MELD

Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli (MELD) Hesaplama

Klasik MELD, MELD-Na, MELD 3.0 ve Child-Pugh skorunu tek sayfada hesaplayın: bilirubin ve kreatinin birim çevrimi, sınır kuralları, kaynaklı eşik tablosu.

Güncelleme 8 Eylül 2026
7 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
9 ve altıKlasik MELD ≤ 9 puan	Wiesner 2003 kohortunda skoru 9 puanın altında olan bekleme listesi hastalarında 3 aylık mortalite yüzde 1,9 bulunmuştur.	Wiesner 2003: skor bekleme listesi önceliğini belirler; düşük skor karaciğer hastalığının ilerlemediği anlamına gelmez, izlem aralığını klinik tablo belirler.
10-19Klasik MELD 10-19 puan	Wiesner 2003 bekleme listesi mortalitesinin skorla doğru orantılı arttığını göstermiştir. Kim 2021 doğrulama setinde her iki skorun da bu basamağa yerleştirdiği 3093 hastanın 45'i, yani yüzde 1,5'i 90 gün içinde bekleme listesinde ölmüştür (Tablo 2C); nakil olanlar sansürlendiği için bu oran Wiesner'ın 3 aylık ham oranlarından düşüktür.	Kim 2021: MELD-Na düzeltmesi yalnız MELD 11 puanın üzerinde uygulanır, bu nedenle bandın alt ucundaki hastalarda hiponatremi skora yansımaz.
20-29Klasik MELD 20-29 puan	Kim 2021 doğrulama setinde bu basamaktaki 2182 hastanın 166'sı, yani yüzde 7,6'sı 90 gün içinde bekleme listesinde ölmüştür (Tablo 2C).	Kim 2021: MELD 3.0 bu bantta ölen hastaların bir bölümünü üst basamağa taşıyarak nakil şansını artırır; kadın hastalarda fark daha belirgindir.
30-39Klasik MELD 30-39 puan	Kim 2021 doğrulama setinde bu basamaktaki 1007 hastanın 141'i, yani yüzde 14,0'ü 90 gün içinde bekleme listesinde ölmüştür (Tablo 2C); bu bantta kreatinin artışı skoru en hızlı yükselten değişkendir.	Kim 2021: kreatinin 1,8 mg/dL değerinden 2,8 mg/dL değerine çıktığında MELD-Na 3, MELD 3.0 ise 4 puan artar.
40 ve üzeriKlasik MELD ≥ 40 puan	Wiesner 2003 kohortunda bu hastalarda 3 aylık mortalite yüzde 71,3 bulunmuştur.	Kim 2021: organ dağıtımında skor 40 ile sınırlandırılır, ancak yayın bu tavanın modelleme aşamasında uygulanmadığını ve tartışmalı olduğunu belirtir.
Child-Pugh AChild-Pugh 5-6 puan	İyi korunmuş karaciğer fonksiyonu.	Wiesner 2003: 3 aylık mortalite ayrımında MELD (c istatistiği 0,83) Child-Turcotte-Pugh skorundan (0,76) üstün bulunmuştur; sınıflandırma tek başına önceliklendirme aracı değildir.
Child-Pugh BChild-Pugh 7-9 puan	Orta derecede bozulmuş karaciğer fonksiyonu.	Pugh 1973: asit ve ensefalopati maddeleri klinik değerlendirmeye dayandığı için gözlemciler arası farklılık gösterir, puanı dosyaya gerekçesiyle yazın.
Child-Pugh CChild-Pugh 10-15 puan	İleri derecede bozulmuş karaciğer fonksiyonu.	Pugh 1973: ölçek cerrahi riski değerlendirmek için türetilmiştir; günümüzde organ dağıtımı MELD ailesi ile yapılır, Child-Pugh tamamlayıcı olarak kullanılır.

