GBS

Glasgow-Blatchford (GBS) ve Rockall Skoru Hesaplama

Üst GİS kanamasında Glasgow-Blatchford ve Rockall skorlarını hesaplayın: üre mmol/L, mg/dL ve BUN girişi, cinsiyete göre hemoglobin bantları, kaynaklı eşikler.

Güncelleme 8 Eylül 2026
5 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Çok düşük risk (≤ 1)Glasgow-Blatchford 0-1 puan	Stanley 2017 çok merkezli çalışmasında 1 puan ve altındaki 564 hastanın (kohortun yüzde 19,2 kadarı) yüzde 3,4 kadarı girişim gerektirmiş veya ölmüş; endoskopik tedavi yüzde 1,4, 30 günlük mortalite yüzde 0,4 bulunmuştur.	ESGE 2021 öneri 1: bu hastalar yeniden kanama, 30 gün içinde ölüm ve hastane temelli girişim açısından çok düşük risklidir ve ayaktan endoskopi ile güvenle ayaktan izlenebilir (güçlü öneri, orta kalitede kanıt).
İki eşik arasında (2-6)Glasgow-Blatchford 2-6 puan	Ayaktan izlem eşiğinin üzerinde, endoskopik tedavi için tanımlanmış eşiğin altındadır. Bu aralık için yayımlanmış ayrı bir risk basamağı yoktur; bant adı yalnız iki eşik arasında kalındığını bildirir.	ESGE 2021 öneri 3: hemodinamik canlandırma sonrası üst gastrointestinal endoskopi erken dönemde, 24 saat içinde yapılmalıdır (güçlü öneri, yüksek kalitede kanıt).
Yüksek risk eşiği (≥ 7)Glasgow-Blatchford 7 puan ve üzeri	Stanley 2017 çalışmasında 7 puan ve üzeri, endoskopik tedavi ihtiyacını öngörmede en iyi kesim noktası bulunmuştur (duyarlık yüzde 80, özgüllük yüzde 57); kohortun yüzde 50 kadarı bu eşiğin üzerindedir ve pozitif kestirim değeri düşüktür.	ESGE 2021 öneri 4: erken endoskopiye kıyasla 12 saat içinde yapılan acil endoskopinin hasta sonuçlarını iyileştirmediği bildirilir; kılavuz acil endoskopiyi önermez.
Düşük risk (0 puan)Pre-endoskopik Rockall 0 puan	Rockall 1996 Tablo IV(A): 595 olgunun 1 tanesi ölmüş, mortalite yüzde 0,2 bulunmuştur. Yayın özeti bu grubun tüm başvuruların yüzde 15 kadarını oluşturduğunu bildirir.	Rockall 1996: skor, başvuru anında düşük riskli hastaları ayırmak için kullanılabilir; ancak tartışma bölümü ölüm riski ihmal edilebilir grubun ancak endoskopik tanı ve stigmata değerlendirmesinden sonra ayrılabileceğini belirtir.
Artmış risk (1-2 puan)Pre-endoskopik Rockall 1-2 puan	Tablo IV(A) mortaliteyi 1 puanda yüzde 2,4 (12/505) ve 2 puanda yüzde 5,6 (36/641) bildirir. Yüzdeler tam puana aittir; bant adı yalnız sunum içindir.	Rockall 1996: mortalite skor arttıkça basamaklı biçimde yükselir, bu yüzden puanı dosyaya tam sayı olarak yazın ve bant adına indirgemeyin.
