan; 20 altı 4 puan.

Karaciğer, total bilirubin: 1,2 mg/dL altı 0 puan; 1,2-1,9 mg/dL 1 puan; 2,0-5,9 mg/dL 2 puan; 6,0-11,9 mg/dL 3 puan; 12,0 mg/dL ve üzeri 4 puan (µmol/L karşılıkları sırasıyla 20 altı, 20-32, 33-101, 102-204, 204 üzeri).

Kardiyovasküler: ortalama arter basıncı 70 mmHg ve üzeri 0 puan; 70 mmHg altı 1 puan; dopamin 5 µg/kg/dk ve altı veya herhangi bir dozda dobutamin 2 puan; dopamin 5 µg/kg/dk üzeri veya adrenalin ya da noradrenalin 0,1 µg/kg/dk ve altı 3 puan; dopamin 15 µg/kg/dk üzeri veya adrenalin ya da noradrenalin 0,1 µg/kg/dk üzeri 4 puan. Dozlar en az bir saat süreyle uygulanmış olmalıdır.

Santral sinir sistemi, Glasgow koma skalası: 15 için 0 puan; 13-14 için 1 puan; 10-12 için 2 puan; 6-9 için 3 puan; 6 altı için 4 puan.

Böbrek, kreatinin veya idrar çıkışı: 1,2 mg/dL altı 0 puan; 1,2-1,9 mg/dL 1 puan; 2,0-3,4 mg/dL 2 puan; 3,5-4,9 mg/dL veya idrar 500 mL/gün altı 3 puan; 5,0 mg/dL ve üzeri veya idrar 200 mL/gün altı 4 puan (µmol/L karşılıkları sırasıyla 110 altı, 110-170, 171-299, 300-440, 440 üzeri).

Toplam SOFA = altı sistem puanının aritmetik toplamı. Her sistemde birden fazla ölçüt karşılanıyorsa en yüksek basamak seçilir.

qSOFA (Seymour 2016; Sepsis-3 içinde Singer 2016 tarafından benimsenmiştir). Üç ölçüt, her biri 1 puan, toplam 0-3 puandır:

Solunum sayısı 22/dk ve üzerinde1 puan
Bilinç değişikliği (Glasgow koma skalası 15 altında)1 puan
Sistolik kan basıncı 100 mmHg ve altında1 puan

Eşik: 2 puan ve üzeri pozitif kabul edilir.

Sepsis-3 tanımı (Singer 2016): sepsis, enfeksiyona verilen düzensiz konak yanıtına bağlı yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonudur. Klinik uygulamada organ disfonksiyonu, SOFA skorunda bazale göre en az 2 puanlık artışla temsil edilir ve bu artış yüzde 10 üzerinde hastane içi mortalite ile ilişkilidir. Bilinen kronik organ hastalığı olmayan hastalarda bazal skor 0 kabul edilir. Bu hesaplayıcı anlık skoru üretir, bazal ile farkı üretmez.

Septik şok (Singer 2016): yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen ortalama arter basıncını 65 mmHg ve üzerinde tutmak için vazopressör gereksinimi ve serum laktatın 2 mmol/L (18 mg/dL) üzerinde olması; bu birliktelik yüzde 40 üzerinde hastane mortalitesi ile ilişkilidir.

Örnek hesap

Örnek 1, SOFA sekmesi

Yoğun bakımda izlenen hastada arteriyel kan gazında PaO2 140 mmHg ve FiO2 0,5 ölçülmüş, hasta mekanik ventilatörde. PaO2/FiO2 = 140 / 0,5 = 280 mmHg; 300 mmHg altı ve 200 mmHg üzerinde olduğu için solunum 2 puan alır. Trombosit 120 x 10³/µL: 150 sınırının altında, 1 puan. Total bilirubin 0,8 mg/dL: 1,2 sınırının altında, 0 puan. Ortalama arter basıncı 64 mmHg ve hastaya vazoaktif ilaç başlanmamış: 1 puan. Glasgow koma skalası 15: 0 puan. Kreatinin 1,6 mg/dL ve günlük idrar 1200 mL: kreatinin 1,2-1,9 aralığında olduğu için 1 puan.

Toplam: 2 + 1 + 0 + 1 + 0 + 1 = 5 puan. Bu değer Ferreira 2001 gruplamasında 2-7 bandına girer. Hastanın bilinen kronik organ hastalığı yoksa bazal skor 0 kabul edilir ve 5 puanlık anlık skor, Sepsis-3 tanımındaki en az 2 puanlık artış eşiğini aşar; ancak artışın akut olduğunu ve enfeksiyonla zamansal olarak ilişkilendiğini gösteren yine klinik değerlendirmedir.