Sonraki adım

MELD ailesi, son dönem karaciğer hastalığında kısa dönem mortaliteyi tahmin etmek ve nakil bekleme listesinde önceliklendirme yapmak için türetilmiştir. Kamath 2001 modeli dört farklı hasta kümesinde sınamış, 3 aylık ölümü öngörmede c istatistiğini 0,78 ile 0,87 arasında bulmuştur. Wiesner 2003 ise modeli 3437 erişkin nakil adayında ileriye dönük uygulamış, mortalitenin skorla doğru orantılı arttığını, 9 puanın altında yüzde 1,9 olan 3 aylık mortalitenin 40 puan ve üzerinde yüzde 71,3 olduğunu bildirmiştir. Bu nedenle sonuç, bir tedavi kararı değil, hastanın nakil değerlendirmesine yönlendirilme aciliyetini gösteren bir risk tahminidir.

Hangi sürümü kullanacağınızı kurumunuzun protokolü belirler. Kim 2008 hiponatreminin bekleme listesi ölümleriyle bağımsız ilişkisini göstermiş, MELD-Na Ocak 2016 sürümüyle ABD dağıtımına girmiştir. Kim 2021 ise MELD 3.0 ile cinsiyeti, albümini ve iki etkileşim terimini modele eklemiş, ayrımı MELD-Na üzerine anlamlı biçimde iyileştirmiş (c istatistiği 0,869 ve 0,862) ve ölen hastaların net yüzde 8,8 kadarını üst basamağa taşımıştır. ABD organ dağıtımında MELD 3.0 2023 yılında UNOS tarafından uygulamaya alınmıştır. Türkiye organ dağıtım mevzuatında hangi MELD sürümünün kullanıldığı bu sayfa hazırlanırken doğrulanmamıştır; raporunuzda hesapladığınız sürümün adını açıkça yazın.

Skorların geçerli olmadığı durumları hatırlayın. INR karaciğer sentez kapasitesi yerine varfarin etkisini yansıtabilir; bilirubin hemoliz veya Gilbert sendromunda karaciğer dışı nedenlerle yükselebilir; kreatinin kas kütlesi düşük hastalarda böbrek işlevini olduğundan iyi gösterir. Kim 2021 kreatinin üst sınırını 4,0 mg/dL değerinden 3,0 mg/dL değerine çekerken tam da bu sarkopeni ve malnütrisyon sorununa dikkat çeker. Akut karaciğer yetmezliği, akut alkol ilişkili hepatit ve pediatrik hastalar bu modellerin türetildiği popülasyon değildir.

Child-Pugh skoru cerrahi riski değerlendirmek üzere Pugh 1973 tarafından türetilmiştir ve hâlâ tamamlayıcı olarak kullanılır, ancak asit ve ensefalopati maddeleri klinik değerlendirmeye dayandığı için gözlemciler arası değişkenlik taşır. Wiesner 2003, 3 aylık mortalite ayrımında MELD skorunu Child-Turcotte-Pugh skorundan üstün bulmuştur. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; nakil değerlendirmesi, girişim zamanlaması ve ilaç kararları klinik tablo ve merkez protokolü ile birlikte verilir.

Formül

Klasik MELD (Kamath 2001, organ dağıtımında kullanılan UNOS sürümü):

MELD = 3,78 × ln(bilirubin mg/dL) + 11,2 × ln(INR) + 9,57 × ln(kreatinin mg/dL) + 6,43

Kural: bilirubin, INR ve kreatinin için 1,0 altındaki değerler 1,0 alınır. Kreatinin 4,0 mg/dL ile sınırlanır; son bir haftada iki veya daha fazla diyaliz seansı varsa kreatinin doğrudan 4,0 mg/dL kabul edilir. Sonuç tam sayıya yuvarlanır. Tüm değerler alt sınırındayken skor 6,43 çıkar, yani ölçek pratikte 6 puandan başlar.

MELD-Na (Kim 2008, OPTN Ocak 2016 sürümü):

MELD-Na = MELD + 1,32 × (137 - Na) - 0,033 × MELD × (137 - Na)

Kural: sodyum 125-137 mmol/L aralığına sıkıştırılır ve düzeltme yalnız MELD 11 puanın üzerindeyse uygulanır. Formüldeki MELD terimi, yuvarlanmış klasik MELD skorudur.