Yüksek risk (3-4 puan)Pre-endoskopik Rockall 3-4 puan	Tablo IV(A) mortaliteyi 3 puanda yüzde 11,0 (98/890) ve 4 puanda yüzde 24,6 (211/859) bildirir.	Rockall 1996: yeniden kanamanın mortalite üzerindeki en belirgin etkisi 3 ve 4 puanlık orta risk gruplarındadır, bu gruplarda yeniden kanama mortaliteyi yaklaşık beş kat artırmaktadır.
Çok yüksek risk (5-7 puan)Pre-endoskopik Rockall 5-7 puan	Tablo IV(A) mortaliteyi 5 puanda yüzde 39,6 (129/326), 6 puanda yüzde 48,9 (69/141) ve 7 puanda yüzde 50,0 (12/24) bildirir; en yüksek basamaktaki olgu sayısı azdır.	Rockall 1996: 5-7 puanlık gruplarda yeniden kanama mortaliteyi yaklaşık üç kat artırır; skor izlem yoğunluğunu tartışmak için kullanılır, tek başına girişim endikasyonu değildir.
Düşük risk (0-2 puan)Tam Rockall 0-2 puan	Rockall 1996 Tablo IV(B): 0 ve 1 kategorilerinde hiç ölüm gözlenmemiş, 2 kategorisinde 337 olgunun 1 tanesi ölmüştür (yüzde 0,3). Yayın bu üç kategoride yeniden kanamanın yüzde 5 altında kaldığını ve örneklemin dörtte birini kapsadığını bildirir.	Rockall 1996: bu grup erken taburculuk veya ayaktan tedavi için aday sayılır; karar hastanın kliniği, komorbiditesi ve sosyal koşullarıyla birlikte verilir.
Orta risk (3-4 puan)Tam Rockall 3-4 puan	Tablo IV(B) toplam mortaliteyi 3 puanda yüzde 2,9 (13/444) ve 4 puanda yüzde 5,3 (28/528) bildirir.	Rockall 1996: bu iki grupta yeniden kanama mortaliteyi yaklaşık beş kat artırdığı için, yeniden kanama bulgularının yakın izlemi öne çıkar.
Yüksek risk (5-7 puan)Tam Rockall 5-7 puan	Tablo IV(B) toplam mortaliteyi 5 puanda yüzde 10,8 (49/453), 6 puanda yüzde 17,3 (54/312) ve 7 puanda yüzde 27,0 (72/267) bildirir.	Stanley 2017: tam Rockall skorunda 30 günlük mortaliteyi öngörmek için en iyi kesim noktası 5 puan ve üzeridir; aynı çalışmada tam Rockall skorunun ayrım gücü merkezden merkeze değişkenlik göstermiştir.
Çok yüksek risk (8 ve üzeri)Tam Rockall 8 puan ve üzeri	Tablo IV(B) 8 ve üzerini tek kategori sayar ve toplam mortaliteyi yüzde 41,1 (78/190) bildirir; yayın çok az olgu bulunduğu için bu kategorileri birleştirdiğini belirtir.	Rockall 1996: bu grupta yeniden kanama mortaliteyi yaklaşık iki kat artırır, yani yeniden kanamanın göreli etkisi düşük risk gruplarına göre daha küçüktür; temel risk zaten yüksektir.

