FIB-4

Karaciğer Fibroz İndeksleri (FIB-4 ve APRI) Hesaplama

FIB-4 ve APRI indekslerini tek formda hesaplayın: yaş, AST, ALT, trombosit ve AST üst sınırı girin; kaynaklı eşik tablosu ve 65 yaş üstü eşik notu.

Güncelleme 8 Eylül 2026
8 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
FIB-4 düşükFIB-4 < 1,30 (65 yaş ve üzerinde < 2,00)	İleri fibroz (evre F3-F4) düşük olasılıklıdır. Shah 2009, yağlı karaciğer hastalığı kohortunda 1,30 eşiğinin negatif öngörü değerini %90 bildirmiştir, yani bu bantta her on hastadan birinde ileri fibroz yine de bulunabilir.	Uluslararası kılavuzlar FIB-4 değerini birinci basamak test olarak konumlandırır ve bu bantta ikinci basamak teste geçmeden izlem tanımlar (EASL 2021; AASLD 2023). Karaciğer hastalığının nedeni ve metabolik risk faktörleri izlem aralığını belirler.
FIB-4 belirsizFIB-4 1,30 ile 2,67 arası, sınır değerler dâhil (65 yaş ve üzerinde 2,00 ile 2,67 arası)	Gri banttır: değer ne dışlama ne de doğrulama eşiğine ulaşır. Yağlı karaciğer hastalığı kohortlarında hastaların önemli bir bölümü bu banda düşer.	Kılavuzlar bu bantta ikinci basamak teste, öncelikle karaciğer sertliği ölçümüne (elastografi) veya ona eşdeğer bir fibroz biyobelirtecine geçilmesini tanımlar (EASL 2021; AASLD 2023).
FIB-4 yüksekFIB-4 > 2,67	İleri fibroz olasılığı yüksektir. Shah 2009, 2,67 eşiğinin pozitif öngörü değerini %80 bildirmiştir; bu bant tanı koydurmaz, ileri değerlendirme gerekçesidir.	Kılavuzlar bu bantta hepatoloji değerlendirmesini ve karaciğer sertliği ölçümü ile doğrulamayı tanımlar (EASL 2021; AASLD 2023).
APRI ≤ 0,50APRI 0,50 ve altı	Anlamlı fibrozu (Ishak evre 3 ve üzeri) dışlama bandıdır.	Wai 2003 bu değeri dışlama eşiği olarak türetmiştir. APRI hepatit C kohortunda geliştirildiği için diğer etiyolojilerde performansı daha düşüktür; dışlama kararını klinik tablo ve diğer testlerle birlikte verin.
APRI 0,50-1,50APRI 0,50 üzeri, 1,50 ve altı	Belirsiz banttır, indeks tek başına anlamlı fibrozu dışlamaz da göstermez de.	Chou 2013 sistematik derlemesi bu aralıkta literatürde farklı eşiklerin kullanıldığını ve uzlaşı bulunmadığını bildirir; ikinci basamak test kararını FIB-4 bandı ve klinik bağlamla birlikte verin.
APRI 1,50-2,00APRI 1,50 üzeri, 2,00 ve altı	Anlamlı fibroz bandıdır.	Wai 2003 bu değeri anlamlı fibroz için doğrulama eşiği olarak türetmiştir. Doğrulama için görüntüleme ve karaciğer sertliği ölçümü ile ilerleyin.
APRI > 2,00APRI 2,00 üzeri	Siroz için tanımlanan doğrulama eşiğinin üzerindedir.	Wai 2003 sirozu göstermek için 2,0 eşiğini bildirir; Chou 2013 literatürde 1,0 ve 2,0 olmak üzere iki farklı siroz eşiğinin kullanıldığını gösterir. Bu bantta portal hipertansiyon bulgularını ve hepatoloji değerlendirmesini gündeme alın.

