APACHE II

Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi II (APACHE II) Hesaplama

APACHE II skorunu 12 fizyolojik değişken, yaş ve kronik sağlık maddesiyle hesaplayın: Knaus 1985 tablosu, 0-71 aralığı, kan gazı yoksa bikarbonat sekmesi.

Güncelleme 8 Eylül 2026
5 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
0-4 puanToplam 0-4 puan	Fizyolojik değişkenlerin tamamına yakını normal aralıkta, yaş ve kronik sağlık katkısı yok denecek kadar az.	Knaus 1985: puan yoğun bakımdaki ilk 24 saatin en kötü değerleriyle hesaplanır, hastanın sonraki günlerdeki seyri için tek başına kullanılmaz.
5-9 puanToplam 5-9 puan	Sınırlı fizyolojik sapma; bu bandın önemli bir bölümü yaş ve tek bir bozuk değişkenden gelebilir.	Knaus 1985: puanın hangi maddelerden geldiğini raporunuza yazın, çünkü aynı toplam çok farklı klinik tablolardan çıkabilir.
10-14 puanToplam 10-14 puan	Birden çok sistemde orta düzey sapma ya da tek başına belirgin bilinç bozukluğu bu bandı üretir.	Knaus 1985: Glasgow koma skalası maddesi tek başına 12 puana kadar çıkabildiği için bilinç durumu bu bantta belirleyicidir, GKS kaydınızı doğrulayın.
15-19 puanToplam 15-19 puan	Yaygın fizyolojik bozulma. Knaus 1985 kohortunda hastane mortalitesi basamaklar yükseldikçe artmıştır.	Knaus 1985: skor hasta gruplarının şiddetini karşılaştırmak için türetilmiştir, tek hastada tedavi kararı vermek için değil.
20-24 puanToplam 20-24 puan	Ağır fizyolojik bozulma; genellikle solunum, dolaşım ve böbrek maddelerinin birlikte puan vermesiyle oluşur.	Knaus 1985: puanı hastanın ana tanı kategorisiyle birlikte raporlayın; aynı puan farklı tanı gruplarında farklı anlam taşır.
25-29 puanToplam 25-29 puan	Çok ağır fizyolojik bozulma; kreatinin maddesinin akut böbrek yetmezliğiyle iki katına çıkması bu bantta sık görülür.	Knaus 1985: kreatinin katlaması yalnız akut böbrek yetmezliğinde uygulanır, kronik böbrek yetmezliği kronik sağlık maddesine yazılır.
30-34 puanToplam 30-34 puan	Uç düzeyde fizyolojik bozulma, sıklıkla derin bilinç kaybıyla birlikte.	Knaus 1985: puanın kendisi bir prognoz beyanı değildir; yayındaki risk tahmini ayrı bir lojistik denklem ve tanı kategorisi ağırlığı gerektirir.
35 puan ve üzeriToplam 35-71 puan	Ölçeğin en üst bandı. Kuramsal tavan 71 puandır: akut fizyoloji 60, yaş 6, kronik sağlık 5.	Knaus 1985: bu bantta bile karar, hastanın tanısı, tedaviye yanıtı ve klinik seyri ile birlikte verilir; skor tek başına tedavi sınırlandırma gerekçesi değildir.

Sonraki adım

APACHE II, yoğun bakıma alınan erişkin hastaların hastalık şiddetini tek bir sayıyla özetlemek için Knaus ve arkadaşları tarafından 1985 yılında 5815 yoğun bakım hastasının verisiyle geliştirilmiştir. Puan, yoğun bakımdaki ilk 24 saatin en kötü değerlerinden hesaplanır; sonraki günlerde tekrarlanan ölçümler için tasarlanmamıştır. Bu nedenle geç dönemde hesaplanan bir APACHE II değerini yatış puanı gibi raporlamayın ve hangi zaman penceresini kullandığınızı dosyaya yazın.