Sonraki adım

İki skor aynı hastada farklı sorulara yanıt verir. Blatchford 2000, skoru hastanın kan transfüzyonuna, kanamayı durdurmaya yönelik girişime ya da hastaneye yatışa ihtiyaç duyup duymayacağını öngörmek için türetmiş ve doğrulama setinde ROC eğrisi altındaki alanı 0,92 (yüzde 95 güven aralığı 0,88-0,95) bulmuştur. Rockall 1996 ise 4185 olguluk ulusal denetim verisinden ölüm riskini modellemiş, skorun denetim ve araştırmada olgu karışımını tanımlamak ve riske göre standardize mortalite hesaplamak için geliştirildiğini açıkça yazmıştır.

Karar eşiği olarak kullanılacak tek sayı, Glasgow-Blatchford için 1 puan ve altıdır. ESGE 2021 kılavuzunun birinci önerisi bu grubun yeniden kanama, 30 gün içinde ölüm ve hastane temelli girişim açısından çok düşük riskli olduğunu ve ayaktan endoskopi ile güvenle ayaktan izlenebileceğini belirtir (güçlü öneri, orta kalitede kanıt). Eşiğin kanıtı Stanley 2009 çalışmasına dayanır: skoru 0 olan hastalar için ayaktan izlem protokolü uygulandığında yatış oranı yüzde 96 seviyesinden yüzde 71 seviyesine inmiş, düşük riskli sınıflanan 123 hastanın 84 tanesi olumsuz olay olmadan ayaktan izlenmiştir. Stanley 2017 uluslararası çalışması eşiği 1 puana genişletmiş ve girişimsiz sağkalımı yüzde 98,6 duyarlık, yüzde 34,6 özgüllükle öngördüğünü bildirmiştir.

Endoskopi zamanlaması skordan bağımsız bir başlıktır. ESGE 2021 hemodinamik canlandırmadan sonra erken, yani 24 saat içinde üst gastrointestinal endoskopi yapılmasını önerir (güçlü öneri, yüksek kalitede kanıt) ve 12 saat içinde acil endoskopinin erken endoskopiye üstünlük göstermediğini belirterek acil endoskopiyi önermez. Hemodinamik olarak stabil olmayan hastada skor beklenmez; canlandırma ve endoskopi kararı klinik tabloya göre verilir.

Skorların sınırlarını raporunuza yazın. Glasgow-Blatchford yaşı, antitrombotik kullanımını ve eşlik eden hastalıkları içermez; Rockall skoru ise hemoglobini, cinsiyeti ve ilaç tedavisini bilerek dışarıda bırakır, çünkü yayında bu değişkenler nihai modelde bağımsız öngörücü çıkmamıştır. Stanley 2017, girişim veya ölüm bileşik sonlanımında Glasgow-Blatchford skorunu (ROC eğrisi altındaki alan 0,86) tam Rockall skorundan (0,70) ve pre-endoskopik Rockall skorundan (0,66) üstün bulmuş, buna karşılık 30 günlük mortalitede AIMS65 ve PNED skorlarını öne çıkarmıştır. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; transfüzyon, endoskopik hemostaz ve taburculuk kararları klinik tablo ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

Glasgow-Blatchford skoru (Blatchford 2000). Maddeler toplanır, aralık 0-23 puandır:

Kan üresi: 6,5-7,9 mmol/L 2 puan, 8-9,9 mmol/L 3 puan, 10-24,9 mmol/L 4 puan, 25 mmol/L ve üzeri 6 puan. 6,5 mmol/L altı puan almaz.

Hemoglobin, erkek: 12-12,9 g/dL 1 puan, 10-11,9 g/dL 3 puan, 10 g/dL altı 6 puan. 13 g/dL ve üzeri puan almaz.

Hemoglobin, kadın: 10-11,9 g/dL 1 puan, 10 g/dL altı 6 puan. 12 g/dL ve üzeri puan almaz.

Sistolik kan basıncı: 100-109 mmHg 1 puan, 90-99 mmHg 2 puan, 90 mmHg altı 3 puan.

Nabız 100/dk ve üzeri 1 puan; melena ile başvuru 1 puan; senkop 2 puan; karaciğer hastalığı 2 puan; kalp yetmezliği 2 puan.

Eşikler: ESGE 2021 ayaktan izlem için 1 puan ve altını, Stanley 2017 endoskopik tedavi ihtiyacı için 7 puan ve üzerini en iyi kesim noktası olarak bildirir. Aradaki 2-6 aralığı için yayımlanmış ayrı bir risk basamağı yoktur.

Rockall skoru (Rockall 1996, Tablo III). Pre-endoskopik sürüm ilk üç maddeden oluşur ve en fazla 7 puandır:

Yaş: 60 yaş altı 0, 60-79 yaş 1, 80 yaş ve üzeri 2 puan.