Sonraki adım

FIB-4 ve APRI, karaciğer biyopsisine gitmeden önce riski basamaklandırmak için türetilmiş serum indeksleridir. FIB-4 yaş, AST, ALT ve trombosit sayısından hesaplanır ve HIV ile hepatit C birlikteliği olan 832 hastalık bir kohortta geliştirilmiştir (Sterling 2006). APRI ise tedavi almamış kronik hepatit C hastalarında, hem anlamlı fibrozu hem sirozu tek bir sayı ile öngörebilmek için AST ve trombosit sayısından türetilmiştir (Wai 2003). İkisi de fibrozun evresini ölçmez, olasılığını basamaklandırır.

Yağlı karaciğer hastalığında Amerikan ve Avrupa kılavuzları FIB-4 değerini ilk basamak test olarak konumlandırır: 1,30 altı dışlama, 2,67 üzeri doğrulama olarak okunur ve arada kalan gri bantta karaciğer sertliği ölçümüne (elastografi) veya eşdeğer bir fibroz biyobelirtecine geçilir (EASL 2021; AASLD 2023). Bu basamaklı yaklaşım hepatoloji dışı basamakta da işletilir; metabolik risk faktörü taşıyan hastaların önemli bölümü dahiliye ve endokrin polikliniklerinde izlendiği için FIB-4 hesabı çoğu zaman ilk kez o basamakta yapılır ve sevk kararını belirler.

Yaş, indeksin en bilinen karıştırıcısıdır. FIB-4 formülünde yaş paydada değil payda yer aldığı için değer yaşla birlikte kendiliğinden yükselir. McPherson 2017, 65 yaş ve üzerindeki hastalarda 1,30 eşiğinin özgüllüğünü %35 bulmuş ve dışlama eşiğini 2,0 olarak yeniden türetmiştir; aynı çalışma 35 yaş altında indeksin ayrım gücünün (eğri altı alan 0,60) belirgin biçimde düştüğünü göstermiştir. Bu hesaplayıcı 65 yaş sınırını kendiliğinden uygular, 35 yaş altında ise sonucu bir uyarı ile birlikte verir.

Her iki indeksin girdileri karaciğer dışı nedenlerle değişebilir. Trombosit sayısı immün trombositopeni, kemik iliği baskılanması, splenektomi veya gebelikte fibrozdan bağımsız hareket eder; AST hemoliz, kas hasarı ve yoğun egzersiz sonrası yükselir; akut hepatitte transaminazların hızlı değişmesi indekslerin dayandığı kronik ve kararlı tablo varsayımını bozar. APRI paydasındaki üst normal sınır laboratuvara özgüdür; farklı sınır kullanan iki laboratuvarın aynı hastada farklı APRI değeri üretmesi beklenen bir durumdur. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; tanı, sevk ve tedavi kararları klinik tablo ve merkez protokolü ile birlikte verilir.

Formül

FIB-4 (Sterling 2006):

FIB-4 = (yaş × AST [U/L]) / (trombosit [×10⁹/L] × √ALT [U/L])

APRI (Wai 2003):

APRI = (AST [U/L] / AST üst normal sınırı [U/L]) × 100 / trombosit [×10⁹/L]

Birim notu: trombosit sayısı her iki formülde de ×10⁹/L cinsindendir. Hemogramda 200.000/µL olarak raporlanan bir değer 200 olarak girilir, çünkü 1 ×10⁹/L = 1000/µL. Bin katı bir giriş her iki indeksi de bin kat küçültür ve sonucu sessizce yanlış gösterir.

FIB-4 eşikleri. Türetme çalışması HIV ve hepatit C birlikteliği olan hastalarda 1,45 dışlama ve 3,25 doğrulama eşiklerini bildirmiştir (Sterling 2006). Yağlı karaciğer hastalığında yaygınlaşan eşikler ise 1,30 (negatif öngörü değeri %90) ve 2,67 (pozitif öngörü değeri %80) olarak türetilmiştir (Shah 2009); bu hesaplayıcı ikinci çifti kullanır.

Karşılaştırma yönü: bantlar kesin eşitsizlikle kurulur. Dışlama bandı için değerin eşiğin altında (< 1,30), doğrulama bandı için eşiğin üzerinde (> 2,67) olması aranır; eşik değerinin kendisine tam olarak oturan bir sonuç gri bantta raporlanır.

