DIC

Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma (DIC) Skoru Hesaplama

ISTH overt DIC skorunu hesaplayın: trombosit, fibrin belirteci, PT uzaması ve fibrinojen ile 0-8 puan, 5 puan eşiği, ön koşul kuralı ve kaynaklı yorum tablosu.

Güncelleme 8 Eylül 2026
4 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Skor uygulanamazÖn koşul yok	DIC ile ilişkili olduğu bilinen bir altta yatan hastalık tanımlanmadığında ölçek hesaplanmaz; Taylor 2001 algoritmanın birinci adımında bunu açık bir çıkış olarak tanımlar.	Taylor 2001: skor yalnız sepsis, travma, organ harabiyeti, malignite, obstetrik komplikasyon, ağır karaciğer yetmezliği, vasküler anomali veya ağır toksik ve immünolojik reaksiyon zemininde kullanılır; bu zemin yoksa trombositopeni ve pıhtılaşma bozukluğunun başka nedenleri araştırılır.
Overt DIC ile uyumlu5-8 puan	Tablo overt (aşikâr) DIC ile uyumludur. Bakhtiari 2004 prospektif doğrulamasında bu eşik, uzman görüşü ölçüt alındığında yüzde 91 duyarlık ve yüzde 97 özgüllük vermiş, skordaki her 1 puanlık artış 28 günlük mortalite için 1,25 odds oranı ile ilişkili bulunmuştur.	Taylor 2001: puanlama her gün tekrarlanır. Levi 2009 (BSH) ve Wada 2013 (ISTH uyumlaştırma rehberi): tedavinin temel taşı altta yatan hastalığın tedavisidir; hematoloji ve yoğun bakım ile birlikte izlem planlanır.
Overt DIC eşiğinin altında0-4 puan	Sonuç overt olmayan (non-overt) DIC lehine düşündürücüdür, ancak overt DIC tanısını dışlamaz. Ölçek tek bir fotoğrafı değil, tekrarlanan ölçümlerdeki eğilimi okumak üzere tasarlanmıştır.	Taylor 2001: puanlama 1-2 gün içinde tekrarlanır. Levi 2009: testlerin tekrarlanması, klinik gözlemle birlikte değişen tabloyu izlemenin ayrılmaz parçasıdır.
Trombosit maddesi100 üzeri / 50-100 / 50 altı ×10⁹/L	Sırasıyla 0, 1 ve 2 puan. Trombosit sayısının düşük olması kadar hızlı düşüyor olması da anlamlıdır, ancak ölçek yalnız mutlak değeri puanlar.	Levi 2009: kanaması olan ya da invaziv girişim planlanan ve trombositi 50 ×10⁹/L altında olan DIC hastasında trombosit transfüzyonu değerlendirilir; kanaması olmayan hastada yalnız laboratuvar değerine bakılarak profilaktik transfüzyon verilmez.
Fibrin belirteci maddesiArtış yok / orta / belirgin	Sırasıyla 0, 2 ve 3 puan. Ölçeğin en ağır maddesidir ve tek başına 3 puan getirebilir. Taylor 2001 bu maddede sayısal eşik vermez, ayrımı laboratuvara ve kurum protokolüne bırakır.	Taylor 2001: kullandığınız belirteci (D-dimer veya fibrin yıkım ürünleri) ve "orta" ile "belirgin" için seçtiğiniz eşiği raporunuzda belirtin, aksi hâlde aynı hastada farklı merkezlerde farklı puan çıkabilir.
Protrombin zamanı maddesi3 saniyeden az / 3-6 saniye / 6 saniyeden fazla	Sırasıyla 0, 1 ve 2 puan. Madde ham PT değerini değil, üst referans sınırına göre uzamayı ister; bu nedenle laboratuvarlar arası referans farkları puanı doğrudan etkiler.	Taylor 2001: uzama laboratuvarın kendi üst referans sınırına göre hesaplanır. INR bu maddenin yerine geçmez, çünkü ölçek saniye cinsinden farkı tanımlar.
Fibrinojen maddesi1,0 g/L üzeri / 1,0 g/L ve altı	Sırasıyla 0 ve 1 puan. Ölçeğin en hafif maddesidir; fibrinojen bir akut faz proteini olduğu için enfeksiyon ve inflamasyonda başlangıçta normal, hatta yüksek kalabilir ve DIC bulunan hastada geç düşer.	Levi 2009: taze donmuş plazma replasmanına rağmen süren ağır hipofibrinojenemide (1 g/L altı) fibrinojen konsantresi veya kriyopresipitat değerlendirilir; karar laboratuvar değerine değil klinik kanamaya dayandırılır.