Şok: şok yok (sistolik 100 mmHg ve üzeri, nabız 100/dk altı) 0 puan; taşikardi (sistolik 100 mmHg ve üzeri, nabız 100/dk ve üzeri) 1 puan; hipotansiyon (sistolik 100 mmHg altı) 2 puan.

Komorbidite: majör komorbidite yok 0 puan; kalp yetmezliği, iskemik kalp hastalığı veya diğer majör komorbidite 2 puan; böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği veya yaygın malignite 3 puan. Bu maddede 1 puanlık basamak yoktur.

Tam Rockall skoru bu üç maddeye endoskopi bulgularını ekler ve en fazla 11 puandır:

Endoskopik tanı: Mallory-Weiss yırtığı veya lezyon saptanmaması ve stigmata bulunmaması 0 puan; diğer tüm tanılar 1 puan; üst gastrointestinal sistem malignitesi 2 puan.

Majör kanama stigmatası: yok veya yalnız koyu leke 0 puan; lümende kan, yapışık pıhtı, görünür damar veya püskürten damar 2 puan.

Birim dönüşümü: üre (mg/dL) = üre (mmol/L) × 6,0; BUN (mg/dL) = üre (mmol/L) × 2,8. Aynı hastada 7,0 mmol/L üre, 42 mg/dL üre veya 19,6 mg/dL BUN olarak raporlanabilir; hangi ölçeğin geldiğini laboratuvar raporundan doğrulayın.

Acil serviste iki skorun işi farklıdır: Glasgow-Blatchford endoskopi öncesi girişim ihtiyacını, Rockall ise ağırlıklı olarak ölüm ve yeniden kanama riskini hedefler.

Örnek hesap

Örnek 1, Glasgow-Blatchford sekmesi

Elli dört yaşında erkek hasta, bir gündür süren melena ile acil servise başvuruyor. Kan basıncı 105/70 mmHg, nabız 105/dk. Laboratuvarda üre 9 mmol/L, hemoglobin 11 g/dL. Senkop tarif etmiyor, bilinen karaciğer hastalığı ve kalp yetmezliği yok.

Üre 9 mmol/L, 8,0-10,0 bandına düşer ve 3 puan alır. Hemoglobin 11 g/dL erkekte 10-12 bandındadır ve 3 puan alır. Sistolik 105 mmHg, 100-109 bandı 1 puandır. Nabız 105/dk, 100 sınırının üzerinde olduğu için 1 puan ekler. Melena 1 puandır. Toplam 3 + 3 + 1 + 1 + 1 = 9 puan.

Dokuz puan, ESGE 2021 ayaktan izlem eşiğinin (1 puan ve altı) çok üzerindedir ve Stanley 2017 çalışmasının endoskopik tedavi için tanımladığı 7 puanlık eşiği aşar. Aynı hastanın laboratuvar raporu üreyi 54 mg/dL olarak verseydi, birim düğmesinden mg/dL üre seçmek kanonik değeri 54 / 6,0 = 9,0 mmol/L yapar ve puan değişmezdi. Aynı hemoglobin değeri kadın hastada 3 yerine 1 puan alır ve toplam 7 puana iner; cinsiyet alanını atlamayın.

Örnek 2, tam Rockall sekmesi

Aynı hastaya endoskopi yapılıyor ve tabanında görünür damar bulunan bir duodenal ülser saptanıyor. Yaş 54 olduğu için yaş maddesi 0 puan, sistolik basınç 100 mmHg üzerinde ve nabız 100/dk üzerinde olduğu için şok maddesi taşikardi basamağında 1 puan, majör komorbidite bulunmadığı için komorbidite maddesi 0 puan alır. Pre-endoskopik toplam 1 puandır ve Tablo IV(A) bu puanda mortaliteyi yüzde 2,4 bildirir.