Yaş düzeltmesi: 65 yaş ve üzerinde 1,30 eşiğinin özgüllüğü %35 seviyesine düşer, bu nedenle dışlama eşiği 2,0 olarak yeniden türetilmiştir (McPherson 2017). Hesaplayıcı yaşı 65 ve üzerinde olan hastalarda alt eşiği kendiliğinden 2,00 alır, üst eşik 2,67 olarak kalır.

APRI eşikleri. Türetme çalışması anlamlı fibroz için 0,5 dışlama ve 1,5 doğrulama, siroz için 2,0 doğrulama eşiğini bildirmiştir (Wai 2003). Literatürde siroz için 1,0 ve 2,0 olmak üzere iki ayrı eşik dolaşır ve anlamlı fibroz eşikleri 0,5 ile 1,5 arasında değişir; eşiklerde uzlaşı yoktur (Chou 2013).

İki indeks aynı laboratuvar panelinden hesaplanır ancak ALT yalnız FIB-4 formülünde, AST üst normal sınırı yalnız APRI formülünde yer alır. Bu yüzden aynı hastada bantların ayrışması beklenen bir durumdur.

Örnek hesap

Örnek 1

Elli yaşında hasta, rutin kontrolde AST 40 U/L, ALT 25 U/L, trombosit 200.000/µL. Trombosit değeri hesaba 200 ×10⁹/L olarak girilir. Laboratuvarın AST üst normal sınırı 40 U/L.

FIB-4 = (50 × 40) / (200 × √25) = 2000 / (200 × 5) = 2000 / 1000 = 2,00. Hasta 65 yaşın altında olduğu için dışlama eşiği 1,30 alınır; 2,00 değeri 1,30 ile 2,67 arasında kaldığından sonuç gri banttır ve ikinci basamak test gerekçesidir.

APRI = (40 / 40) × 100 / 200 = 0,50. Bu değer tam olarak dışlama eşiğine oturur, yani APRI anlamlı fibrozu dışlarken FIB-4 karar veremez. İki indeksin ayrışması beklenen bir durumdur: APRI formülünde ALT yer almaz ve bu hastada ALT değerinin AST değerinden düşük olması FIB-4 sonucunu yukarı çeker.

Örnek 2

Yetmiş yaşında hasta, AST 80 U/L, ALT 64 U/L, trombosit 100 ×10⁹/L, AST üst normal sınırı 40 U/L.

FIB-4 = (70 × 80) / (100 × √64) = 5600 / 800 = 7,00. Değer 2,67 eşiğinin çok üzerindedir ve ileri fibroz olasılığı yüksek olarak raporlanır. Hastanın 65 yaşın üzerinde olması burada sonucu değiştirmez, çünkü yaş düzeltmesi yalnız dışlama eşiğini 1,30 değerinden 2,00 değerine yükseltir.

APRI = (80 / 40) × 100 / 100 = 2,00. Değer anlamlı fibroz eşiği olan 1,50 üzerindedir, siroz için tanımlanan 2,00 eşiğini ise henüz aşmamıştır. İki indeks bu hastada aynı yöne işaret eder ve sonraki adım karaciğer sertliği ölçümü ile doğrulamadır.

Aynı yaş düzeltmesinin tersine çalıştığı bir örnek: 70 yaşında, AST 30 U/L, ALT 36 U/L, trombosit 220 ×10⁹/L olan hastada FIB-4 = 2100 / 1320 = 1,59 bulunur. Bu değer 65 yaş altı eşiklerle gri banda düşerdi; 65 yaş ve üzeri için türetilen 2,00 eşiği ile dışlama bandındadır ve gereksiz bir ileri tetkik zincirini önler.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

FIB-4 ve APRI, karaciğerinizde sertleşme (fibroz) olma ihtimalini tahmin etmeye yarayan iki hesaplamadır. İkisi de yeni bir tetkik değildir: yaşınız ve rutin kan tahlillerinizde zaten bulunan karaciğer enzimleri ile kan pulcuğu (trombosit) sayınız kullanılarak hesaplanır.