Sonraki adım

ISTH overt DIC skoru bir tanı testi değil, altta yatan hastalığı bilinen bir hastada yaygın damar içi pıhtılaşmanın varlığını nesnelleştiren bir puanlamadır. Taylor 2001 ölçeği tanımlarken iki basamaklı bir okuma önerir: 5 ve üzeri puanda tablo overt DIC ile uyumludur ve puanlama her gün tekrarlanır, 5 puanın altında sonuç overt olmayan DIC lehine düşündürücüdür ve puanlama 1-2 gün içinde tekrarlanır. Bakhtiari 2004, ölçeği 217 yoğun bakım hastasından alınan 660 örnekte prospektif olarak sınamış, uzman görüşü ölçüt alındığında duyarlığı yüzde 91, özgüllüğü yüzde 97 bulmuş ve skordaki her 1 puanlık artışın 28 günlük mortalite için 1,25 odds oranı ile ilişkili olduğunu bildirmiştir.

Levi 2009 (British Committee for Standards in Haematology) ve bu rehberi iki başka kılavuzla uyumlaştıran Wada 2013 (ISTH) tedavinin temel taşını altta yatan hastalığın tedavisi olarak tanımlar. Her iki metin, trombosit ve plazma bileşeni transfüzyonunun öncelikle laboratuvar sonuçlarına değil kanamaya göre verilmesini belirtir: kanaması olan veya invaziv girişim planlanan ve trombositi 50 ×10⁹/L altında olan hastada trombosit transfüzyonu, kanaması olan ve protrombin zamanı ile aktive parsiyel tromboplastin zamanı uzamış hastada taze donmuş plazma değerlendirilir. Klinik tablosunda tromboz ön planda olan DIC olgularında (arteriyel veya venöz tromboemboli, akral iskemi ile giden ağır purpura fulminans) tedavi dozunda heparin, yüksek kanama riski olmayan hastalarda seçenek olarak tanımlanır; kritik hastalıkta ve kanaması olmayan hastada profilaktik dozda heparin venöz tromboemboli önlemi olarak önerilir.

Skorun yorumu her zaman ayırıcı tanı ile birlikte yapılır. Trombositopeni, uzamış protrombin zamanı ve düşük fibrinojen üçlüsü ağır karaciğer hastalığında, dilüsyonel koagülopatide, trombotik mikroanjiyopatilerde (trombotik trombositopenik purpura, hemolitik üremik sendrom), HELLP sendromunda, primer hiperfibrinolizde ve heparinle ilişkili trombositopenide de görülebilir. Fibrinojenin akut faz proteini olması nedeniyle enfeksiyon zemininde geç düşmesi, D-dimer yüksekliğinin ise cerrahi, travma, gebelik, venöz tromboemboli ve malignitede özgül olmaması ölçeğin iki bilinen kısıtıdır. Bu nedenle tek bir puan üzerinden karar vermek yerine seri ölçüm yapılması Levi 2009 tarafından ayrıca vurgulanır.

Uygulama notu: ölçek ağırlıklı olarak erişkin yoğun bakım ve dahiliye hastalarında doğrulanmıştır; puanı hematoloji ve yoğun bakım ekipleriyle birlikte değerlendirin. Fibrin belirteci maddesinde sayısal eşik ISTH tarafından tanımlanmadığı için "orta" ve "belirgin" ayrımınızı ve kullandığınız testi dosyaya yazın, aksi hâlde aynı hastanın puanı merkezler arasında farklılaşır. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel tedavi önerisi içermez; transfüzyon, antikoagülasyon ve girişim kararları klinik tablo, kanama riski ve kurum protokolü ile birlikte verilir.