Bu hesaplayıcı yalnız toplam puanı verir, tahmini mortalite yüzdesi üretmez. Nedeni yöntemseldir: Knaus 1985 modelinde tahmini ölüm riski, skorun tek başına değil, bir lojistik denklemin içinde kullanılmasıyla elde edilir. Denklem sabit bir terim, skorun katsayısı, acil ameliyat sonrası yatış için ayrı bir düzeltme ve hastanın ana tanı kategorisine özgü bir ağırlık içerir; bu ağırlıklar yayının tanı kategorisi tablosundadır ve hastanın hangi kategoriye girdiği hekim kararıyla belirlenir. Tanı kategorisi seçilmeden üretilen bir yüzde, modelin öngörmediği bir sayıdır. Yanlış bir yüzde göstermektense hiç göstermemeyi seçtik; kurumunuz mortalite tahmini raporluyorsa bunu tanı kategorisini de içeren tam modelle yapın.

Skorun ne olduğu kadar ne olmadığı da önemlidir. APACHE II hasta gruplarını karşılaştırmak, yoğun bakım kohortlarının şiddetini tanımlamak ve çalışmalarda vaka karışımını düzeltmek için türetilmiştir. Tek bir hastada tedavi başlama, sürdürme veya sınırlandırma kararının gerekçesi olamaz. Model erişkin yoğun bakım hastalarında geliştirildiği için çocuklarda, yanık hastalarında ve koroner bakım dışı özel popülasyonlarda kullanımı ayrı doğrulama gerektirir. Knaus 1991 ile APACHE III, Zimmerman 2006 ile APACHE IV yayımlanmış ve kalibrasyon güncel yoğun bakım pratiğine göre yenilenmiştir; kurumunuz bu sürümlerden birini kullanıyorsa raporunuzda hangi sürümü hesapladığınızı belirtin.

Veri girişinde en sık karışan üç nokta şudur. Birincisi, ölçülmeyen bir değişken tabloda sıfır puan sayılır; bu, eksik veriyi "normal" gibi gösterir ve puanı olduğundan düşük verir. İkincisi, kreatinin puanı yalnız akut böbrek yetmezliğinde ikiye katlanır, düzenli diyaliz programındaki kronik hasta bu katlamaya değil kronik sağlık maddesine girer. Üçüncüsü, Glasgow koma skalası maddesi 15 eksi ölçülen GKS olarak hesaplandığı için tek başına 12 puana kadar katkı verir ve sedasyon altındaki hastada GKS kaydı puanı belirgin biçimde değiştirir; bu durumda hangi değerin kaydedileceğini kurum protokolünüz tanımlamalıdır. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez.

Formül

APACHE II = akut fizyoloji puanı (12 değişken, 0-60) + yaş puanı (0-6) + kronik sağlık puanı (0-5). Toplam aralık 0-71 puandır.

Her değişken için yoğun bakımdaki ilk 24 saatin en kötü değeri kullanılır. Ölçülmeyen değişken 0 puan sayılır.

Akut fizyoloji puanı, on bir değişkende 0-4 puan ve Glasgow koma skalasında 0-12 puan verir:

Rektal sıcaklık (°C): 41 ve üzeri 4; 39-40,9 için 3; 38,5-38,9 için 1; 36-38,4 için 0; 34-35,9 için 1; 32-33,9 için 2; 30-31,9 için 3; 29,9 ve altı 4. Yüksek tarafta 2 puanlık basamak yoktur.

Ortalama arter basıncı (mmHg): 160 ve üzeri 4; 130-159 için 3; 110-129 için 2; 70-109 için 0; 50-69 için 2; 49 ve altı 4.

Kalp hızı (/dk): 180 ve üzeri 4; 140-179 için 3; 110-139 için 2; 70-109 için 0; 55-69 için 2; 40-54 için 3; 39 ve altı 4.

Solunum sayısı (/dk): 50 ve üzeri 4; 35-49 için 3; 25-34 için 1; 12-24 için 0; 10-11 için 1; 6-9 için 2; 5 ve altı 4.

Oksijenasyon: FiO2 0,50 ve üzerindeyse A-aDO2 kullanılır (500 ve üzeri 4; 350-499 için 3; 200-349 için 2; 200 altı 0). FiO2 0,50 altındaysa PaO2 kullanılır (70 üzeri 0; 61-70 için 1; 55-60 için 3; 55 altı 4).