MELD 3.0 (Kim 2021):

MELD 3.0 = 1,33 (kadın ise) + 4,56 × ln(bilirubin) + 0,82 × (137 - Na) - 0,24 × (137 - Na) × ln(bilirubin) + 9,09 × ln(INR) + 11,14 × ln(kreatinin) + 1,85 × (3,5 - albümin) - 1,83 × (3,5 - albümin) × ln(kreatinin) + 6

Kural: bilirubin, INR ve kreatinin için alt sınır 1,0; kreatinin üst sınırı 3,0 mg/dL (klasik MELD 4,0 mg/dL kullanır); sodyum 125-137 mmol/L; albümin 1,5-3,5 g/dL. Sonuç tam sayıya yuvarlanır.

Child-Pugh (Pugh 1973). Beş madde 1, 2 veya 3 puan alır, toplam 5-15 puandır:

Total bilirubin: 2 mg/dL altı 1 puan, 2-3 mg/dL 2 puan, 3 mg/dL üzeri 3 puan.

Serum albümin: 3,5 g/dL üzeri 1 puan, 2,8-3,5 g/dL 2 puan, 2,8 g/dL altı 3 puan.

Protrombin zamanı uzaması: 4 saniyeden az 1 puan, 4-6 saniye 2 puan, 6 saniyeden fazla 3 puan (yaygın INR uyarlaması: 1,7 altı, 1,7-2,3, 2,3 üzeri).

Asit: yok 1 puan, hafif 2 puan, orta veya şiddetli 3 puan.

Hepatik ensefalopati: yok 1 puan, evre 1-2 için 2 puan, evre 3-4 için 3 puan.

Sınıflar: A 5-6 puan, B 7-9 puan, C 10-15 puan.

Birim dönüşümleri: bilirubin (µmol/L) = bilirubin (mg/dL) × 17,1; kreatinin (µmol/L) = kreatinin (mg/dL) × 88,4; albümin (g/L) = albümin (g/dL) × 10.

Örnek hesap

Örnek olgu, Kim 2021 Tablo 4 içindeki düşük riskli erkek hasta: total bilirubin 2,5 mg/dL (42,8 µmol/L), INR 1,0, kreatinin 1,2 mg/dL (106,1 µmol/L), sodyum 131 mmol/L, albümin 3,8 g/dL. Diyaliz öyküsü yok.

Klasik MELD: 3,78 × ln(2,5) = 3,46358; 11,2 × ln(1,0) = 0; 9,57 × ln(1,2) = 1,74482. Toplam 3,46358 + 0 + 1,74482 + 6,43 = 11,63840 ve tam sayıya yuvarlanınca 12 puan.

MELD-Na: skor 12 puan olduğu ve 11 sınırının üzerinde kaldığı için sodyum düzeltmesi uygulanır. 137 - 131 = 6. 12 + 1,32 × 6 - 0,033 × 12 × 6 = 12 + 7,92 - 2,376 = 17,544 ve yuvarlanınca 18 puan. Altı birimlik hiponatremi skoru 6 puan yükseltmiştir.

MELD 3.0: albümin 3,8 g/dL üst sınır olan 3,5 değerine sıkıştırıldığı için albümin terimleri sıfırlanır. 4,56 × ln(2,5) = 4,17828; 0,82 × 6 = 4,92; -0,24 × 6 × ln(2,5) = -1,31946; 9,09 × ln(1,0) = 0; 11,14 × ln(1,2) = 2,03106; sabit 6. Toplam 15,80988 ve yuvarlanınca 16 puan. Aynı laboratuvar değerlerine sahip bir kadın hastada 1,33 puanlık cinsiyet terimi eklenir ve skor 17 puan olur.