Formül

ISTH overt DIC skoru (Taylor 2001), beş adımlı bir algoritmadır:

Adım 1, risk değerlendirmesi: Hastada DIC ile ilişkili olduğu bilinen bir altta yatan hastalık var mı? Yanıt hayır ise skor kullanılmaz. Yanıt evet ise devam edilir.

Adım 2, testler: Trombosit sayısı, protrombin zamanı, fibrinojen ve fibrin ile ilişkili bir belirteç (D-dimer veya fibrin yıkım ürünleri) çalışılır.

Adım 3, puanlama:

Trombosit sayısı: 100 ×10⁹/L üzeri 0 puan, 50 ile 100 ×10⁹/L arası 1 puan, 50 ×10⁹/L altı 2 puan.

Fibrin ile ilişkili belirteç: artış yok 0 puan, orta düzeyde artış 2 puan, belirgin artış 3 puan.

Protrombin zamanı uzaması: 3 saniyeden az 0 puan, 3 ile 6 saniye arası 1 puan, 6 saniyeden fazla 2 puan.

Fibrinojen: 1,0 g/L üzeri 0 puan, 1,0 g/L ve altı 1 puan.

Adım 4, toplama: Puanlar toplanır, aralık 0 ile 8 arasındadır.

Adım 5, yorum: Toplam 5 ve üzeri ise tablo overt DIC ile uyumludur ve puanlama her gün tekrarlanır. Toplam 5 puanın altında ise sonuç overt olmayan DIC lehine düşündürücüdür ve puanlama 1-2 gün içinde tekrarlanır.

Sınır değer okumaları: Orijinal tablo trombosit maddesini "100 üzeri" ve "100 altı", protrombin zamanı maddesini "3 saniyeden az" ve "6 saniyeden fazla", fibrinojen maddesini "1,0 g/L üzeri" ve "1,0 g/L altı" olarak yazar; tam 100 ×10⁹/L, tam 3 ve 6 saniye ile tam 1,0 g/L değerleri metinde açık bırakılmıştır. Bu hesaplayıcı bu üç sınır değeri bir üst puan bandında okur (100 için 1 puan, 3 ve 6 saniye için 1 puan, 1,0 g/L için 1 puan).

Birim dönüşümleri: fibrinojen (mg/dL) = fibrinojen (g/L) × 100. Trombosit için ×10⁹/L ile hemogramda kullanılan 10³/µL sayısal olarak aynıdır. Protrombin zamanı maddesi ham saniye değerini değil, ölçülen değer ile laboratuvarın üst referans sınırı arasındaki farkı ister.

Örnek hesap

Örnek 1

Altmış dört yaşında hasta, ürosepsis tanısıyla yoğun bakımda izleniyor. Sepsis, Taylor 2001 listesinde DIC ile ilişkili bir altta yatan hastalık olduğu için algoritmanın birinci adımı geçilir ve laboratuvar maddeleri puanlanır.

Trombosit 40 ×10⁹/L: 50 altı olduğu için 2 puan. D-dimer belirgin yüksek: 3 puan. Protrombin zamanı, laboratuvarın 13 saniyelik üst referans sınırına karşılık 20 saniye ölçülmüş, yani uzama 7 saniye: 6 saniyeden fazla olduğu için 2 puan. Fibrinojen 0,8 g/L (80 mg/dL): 1,0 g/L ve altında olduğu için 1 puan.

Toplam: 2 + 3 + 2 + 1 = 8 puan. Bu, ölçeğin ulaşabileceği en yüksek değerdir ve 5 puan eşiğinin üzerinde olduğu için tablo overt DIC ile uyumludur. Taylor 2001 bu durumda puanlamanın her gün tekrarlanmasını tanımlar.

Örnek 2, aynı hastanın üç gün sonrası

Ürosepsis tedaviye yanıt vermiş: trombosit 120 ×10⁹/L (0 puan), D-dimerde artış yok (0 puan), protrombin zamanı uzaması 1 saniye (0 puan), fibrinojen 2,0 g/L (0 puan). Toplam 0 puan, yani ölçeğin en düşük değeri. Sonuç eşiğin altındadır; bu, laboratuvar tablosunun düzeldiğini gösterir, tek başına bir tedavi kararı vermez.