Endoskopi sonrası iki madde eklenir: duodenal ülser "diğer tüm tanılar" basamağındadır ve 1 puan alır, görünür damar majör stigmata sayılır ve 2 puan alır. Tam skor 1 + 1 + 2 = 4 puandır. Tablo IV(B) bu kategoride toplam mortaliteyi yüzde 5,3 bildirir. Aynı hastada endoskopide yalnız Mallory-Weiss yırtığı görülüp stigmata bulunmasaydı iki madde de 0 puan alır ve tam skor 1 puanda kalırdı, yani hasta yayının hiç ölüm bildirmediği kategoriye düşerdi.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

Bu iki puanlama, mideden veya oniki parmak bağırsağından kaynaklanan kanamalarda durumun ne kadar ciddi olduğunu tahmin etmeye yarar. Kanama kendini kusmukta kan ya da siyah, katran gibi dışkı olarak gösterebilir.

Glasgow-Blatchford puanı, henüz endoskopi yapılmadan hesaplanır. Kan tahlilinizdeki hemoglobin ve üre değerleri, tansiyonunuz, nabzınız ve başvuru sırasındaki şikayetleriniz kullanılır. Puanın çok düşük olması, kan verilmesi veya kanamayı durdurmak için işlem yapılması ihtimalinin düşük olduğunu gösterir; bu hastaların bir bölümü hastaneye yatmadan, randevulu endoskopi ile izlenebilir.

Rockall puanı ise yaşınızı, tansiyon ile nabzınızı ve varsa kalp, böbrek veya karaciğer hastalığınızı hesaba katar. Bu puanın tam hâli endoskopiden sonra tamamlanır: doktorunuz kanamanın kaynağını ve kanama izlerini gördükten sonra iki madde daha ekler.

Puanın yüksek çıkması kötü bir sonucun kesinleştiği anlamına gelmez, düşük çıkması da hiç risk olmadığını göstermez. Puanın işi, hangi hastanın daha yakından izlenmesi ve endoskopisinin ne zaman yapılması gerektiği konusunda ekibe yol göstermektir. Sonuç her zaman muayene, tahliller ve endoskopi bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Kan kusma, siyah veya katran görünümlü dışkı, baş dönmesi, bayılma ya da çarpıntı yaşıyorsanız vakit kaybetmeden acil servise başvurun veya 112 acil çağrı numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

Üreyi hangi birimde girmeliyim?

Skor tablosu üreyi mmol/L cinsinden puanlar, bu yüzden hesaplayıcının kanonik birimi mmol/L olarak tutulur. Laboratuvarınız üreyi mg/dL veriyorsa "mg/dL (üre)" düğmesini, BUN veriyorsa "mg/dL (BUN)" düğmesini seçin; dönüşüm 1 mmol/L = 6,0 mg/dL üre = 2,8 mg/dL BUN katsayılarıyla yapılır. İki mg/dL ölçeği arasında yaklaşık 2,1 kat fark olduğu için yanlış düğme doğrudan yanlış puan üretir: 42 mg/dL üre 7,0 mmol/L ve 2 puan iken, 42 mg/dL BUN 15,0 mmol/L ve 4 puandır.

Glasgow-Blatchford ile Rockall arasında hangisini seçmeliyim?

Sorunuz "bu hastayı yatırmam gerekir mi, girişim gerekecek mi" ise Glasgow-Blatchford skoru kullanılır; endoskopi öncesi hesaplanabilir ve ESGE 2021 kılavuzu ayaktan izlem kararında bu skoru önerir. Sorunuz "bu hastanın ölüm ve yeniden kanama riski nedir" ise Rockall skoru kullanılır, ancak tam sürümü endoskopi yapılmadan tamamlanamaz. Stanley 2017, girişim veya ölüm bileşik sonlanımında Glasgow-Blatchford skorunu her iki Rockall sürümünden de üstün bulmuştur.

Pre-endoskopik Rockall skoru ile tam Rockall skoru arasındaki fark nedir?