Aynı hastada 48 saat sonra noradrenalin 0,08 µg/kg/dk başlanır, PaO2/FiO2 150 mmHg değerine düşer, trombosit 40 x 10³/µL olur, bilirubin 3,4 mg/dL yükselir, Glasgow koma skalası 11 ölçülür ve idrar çıkışı 400 mL/gün değerine iner. Yeni puanlar sırasıyla 3, 3, 2, 3, 2 ve 3 olur ve toplam 16 puana çıkar. Ferreira 2001, başlangıç değerinden bağımsız olarak ilk 48 saatteki bu tür bir artışın en az yüzde 50 mortalite ile ilişkili olduğunu bildirir; bu yüzden seri ölçüm tek ölçümden daha bilgilendiricidir.

Örnek 2, qSOFA sekmesi

Acil servise ateş ve halsizlikle başvuran hastada solunum sayısı 26/dk sayılır (1 puan), hasta oryantedir ve Glasgow koma skalası 15 bulunur (0 puan), sistolik kan basıncı 96 mmHg ölçülür (1 puan).

Toplam: 1 + 0 + 1 = 2 puan. Eşik 2 puan olduğu için qSOFA pozitiftir. Seymour 2016 bu sonucu bir tanı değil, olası sepsisi düşünmeye yönelten bir uyarı olarak konumlandırır: sonraki adım enfeksiyon odağının araştırılması, laktat ve kültür alınması ve organ disfonksiyonunun tam SOFA tablosuyla değerlendirilmesidir. Aynı hastada sistolik basınç 124 mmHg olsaydı toplam 1 puana inecek ve qSOFA negatif olacaktı; bu, sepsis olasılığının ortadan kalktığı anlamına gelmezdi.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

SOFA, yoğun bakımda yatan bir hastanın altı organ sisteminin ne kadar iyi çalıştığını sayıyla anlatan bir puanlamadır. Akciğer, kan pıhtılaşması, karaciğer, dolaşım, beyin ve böbrek ayrı ayrı 0 ile 4 arasında puan alır ve bunlar toplanır. Toplam puan 0 ile 24 arasında olur.

Puanın yüksek olması organların işini daha zor yaptığı anlamına gelir. Ancak bu bir teşhis değildir ve tek bir ölçüm hastanın kaderini göstermez. Ekip için asıl bilgi puanın günler içinde nasıl değiştiğidir: düşen bir puan genellikle iyiye gidişi, yükselen bir puan kötüye gidişi düşündürür.

qSOFA ise acil serviste ya da serviste hızlıca bakılan üç maddelik kısa bir kontroldür: solunum hızlanmış mı, bilinç bulanık mı, tansiyon düşük mü. Üçünden ikisi varsa ekip enfeksiyonun ağırlaşmış olabileceğini düşünür ve ileri tetkik ister. Bu kontrolün pozitif olması sepsis olduğunuz anlamına gelmez, negatif olması da sepsis olmadığınızı kanıtlamaz.

Puanların bir kısmı kullandığınız ilaçlardan ve yapılan işlemlerden etkilenir. Uyutucu ilaç alan bir hastada bilinç puanı, kronik böbrek hastası olan bir kişide böbrek puanı hastalığın o anki durumundan bağımsız olarak yüksek çıkabilir. Bu yüzden sayı her zaman hastanın önceki durumuyla birlikte değerlendirilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Ateşle birlikte bilinç bulanıklığı, hızlı nefes alıp verme, tansiyon düşüklüğü, idrarın azalması veya ciltte morarma gibi belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurun ya da 112 acil çağrı numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

SOFA skorunun 2 olması sepsis tanısı koydurur mu?

Hayır. Singer 2016 organ disfonksiyonunu mutlak bir SOFA eşiğiyle değil, bazale göre en az 2 puanlık akut artışla tanımlar ve bu tanımın enfeksiyon şüphesi olan hastada uygulanmasını ister. Bilinen kronik organ hastalığı olmayan bir hastada bazal skor 0 kabul edildiği için anlık skor doğrudan farka eşit olur, ancak kronik böbrek hastalığı veya sirozu olan hastada bazal skor zaten sıfırdan büyüktür ve sabit bir yükseklik akut disfonksiyon anlamına gelmez. Bu hesaplayıcı yalnız anlık skoru üretir, farkı sizin değerlendirmeniz gerekir.

Mekanik ventilasyonda olmayan hastada solunum basamağını nasıl seçmeliyim?