Arteriyel pH: 7,7 ve üzeri 4; 7,6-7,69 için 3; 7,5-7,59 için 1; 7,33-7,49 için 0; 7,25-7,32 için 2; 7,15-7,24 için 3; 7,15 altı 4.

Serum bikarbonat (yalnız kan gazı yoksa, mmol/L): 52 ve üzeri 4; 41-51,9 için 3; 32-40,9 için 1; 22-31,9 için 0; 18-21,9 için 2; 15-17,9 için 3; 15 altı 4.

Serum sodyum (mmol/L): 180 ve üzeri 4; 160-179 için 3; 155-159 için 2; 150-154 için 1; 130-149 için 0; 120-129 için 2; 111-119 için 3; 110 ve altı 4.

Serum potasyum (mmol/L): 7 ve üzeri 4; 6-6,9 için 3; 5,5-5,9 için 1; 3,5-5,4 için 0; 3-3,4 için 1; 2,5-2,9 için 2; 2,5 altı 4.

Serum kreatinin (mg/dL): 3,5 ve üzeri 4; 2-3,4 için 3; 1,5-1,9 için 2; 0,6-1,4 için 0; 0,6 altı 2. Akut böbrek yetmezliğinde bu maddenin puanı ikiye katlanır.

Hematokrit (yüzde): 60 ve üzeri 4; 50-59,9 için 2; 46-49,9 için 1; 30-45,9 için 0; 20-29,9 için 2; 20 altı 4.

Lökosit (x10³/mm³): 40 ve üzeri 4; 20-39,9 için 2; 15-19,9 için 1; 3-14,9 için 0; 1-2,9 için 2; 1 altı 4.

Glasgow koma skalası: puan = 15 eksi ölçülen GKS, yani 0 ile 12 arasında değer alır.

Yaş puanı: 44 ve altı 0; 45-54 için 2; 55-64 için 3; 65-74 için 5; 75 ve üzeri 6.

Kronik sağlık puanı: yatıştan önce ciddi organ yetmezliği veya immün yetmezliği olan hastada elektif ameliyat sonrası 2, cerrahi dışı yatış veya acil ameliyat sonrası 5; böyle bir durum yoksa 0.

Kronik sağlık tanımları: biyopsi ile doğrulanmış karaciğer sirozu, New York Heart Association sınıf IV kalp yetmezliği, hiperkapni, evde oksijen kullanımı veya pulmoner hipertansiyonla giden ağır kronik akciğer hastalığı, düzenli diyaliz programı ve immün yetmezlik.

Puan tablosu Knaus 1985 yayınındadır; buradaki basamaklar iki bağımsız açık erişimli yayında yeniden basılmış tablolarla (Thakur 2023 Tablo 7, Ahmed 2024 Tablo 3) karşılaştırılarak doğrulanmıştır.

Bu hesaplayıcı tahmini mortalite yüzdesi üretmez; gerekçesi aşağıdaki "Sonraki adım" bölümündedir.

Örnek hesap

Örnek olgu: 70 yaşında hasta, pnömoni ve sepsis nedeniyle yoğun bakıma alınıyor. Yatıştan önce ciddi organ yetmezliği veya immün yetmezliği yok. İlk 24 saatin en kötü değerleri şöyle kaydediliyor: rektal sıcaklık 39,5 °C, ortalama arter basıncı 60 mmHg, kalp hızı 130/dk, solunum sayısı 30/dk, FiO2 0,40 ile PaO2 65 mmHg, arteriyel pH 7,30, sodyum 130 mmol/L, potasyum 5,6 mmol/L, kreatinin 1,6 mg/dL (akut böbrek yetmezliği tanımı karşılanmıyor), hematokrit yüzde 30, lökosit 18.000/mm³, Glasgow koma skalası 12.

Madde puanları: sıcaklık 39-40,9 aralığında 3 puan; ortalama arter basıncı 50-69 aralığında 2 puan; kalp hızı 110-139 aralığında 2 puan; solunum 25-34 aralığında 1 puan; FiO2 0,50 altında olduğu için PaO2 satırı kullanılır ve 61-70 aralığı 1 puan verir; pH 7,25-7,32 aralığında 2 puan.