Pre-endoskopik sürüm yalnız yaş, şok ve komorbidite maddelerini içerir ve en fazla 7 puandır; başvuru anında, endoskopi beklenmeden hesaplanabilir. Tam sürüm bunlara endoskopik tanıyı (0-2 puan) ve majör kanama stigmatasını (0 veya 2 puan) ekler ve en fazla 11 puandır. Hesaplayıcıda ortak üç alan aynı kimliği taşır, bu yüzden sekme değiştirdiğinizde girdiğiniz yaş, şok ve komorbidite yanıtları korunur.

Şok maddesini nasıl işaretlemeliyim?

Rockall 1996 bu maddeyi nabız ve kan basıncının birlikte tanımladığı üç durum olarak kurar, iki ayrı evet-hayır maddesi olarak değil. Sistolik basınç 100 mmHg ve üzerindeyken nabız 100/dk altındaysa "şok yok" (0 puan), aynı basınçta nabız 100/dk ve üzerindeyse "taşikardi" (1 puan), sistolik basınç 100 mmHg altındaysa nabızdan bağımsız olarak "hipotansiyon" (2 puan) seçilir. Glasgow-Blatchford sekmesinde ise aynı iki ölçüm ayrı ayrı puanlanır, bu yüzden orada sayısal değerleri girersiniz.

Glasgow-Blatchford skoru 0 mı yoksa 1 ve altı mı eşik alınmalı?

Blatchford 2000 ve Stanley 2009, düşük riskli grubu 0 puan olarak tanımlamıştır. Stanley 2017 uluslararası çalışması ise 1 puan ve altını, girişimsiz sağkalımı öngörmede en iyi kesim noktası bulmuş ve ESGE 2021 kılavuzu bu eşiği benimsemiştir. Hesaplayıcı iki eşiği birlikte gösterir; kurumunuzun protokolü hangisini tanımlıyorsa onu kullanın ve raporunuza hangi eşiğe göre karar verdiğinizi yazın.

Kaynaklar

1.Blatchford O, Murray WR, Blatchford M. A risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000;356(9238):1318-1321. (Glasgow-Blatchford skorunun türetildiği yayın; madde listesi ve ROC eğrisi altındaki alan 0,92.) doi.org/10.1016/S0140-6736(00)02816-6(yeni sekmede açılır)
2.Rockall TA, Logan RF, Devlin HB, Northfield TC. Risk assessment after acute upper gastrointestinal haemorrhage. Gut. 1996;38(3):316-321. (Rockall puan tablosu (Tablo III) ile pre-endoskopik ve tam skora göre mortalite tabloları (Tablo IV(A) ve IV(B)).) doi.org/10.1136/gut.38.3.316(yeni sekmede açılır)
3.Stanley AJ, Laine L, Dalton HR, et al. Comparison of risk scoring systems for patients presenting with upper gastrointestinal bleeding: international multicentre prospective study. BMJ. 2017;356:i6432. (1 puan ve altı ile 7 puan ve üzeri eşikleri, skorların karşılaştırmalı ayrım gücü ve Ek Tablo 1c madde ağırlıkları.) doi.org/10.1136/bmj.i6432(yeni sekmede açılır)
4.Stanley AJ, Ashley D, Dalton HR, et al. Outpatient management of patients with low-risk upper-gastrointestinal haemorrhage: multicentre validation and prospective evaluation. Lancet. 2009;373(9657):42-47. (Skoru 0 olan hastalarda ayaktan izlem protokolünün prospektif uygulaması.) doi.org/10.1016/S0140-6736(08)61769-9(yeni sekmede açılır)
5.Gralnek IM, Stanley AJ, Morris AJ, et al. Endoscopic diagnosis and management of nonvariceal upper gastrointestinal hemorrhage (NVUGIH): European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Guideline - Update 2021. Endoscopy. 2021;53(3):300-332. (Öneri 1: Glasgow-Blatchford 1 puan ve altında ayaktan izlem; öneri 3 ve 4: endoskopi zamanlaması.) doi.org/10.1055/a-1369-5274(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.