Vincent 1996 tablosunda 3 ve 4 puanlık solunum basamakları solunum desteği koşuluna bağlıdır. Solunum desteği almayan bir hastada PaO2/FiO2 oranı 200 mmHg altında olsa bile tabloya göre en fazla 2 puan verilir. Bu kural sık atlanır ve atlandığında skor yapay olarak yükselir. Oda havasında FiO2 değerini 0,21 alın; kan gazınız kPa cinsindense 1 kPa = 7,5 mmHg katsayısıyla çevirin.

qSOFA ile SOFA arasında nasıl seçim yapmalıyım?

Ortama göre seçin. Seymour 2016 yoğun bakım dışı hasta kayıtlarında qSOFA ayrım gücünü SOFA ve SIRS ölçütlerinden yüksek bulmuş (ROC eğrisi altındaki alan sırasıyla 0,81, 0,79 ve 0,76), yoğun bakım hastalarında ise SOFA skorunun üstün olduğunu göstermiştir (0,74 ve 0,66). Pratikte qSOFA acil serviste, serviste ve hastane öncesinde üç ölçütle hızlı bir uyarı verir; laboratuvar ve kan gazı elinizdeyse organ disfonksiyonunu tarif etmek için tam SOFA tablosunu kullanın.

Sedasyon altındaki veya entübe hastada sinir sistemi puanını nasıl vermeliyim?

Sedasyon ve entübasyon Glasgow koma skalasını yapay olarak düşürür ve bu, SOFA skorunun bilinen kısıtlarından biridir. Yoğun bakım protokollerinin çoğu sedasyon öncesi ya da sedasyon arası en iyi değeri kullanır. Vincent 1996 bu durum için ayrı bir kural tanımlamadığı için kurum protokolünüzü esas alın ve hangi değeri kullandığınızı raporunuza yazın; aynı hastada gün içinde farklı yöntemler kullanmak seri izlemi anlamsızlaştırır.

Skoru ne sıklıkla tekrarlamalıyım?

Ferreira 2001, 352 hastada skoru yatışta ve her 48 saatte bir hesaplamış; yatış boyunca elde edilen en yüksek ve ortalama skorların mortaliteyle en güçlü ilişkiyi gösterdiğini bildirmiştir (en yüksek skor için ROC eğrisi altındaki alan 0,90). Aynı yayında başlangıç değerinden bağımsız olarak ilk 48 saatte skorun artması en az yüzde 50 mortaliteyle ilişkili bulunmuştur. Başlangıç skoru 11 puanın üzerinde olanlar dışarıda tutulduğunda, ilk 48 saatte skoru düşen hastalarda mortalite yüzde 6 altında kalmış; skoru değişmeyen veya artan hastalarda başlangıç skoru 2-7 ise yüzde 37, 8-11 ise yüzde 60 bulunmuştur. Yani tek bir ölçüm yerine seriyi kaydedin; eğilim, mutlak değerden daha bilgilendiricidir.

Kaynaklar

1.Vincent JL, Moreno R, Takala J, et al. The SOFA (Sepsis-related Organ Failure Assessment) score to describe organ dysfunction/failure. Intensive Care Med. 1996;22(7):707-710. (Altı organ sisteminin puan tablosu ve eşikleri.) doi.org/10.1007/BF01709751(yeni sekmede açılır)
2.Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801-810. (Sepsis tanımı, bazale göre 2 puanlık SOFA artışı, septik şok ölçütleri ve SOFA tablosunun güncel sürümü.) doi.org/10.1001/jama.2016.0287(yeni sekmede açılır)
3.Seymour CW, Liu VX, Iwashyna TJ, et al. Assessment of Clinical Criteria for Sepsis: For the Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):762-774. (qSOFA maddeleri, 2 puanlık eşik ve ayrım gücü karşılaştırmaları.) doi.org/10.1001/jama.2016.0288(yeni sekmede açılır)
4.Vincent JL, de Mendonça A, Cantraine F, et al. Use of the SOFA score to assess the incidence of organ dysfunction/failure in intensive care units: results of a multicenter, prospective study. Crit Care Med. 1998;26(11):1793-1800. (1449 hastalık çok merkezli kohort, organ disfonksiyonu sıklığı ve mortalite ilişkisi.) doi.org/10.1097/00003246-199811000-00016(yeni sekmede açılır)
5.Ferreira FL, Bota DP, Bross A, et al. Serial evaluation of the SOFA score to predict outcome in critically ill patients. JAMA. 2001;286(14):1754-1758. (Başlangıç, en yüksek ve ortalama skor bantlarının mortaliteyle ilişkisi ve 48 saatlik eğilim analizi.) doi.org/10.1001/jama.286.14.1754(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.