Sonuç bir teşhis değildir. Düşük çıkması karaciğerinizde sertleşme olmadığını kesinleştirmez, yüksek çıkması da siroz olduğunuz anlamına gelmez. Bu sayıların işi, bir sonraki adımın ne olacağına karar vermektir: değer düşükse çoğu zaman izlem yeterlidir, ara değerlerde ve yüksek değerlerde genellikle karaciğer sertliğini ölçen ağrısız bir ultrason tetkiki (elastografi) istenir.

Sonuç bazı durumlarda yanıltıcı olabilir. Altmış beş yaşın üzerindeyseniz FIB-4 sayısı yaşla birlikte kendiliğinden yükselir, bu yüzden hekiminiz daha yüksek bir sınır kullanır. Otuz beş yaşın altındaysanız sayının ayırt etme gücü zayıflar. Kan pulcuğu sayınızı etkileyen bir hastalığınız varsa veya dalağınız alındıysa sonuç gerçek durumu yansıtmayabilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Kan tahlili sonuçlarınızı kendi başınıza yorumlamak yerine hekiminizle birlikte değerlendirin; karnınızda şişlik, gözlerde veya ciltte sararma, kusmuk ya da dışkıda kan gibi belirtilerde vakit kaybetmeden başvurun.

Sık sorulan sorular

Trombosit sayısını hangi birimde girmeliyim?

Her iki formül de trombosit sayısını ×10⁹/L cinsinden bekler. Hemogram raporunuzda 200.000/µL veya 200 ×10³/µL olarak görünen değer, hesapta 200 olarak girilir; çünkü 1 ×10⁹/L = 1000/µL, yani ×10³/µL ile ×10⁹/L sayısal olarak aynıdır. 200.000 yazarsanız her iki indeks de bin kat küçülür ve sonuç hatalı biçimde düşük çıkar. Alan üst sınırı 1000 olduğu için bu hata forma girildiğinde uyarı ile karşılaşırsınız.

AST üst normal sınırı olarak ne girmeliyim?

Laboratuvarınızın kendi raporunda yazan AST üst sınırını girin. APRI yayınlarında yaygın kullanılan değer 40 U/L olduğu için tipik giriş 40 olur, ancak yöntem ve cinsiyete göre 31 ile 50 U/L arasında değişen sınırlar kullanılır. Sınır APRI paydasında değil payında olduğu için değeri değiştirmek sonucu doğru orantılı değiştirir: aynı AST için sınırı 40 yerine 35 girerseniz APRI yaklaşık %14 yükselir. FIB-4 bu alandan etkilenmez.

65 yaş ve üzerinde neden farklı bir eşik kullanılıyor?

Yaş, FIB-4 formülünün payında yer aldığı için indeks yaşla birlikte kendiliğinden yükselir. McPherson 2017, 634 hastalık yağlı karaciğer kohortunda 65 yaş ve üzerindeki hastalarda 1,30 eşiğinin özgüllüğünü %35 bulmuş, yani yanlış pozitif oranını kabul edilemez düzeyde saptamıştır. Aynı çalışma bu yaş grubu için 2,0 eşiğini türetip doğrulamış ve özgüllüğü duyarlığı bozmadan %70 seviyesine çıkarmıştır. Hesaplayıcı yaşı 65 ve üzerinde olan hastalarda dışlama eşiğini kendiliğinden 2,00 alır.

FIB-4 düşük çıktı, ileri fibrozu dışlamış olur muyum?

Tam olarak değil. Shah 2009, 1,30 eşiğinin negatif öngörü değerini %90 bildirir; yani bu bantta bulunan hastaların yaklaşık onda birinde ileri fibroz yine de vardır. Dışlama gücü, hastanın ait olduğu grubun fibroz sıklığına bağlıdır ve seçilmemiş bir toplulukta daha yüksek, hepatoloji polikliniğinde daha düşüktür. Klinik şüphe sürüyorsa düşük bir FIB-4 değerine rağmen ikinci basamak testi değerlendirin.