Örnek 3, sınır değerlerin okunuşu

Trombosit tam 100 ×10⁹/L, D-dimerde artış yok, protrombin zamanı uzaması tam 6 saniye ve fibrinojen tam 1,0 g/L olan bir hastada bu hesaplayıcı 1 + 0 + 1 + 1 = 3 puan verir. Orijinal tablo bu üç değeri açık bırakır ("100 üzeri", "6 saniyeden fazla", "1,0 g/L üzeri" ifadeleri sınırın kendisini kapsamaz); hesaplayıcı sınır değerleri bir üst puan bandında okur ve bu tercihi formül bölümünde açıkça yazar.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

DIC, tam adıyla yaygın damar içi pıhtılaşma, kanın pıhtılaşma sisteminin vücudun her yerinde aynı anda aşırı çalıştığı ciddi bir durumdur. Küçük damarlarda çok sayıda küçük pıhtı oluşur; bu pıhtıları yapmak için kullanılan pıhtılaşma maddeleri ve kan pulcukları (trombositler) tükendiği için aynı hastada hem pıhtı hem de kanama görülebilir.

DIC kendi başına ortaya çıkan bir hastalık değildir; her zaman başka bir hastalığın seyrinde gelişir. En sık nedenler ağır enfeksiyon ve kan zehirlenmesi, büyük travmalar, bazı kanser türleri, doğum sırasında gelişen komplikasyonlar ve ileri karaciğer hastalığıdır. Bu yüzden hesaplama, ancak hekiminiz böyle bir zemin hastalığı biliyorsa kullanılır.

Buradaki puanlama, dört kan testinin sonucunu bir araya getirir: kan pulcuğu sayısı, kanın pıhtılaşma süresi, pıhtı yıkım ürünü olan D-dimer düzeyi ve fibrinojen adlı pıhtılaşma proteininin miktarı. Her testin sonucuna göre puan verilir ve toplam 0 ile 8 arasında bir sayı çıkar. Beş ve üzeri puan, tablonun DIC ile uyumlu olduğu anlamına gelir. Beşin altındaki bir puan DIC olmadığını kanıtlamaz; bu nedenle testler bir iki gün içinde tekrarlanır.

Bu puan bir teşhis değildir ve tek başına tedavi seçmez. Asıl tedavi, DIC tablosunu başlatan hastalığın tedavisidir. Kan ürünü verilmesi kararı da yalnız test sonuçlarına değil, kanama olup olmadığına bakılarak verilir.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve tedavinizi değiştirmek için kullanılamaz. Durmayan burun veya diş eti kanaması, idrarda veya dışkıda kan, kolay morarma, ciltte küçük kırmızı noktalar, el ve ayak parmaklarında morarma ya da soğukluk, ani nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı gibi belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurun veya 112 acil çağrı numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

Altta yatan hastalık yoksa skoru yine de hesaplayabilir miyim?

Hayır. Taylor 2001 algoritmasının birinci adımı, DIC ile ilişkili olduğu bilinen bir altta yatan hastalığın varlığını sorar ve yanıt hayır ise puanlama başlamaz. Hesaplayıcı da bu durumda sayısal bir puan değil "Skor uygulanamaz" sonucunu döndürür. Bunun nedeni ölçeğin böyle bir zemin üzerinde türetilmiş ve doğrulanmış olmasıdır: zemin olmadan bozuk koagülasyon testlerini puanlamak, karaciğer hastalığı, ilaç etkisi, dilüsyon veya trombotik mikroanjiyopati gibi tabloların yanlışlıkla DIC olarak etiketlenmesine yol açabilir.

D-dimer için "orta" ve "belirgin" artış eşikleri neden verilmiyor?

Çünkü ISTH bu maddede bilinçli olarak sayısal bir eşik tanımlamamıştır. Taylor 2001 fibrin ile ilişkili belirteci (D-dimer veya fibrin yıkım ürünleri) niteliksel üç basamakta puanlar ve ayrımın laboratuvarın kendi yöntemine ve referans aralığına göre yapılmasını bekler. Yaygın uygulama, üst referans sınırının katları üzerinden kurum içi bir eşik belirlemektir. Bu madde ölçeğin en ağır maddesi olduğu ve tek başına 3 puan getirdiği için, hangi testi ve hangi eşiği kullandığınızı raporunuza yazmanız beklenir.