Kalan maddeler: sodyum 130 mmol/L, tablonun normal kabul ettiği 130-149 aralığının tam alt ucunda olduğu için 0 puan; potasyum 5,5-5,9 aralığında 1 puan; kreatinin 1,5-1,9 aralığında 2 puan ve akut böbrek yetmezliği olmadığı için katlanmaz; hematokrit yüzde 30, normal kabul edilen 30-45,9 aralığının alt ucunda olduğu için 0 puan; lökosit 15-19,9 aralığında 1 puan; Glasgow koma skalası maddesi 15 - 12 = 3 puan.

Akut fizyoloji puanı: 3 + 2 + 2 + 1 + 1 + 2 + 0 + 1 + 2 + 0 + 1 + 3 = 18 puan.

Yaş 70 olduğu için 5 puan, kronik sağlık maddesi işaretlenmediği için 0 puan eklenir. Toplam APACHE II = 18 + 5 + 0 = 23 puan ve sonuç 20-24 basamağında raporlanır.

Bu olgu iki sık yapılan hatayı da gösterir: sodyum 130 mmol/L ve hematokrit yüzde 30 değerleri klinik olarak sınırda görünse de tabloda normal aralığın içindedir ve sıfır puan alır. Aynı hastada kan gazı alınamamış olsaydı pH yerine bikarbonat satırı kullanılır, iki madde birlikte puanlanmazdı.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

APACHE II, yoğun bakıma yatan bir hastanın ilk gününde vücut işlevlerinin ne kadar bozulduğunu tek bir sayıyla anlatan bir puanlamadır. Ateş, tansiyon, nabız, solunum sayısı, kan gazı ve kan tahlili sonuçları, bilinç düzeyi, yaş ve yatıştan önceki süregelen hastalıklar puana katılır.

Puan 0 ile 71 arasında bir değer alır. Sayının yüksek olması, yatışın ilk gününde vücudun daha çok sistemde zorlandığı anlamına gelir. Bu bir teşhis değildir ve hangi tedavinin uygulanacağını da belirlemez; hekimler bu sayıyı daha çok hastaların genel durumunu ortak bir dille anlatmak ve bilimsel çalışmalarda hasta gruplarını karşılaştırmak için kullanır.

Bu sayfada bilerek bir ölüm riski yüzdesi gösterilmez. Puanı bir yüzdeye çevirmek için hastanın yoğun bakıma hangi hastalık nedeniyle yatırıldığının da hesaba katılması gerekir; bu bilgi olmadan hesaplanan bir yüzde yanıltıcı olur. Bu nedenle sayfa yalnız puanı verir.

Yakınınızın puanının yüksek olması sonucun kesinleşmiş olduğu anlamına gelmez. Puan yalnız ilk 24 saatin fotoğrafıdır; tedaviye yanıt, sonraki günlerdeki seyir ve altta yatan hastalık en az bu sayı kadar belirleyicidir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedaviyi yönlendirmek için kullanılamaz. Yakınınızın durumu hakkındaki soruları yoğun bakım ekibine sorun; sizin için hangi bilgilerin önemli olduğunu onlarla konuşmanız en doğrusudur.

Sık sorulan sorular

Neden mortalite yüzdesi göstermiyorsunuz?

Çünkü APACHE II puanı tek başına bir ölüm riski vermez. Knaus 1985 modelinde risk, skorun bir lojistik denklemde kullanılmasıyla hesaplanır ve denklem hastanın yoğun bakıma yatış nedenine, yani ana tanı kategorisine özgü bir ağırlık içerir; acil ameliyat sonrası yatış için de ayrı bir düzeltme uygulanır. Tanı kategorisi seçilmeden üretilen yüzde, modelin tanımlamadığı bir sayıdır ve hasta başında yanlış bir kesinlik hissi yaratır. Bu yüzden sayfa yalnız 0-71 aralığındaki toplam puanı raporlar.

Hangi zaman aralığının değerlerini girmeliyim?