FIB-4 ve APRI farklı yönü gösterirse ne yapmalıyım?

Bu beklenen bir durumdur, çünkü formüller aynı değildir: ALT yalnız FIB-4 hesabına, AST üst normal sınırı yalnız APRI hesabına girer ve iki indeks farklı kohortlarda farklı sonlanımlar için türetilmiştir (Sterling 2006 ileri fibroz, Wai 2003 anlamlı fibroz ve siroz). Yağlı karaciğer hastalığında birinci basamak test olarak kılavuzlarda konumlanan indeks FIB-4 değeridir; APRI özellikle viral hepatit bağlamında ve elastografiye erişimin sınırlı olduğu ortamlarda kullanılır. Çelişki hâlinde kararı hastanın etiyolojisine, klinik tabloya ve ikinci basamak teste bırakın.

Kaynaklar

1.Sterling RK, Lissen E, Clumeck N, et al. Development of a simple noninvasive index to predict significant fibrosis in patients with HIV/HCV coinfection. Hepatology. 2006;43(6):1317-1325. (FIB-4 formülünün türetildiği yayın; 1,45 ve 3,25 eşikleri.) doi.org/10.1002/hep.21178(yeni sekmede açılır)
2.Shah AG, Lydecker A, Murray K, et al. Comparison of noninvasive markers of fibrosis in patients with nonalcoholic fatty liver disease. Clin Gastroenterol Hepatol. 2009;7(10):1104-1112. (Yağlı karaciğer hastalığında 1,30 ve 2,67 eşikleri, negatif ve pozitif öngörü değerleri.) doi.org/10.1016/j.cgh.2009.05.033(yeni sekmede açılır)
3.McPherson S, Hardy T, Dufour JF, et al. Age as a Confounding Factor for the Accurate Non-Invasive Diagnosis of Advanced NAFLD Fibrosis. Am J Gastroenterol. 2017;112(5):740-751. (65 yaş ve üzeri için 2,0 dışlama eşiği; 35 yaş altında düşük ayrım gücü.) doi.org/10.1038/ajg.2016.453(yeni sekmede açılır)
4.Wai CT, Greenson JK, Fontana RJ, et al. A simple noninvasive index can predict both significant fibrosis and cirrhosis in patients with chronic hepatitis C. Hepatology. 2003;38(2):518-526. (APRI formülü ve eşikleri.) doi.org/10.1053/jhep.2003.50346(yeni sekmede açılır)
5.Chou R, Wasson N. Blood tests to diagnose fibrosis or cirrhosis in patients with chronic hepatitis C virus infection: a systematic review. Ann Intern Med. 2013;158(11):807-820. (Literatürdeki APRI eşiklerinin dökümü: anlamlı fibroz için 0,5 ile 1,5 arası, siroz için 1,0 ve 2,0.) doi.org/10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00005(yeni sekmede açılır)
6.European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines on non-invasive tests for evaluation of liver disease severity and prognosis, 2021 update. J Hepatol. 2021;75(3):659-689. (FIB-4 birinci basamak, gri bantta karaciğer sertliği ölçümü.) doi.org/10.1016/j.jhep.2021.05.025(yeni sekmede açılır)
7.Rinella ME, Neuschwander-Tetri BA, Siddiqui MS, et al. AASLD Practice Guidance on the clinical assessment and management of nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2023;77(5):1797-1835. (FIB-4 temelli basamaklı risk değerlendirme yolu.) doi.org/10.1097/HEP.0000000000000323(yeni sekmede açılır)
8.Dreytser E, Blyuss O, Mudrova A, et al. Aspartate aminotransferase-to-platelet ratio index (APRI) for staging of fibrosis in adults with chronic hepatitis C. Cochrane Database Syst Rev. 2025;8:CD014222. (APRI eşiklerinde uzlaşı bulunmadığının açık erişim kaynağı.) doi.org/10.1002/14651858.CD014222(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.