Protrombin zamanı yerine INR girebilir miyim?

Hayır. Madde, protrombin zamanının laboratuvarınızın üst referans sınırına göre saniye cinsinden ne kadar uzadığını sorar. Örneğin üst sınır 13 saniye ve hastanın değeri 20 saniye ise alana 7 saniye girilir. INR, oral antikoagülan izlemi için standardize edilmiş bir orandır ve saniye cinsinden farkın yerine geçmez. Bu tanım aynı zamanda ölçeğin bilinen bir kısıtıdır: laboratuvarlar arası referans aralığı farkları aynı hastada farklı puan üretebilir.

Toplam 4 puan çıktı, DIC dışlanmış olur mu?

Dışlanmaz. Taylor 2001, 5 puanın altındaki sonucu overt olmayan DIC lehine düşündürücü sayar ve puanlamanın 1-2 gün içinde tekrarlanmasını tanımlar. Ölçek tek bir ölçümü değil, tekrarlanan ölçümlerdeki eğilimi okumak üzere tasarlanmıştır; Levi 2009 da testlerin tekrarlanmasının klinik gözlemle birlikte değişen tabloyu izlemenin ayrılmaz parçası olduğunu belirtir. Klinik şüphe sürüyorsa hematoloji görüşü almaktan ve ayırıcı tanıyı sürdürmekten vazgeçmeyin.

Fibrinojen mg/dL olarak raporlanıyor, ne girmeliyim?

Fibrinojen alanındaki birim düğmesinden mg/dL seçebilirsiniz; dönüşüm 1 g/L = 100 mg/dL katsayısı ile yapılır, yani 80 mg/dL değeri 0,8 g/L demektir ve 1 puan alır. Bu ayrım önemlidir: mg/dL cinsinden bir değerin g/L alanına yazılması maddeyi hatalı biçimde 0 puanla okur. Fibrinojenin bir akut faz proteini olduğunu da hatırlayın; enfeksiyon zemininde başlangıçta normal veya yüksek kalabilir ve DIC bulunan hastada geç düşer.

Kaynaklar

1.Taylor FB Jr, Toh CH, Hoots WK, Wada H, Levi M; Scientific Subcommittee on Disseminated Intravascular Coagulation (DIC) of the International Society on Thrombosis and Haemostasis (ISTH). Towards definition, clinical and laboratory criteria, and a scoring system for disseminated intravascular coagulation. Thromb Haemost. 2001;86(5):1327-1330. (Beş adımlı algoritma, madde puanları ve 5 puan eşiği.) doi.org/10.1055/s-0037-1616068(yeni sekmede açılır)
2.Bakhtiari K, Meijers JCM, de Jonge E, Levi M. Prospective validation of the International Society of Thrombosis and Haemostasis scoring system for disseminated intravascular coagulation. Crit Care Med. 2004;32(12):2416-2421. (Duyarlık yüzde 91, özgüllük yüzde 97; her 1 puan için 28 günlük mortalite odds oranı 1,25.) doi.org/10.1097/01.CCM.0000147769.07699.E3(yeni sekmede açılır)
3.Levi M, Toh CH, Thachil J, Watson HG. Guidelines for the diagnosis and management of disseminated intravascular coagulation. British Committee for Standards in Haematology. Br J Haematol. 2009;145(1):24-33. (Tekrarlanan ölçüm, altta yatan hastalığın tedavisi, transfüzyon ve hipofibrinojenemi eşikleri.) doi.org/10.1111/j.1365-2141.2009.07600.x(yeni sekmede açılır)
4.Wada H, Thachil J, Di Nisio M, et al. Guidance for diagnosis and treatment of DIC from harmonization of the recommendations from three guidelines. J Thromb Haemost. 2013;11(4):761-767. (Üç kılavuzun uyumlaştırılması: transfüzyon, tedavi ve profilaktik dozda heparin önerileri.) doi.org/10.1111/jth.12155(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.