Bu olgu üç sürümün neden yan yana gösterildiğini özetler: aynı hasta klasik MELD ile 12, MELD-Na ile 18, MELD 3.0 ile 16 puan alır. Yayındaki Tablo 4 bu üç değeri aynen bildirir, dolayısıyla hesaplayıcı yayımlanmış örneği birebir üretmektedir.

Aynı hastanın Child-Pugh skoru ayrı bir mantıkla toplanır: bilirubin 2,5 mg/dL 2 puan, albümin 3,8 g/dL 1 puan, INR 1,0 için koagülasyon maddesi 1 puan, asit yoksa 1 puan, ensefalopati yoksa 1 puan; toplam 6 puan ve Child-Pugh A sınıfı. Aynı hastanın MELD basamağı ile Child-Pugh sınıfının farklı bir tabloya işaret etmesi olağandır, çünkü iki ölçek farklı değişkenleri kullanır.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

MELD, karaciğer hastalığının ne kadar ilerlediğini gösteren bir puanlamadır. Kan testlerinizdeki sarılık maddesi (bilirubin), kanın pıhtılaşma süresi (INR) ve böbrek değeri (kreatinin) kullanılarak hesaplanır. Yeni sürümlerde kan sodyumu, kan albümini ve cinsiyet de hesaba katılır.

Puan yükseldikçe karaciğerin işini yapma kapasitesinin azaldığı anlaşılır. Bu puan öncelikle karaciğer nakli sırasının belirlenmesinde kullanılır: yüksek puan alan hastalar listede öne alınır. Puanın yüksek olması hemen kötü bir şey olacağı anlamına gelmez, düşük olması da karaciğerinizin tamamen sağlıklı olduğunu göstermez.

Child-Pugh ise aynı amaçla kullanılan daha eski bir puanlamadır. Kan testlerine ek olarak karında su toplanması ve bilinç bulanıklığı gibi muayene bulgularını da içerir, sonucu A, B veya C harfiyle bildirilir.

Bazı durumlar sonucu yanıltabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız pıhtılaşma değeri ilaç yüzünden yüksek çıkar; kas kütleniz azaldıysa böbrek değeri olduğundan iyi görünebilir. Bu yüzden puanı kendi başınıza yorumlamak yerine hekiminizle konuşun.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Kusmuk veya dışkıda kan, giderek artan karın şişliği, ateş, uykuya eğilim veya bilinç bulanıklığı gibi belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Sık sorulan sorular

Hangi MELD sürümünü kullanmalıyım?

ABD organ dağıtımında güncel sürüm MELD 3.0'dır ve 2023 yılında UNOS tarafından uygulamaya alınmıştır; öncesinde 2016'dan itibaren MELD-Na kullanılıyordu. Kim 2021, MELD 3.0'ın MELD-Na'ya göre daha iyi ayrım yaptığını göstermiştir. Türkiye'de hangi sürümün esas alındığı bu sayfa hazırlanırken doğrulanmamıştır, bu yüzden dört sekme birlikte sunulur. Kurum protokolünüz hangisini tanımlıyorsa onu kullanın ve raporunuzda sürüm adını yazın.

Neden 1,0 altındaki değerler 1,0 kabul ediliyor?

Formüller doğal logaritma içerir ve 1,0 altındaki bir değerin logaritması negatiftir, bu da skoru yapay biçimde aşağı çeker. Kamath 2001 modelinden bu yana bilirubin, INR ve kreatinin için alt sınır 1,0 olarak tanımlanır. Aynı nedenle sodyum 125-137 mmol/L, MELD 3.0 albümini 1,5-3,5 g/dL aralığına sıkıştırılır. Bütün değerler alt sınırındayken klasik MELD 6,43 çıkar, yani ölçek pratikte 6 puandan başlar.

Diyaliz hastasında kreatinin olarak ne girmeliyim?

Ölçülen kreatinini girin ve diyaliz maddesini işaretleyin. Son bir haftada iki veya daha fazla seans varsa klasik MELD ve MELD-Na kreatinini 4,0 mg/dL kabul eder; MELD 3.0'da üst sınır 3,0 mg/dL olduğu için değer o sınıra sabitlenir. Kim 2021 üst sınırın düşürülme gerekçesini, kas kütlesi azalmış hastalarda kreatininin böbrek işlevini olduğundan iyi göstermesi olarak açıklar.