Yoğun bakımdaki ilk 24 saatin en kötü değerlerini girin. Her değişken için ayrı ayrı en kötü değer alınır, hepsinin aynı ana ait olması gerekmez. Ölçülmemiş bir değişken tabloda sıfır puan sayılır; bu kural puanı olduğundan düşük gösterebileceği için eksik veriyi raporunuzda belirtin.

Arteriyel kan gazı yoksa ne yapmalıyım?

Bikarbonat sekmesine geçin. Knaus 1985 arteriyel pH ölçümünü tercih eder, ancak kan gazı bulunmayan hastada venöz serum bikarbonat değerini kendi basamaklarıyla kabul eder. İki madde birlikte puanlanmaz: ya pH ya bikarbonat girilir. Sekme değiştirdiğinizde diğer alanlara yazdığınız değerler korunur, çünkü iki sekme aynı alan kimliklerini kullanır.

Kreatinin puanı ne zaman ikiye katlanır?

Yalnız akut böbrek yetmezliği varsa. Katlama tabloda başka hiçbir maddeye uygulanmaz ve ölçeğin tavanını 67 puandan 71 puana çıkaran kural budur. Düzenli diyaliz programındaki kronik böbrek yetmezliği hastası bu katlamaya girmez; onun yeri kronik sağlık maddesidir. Kreatinin normal aralıkta (0,6-1,4 mg/dL) ise madde zaten sıfır puandır ve katlama toplamı değiştirmez, hesaplayıcı bu durumda sizi uyarır.

Glasgow koma skalası maddesi neden bu kadar ağır basıyor?

Çünkü bu maddenin puanı 15 eksi ölçülen GKS olarak hesaplanır ve 0 ile 12 arasında değer alabilir; diğer on bir fizyolojik madde en çok 4 puan verir. GKS 3 olan bir hastada yalnız bu madde 12 puan ekler, yani akut fizyoloji puanının beşte biri tek bir değişkenden gelir. Sedasyon veya entübasyon altındaki hastada GKS kaydının nasıl yapılacağı puanı belirgin biçimde değiştirdiği için kurum protokolünüzü izleyin ve kullandığınız değeri dosyaya yazın.

Kaynaklar

1.Knaus WA, Draper EA, Wagner DP, Zimmerman JE. APACHE II: a severity of disease classification system. Crit Care Med. 1985;13(10):818-829. (Puan tablosu, yaş ve kronik sağlık maddeleri, tahmini mortalite için gereken lojistik denklem ve tanı kategorisi ağırlıkları.) doi.org/10.1097/00003246-198510000-00009(yeni sekmede açılır)
2.Thakur R, Naga Rohith V, Arora JK. Mean SOFA Score in Comparison With APACHE II Score in Predicting Mortality in Surgical Patients With Sepsis. Cureus. 2023;15(3):e36653. (Tablo 7, APACHE II puan tablosunun tamamını yeniden basar; basamak doğrulaması için kullanıldı.) doi.org/10.7759/cureus.36653(yeni sekmede açılır)
3.Ahmed AS, Iqbal M, Sethi SM, Sabir S, Almas A. Comparison of Critical Illness Score in Patients Admitted to Intermediate Care Units of a Tertiary Care Hospital. J Crit Care Med. 2024;10(1):38-48. (Tablo 3, APACHE II satırlarını yüksek ve düşük uç ayrımıyla verir; asimetrik basamakların doğrulaması için kullanıldı.) doi.org/10.2478/jccm-2024-0003(yeni sekmede açılır)
4.Knaus WA, Wagner DP, Draper EA, et al. The APACHE III prognostic system. Risk prediction of hospital mortality for critically ill hospitalized adults. Chest. 1991;100(6):1619-1636. (Modelin sonraki sürümü.) doi.org/10.1378/chest.100.6.1619(yeni sekmede açılır)
5.Zimmerman JE, Kramer AA, McNair DS, Malila FM. Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) IV: hospital mortality assessment for today critically ill patients. Crit Care Med. 2006;34(5):1297-1310. (Güncel kalibrasyonla yenilenen sürüm.) doi.org/10.1097/01.CCM.0000215112.84523.F0(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.