MELD-Na neden bazen klasik MELD ile aynı çıkıyor?

Çünkü sodyum düzeltmesi yalnız klasik MELD 11 puanın üzerindeyken uygulanır. Skor 11 veya altındaysa hasta ağır hiponatremik olsa bile MELD-Na, klasik MELD skoruna eşit raporlanır ve hesaplayıcı bunu ayrıca uyarır. Sodyum 137 mmol/L ve üzerindeyse düzeltme terimi zaten sıfırlanır, çünkü hesapta 137 üst sınırı kullanılır.

Child-Pugh yerine MELD kullanmak yeterli mi?

İki ölçek farklı sorulara yanıt verir. Wiesner 2003, nakil bekleme listesinde 3 aylık mortaliteyi ayırt etmede MELD skorunu Child-Turcotte-Pugh skorundan üstün bulmuştur (c istatistiği 0,83 ve 0,76). Buna karşılık Child-Pugh, asit ve ensefalopati gibi klinik dekompansasyon bulgularını doğrudan içerir ve cerrahi risk değerlendirmesinde yaygın olarak kullanılmayı sürdürür. İkisini birlikte raporlamak, laboratuvar ve klinik tabloyu aynı anda göstermenizi sağlar.

Kaynaklar

1.Kamath PS, Wiesner RH, Malinchoc M, et al. A model to predict survival in patients with end-stage liver disease. Hepatology. 2001;33(2):464-470. (Klasik MELD formülünün organ dağıtımına uyarlanması.) doi.org/10.1053/jhep.2001.22172(yeni sekmede açılır)
2.Malinchoc M, Kamath PS, Gordon FD, et al. A model to predict poor survival in patients undergoing transjugular intrahepatic portosystemic shunts. Hepatology. 2000;31(4):864-871. (Modelin türetildiği ilk TIPS çalışması.) doi.org/10.1053/he.2000.5852(yeni sekmede açılır)
3.Wiesner R, Edwards E, Freeman R, et al. Model for end-stage liver disease (MELD) and allocation of donor livers. Gastroenterology. 2003;124(1):91-96. (3 aylık bekleme listesi mortalitesi ve Child-Turcotte-Pugh ile karşılaştırma.) doi.org/10.1053/gast.2003.50016(yeni sekmede açılır)
4.Kim WR, Biggins SW, Kremers WK, et al. Hyponatremia and mortality among patients on the liver-transplant waiting list. N Engl J Med. 2008;359(10):1018-1026. (MELD-Na sodyum düzeltmesi.) doi.org/10.1056/NEJMoa0801209(yeni sekmede açılır)
5.Kim WR, Mannalithara A, Heimbach JK, et al. MELD 3.0: The Model for End-Stage Liver Disease Updated for the Modern Era. Gastroenterology. 2021;161(6):1887-1895.e4. (MELD 3.0 formülü, sınır kuralları, Tablo 2C basamak mortaliteleri ve Tablo 4 örnek olguları.) doi.org/10.1053/j.gastro.2021.08.050(yeni sekmede açılır)
6.Pugh RN, Murray-Lyon IM, Dawson JL, et al. Transection of the oesophagus for bleeding oesophageal varices. Br J Surg. 1973;60(8):646-649. (Child-Pugh puan tablosu ve sınıfları.) doi.org/10.1002/bjs.1800600817(yeni sekmede açılır)
7.Putri AJ, Jiang D, Czigany Z, et al. Validation of MELD 3.0 and ReMELD-Na scoring systems: a German clinical cohort study. Langenbecks Arch Surg. 2025;410(1). (MELD 3.0 sürümünün 2023 yılında UNOS tarafından uygulamaya alındığının kaynağı.) doi.org/10.1007/s00423-025-03846-x(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.