Barthel

Barthel İndeksi (Günlük Yaşam Aktiviteleri) Hesaplama

Barthel indeksi ile günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı on madde üzerinden 0-100 puan olarak hesaplayın; bağımlılık sınıfları ve kaynaklı eşikler.

Güncelleme 8 Eylül 2026
6 kaynak

Sonucu nasıl yorumlarsınız?

Evre / aralık	Anlamı	Kılavuz yaklaşımı
Tam bağımlı0-20 puan	Neredeyse tüm günlük yaşam aktiviteleri başkası tarafından yapılır. Ölçeğin taban bölgesidir ve hastalar arasındaki farkı ayırt etme gücü burada zayıflar.	Quinn 2011: indeksin değişime duyarlılığı bağımlılığın uçlarında sınırlıdır (taban ve tavan etkisi); bu bantta izlemi tek başına toplam puana bağlamayın.
Ağır bağımlı21-60 puan	Aktivitelerin çoğunda başkasının desteği gereklidir, transfer ve mobilite maddeleri genellikle düşüktür.	Shah 1989: sınıflandırma toplam puana dayanır; hangi maddenin düşük olduğunu ayrıca kaydedin, çünkü aynı toplam çok farklı madde örüntülerinden çıkabilir.
Orta derecede bağımlı61-90 puan	Birden çok aktivitede düzenli yardım gerekir; sıklıkla banyo, merdiven ve giyinme maddeleri eksiktir.	Küçükdeveci 2000: ölçek Türkçede inme ve spinal kord yaralanması hastalarında yatarak rehabilitasyon sürecinde geçerli bulunmuştur, yatış ve taburculuk ölçümlerini birlikte raporlayın.
Hafif bağımlı91-99 puan	Yalnız bir veya iki maddede yardım gerekir. Tek maddelik değişim burada sınıf değiştirebilir.	Quinn 2011: tavan etkisi nedeniyle bu bantta ileri düzey işlev farkları görünmez; ayrıntı gerekiyorsa daha geniş ölçekli değerlendirmeleri ekleyin.
Bağımsız100 puan	Ölçekteki on aktivitenin tamamında bağımsızdır. Bu, hastanın tek başına güvenle yaşayabileceği anlamına gelmez.	Mahoney ve Barthel 1965: tam puan yalnız listelenen aktivitelerde bağımsızlığı gösterir; yemek pişirme, alışveriş ve ilaç yönetimi gibi enstrümantal aktiviteler ölçekte yer almaz.

Sonraki adım

Barthel indeksi bir tarama testi değil, gözleme dayalı bir işlev ölçümüdür. Puanı hastanın söylediğine göre değil, o gün gerçekte yaptığına göre verin ve değerlendirmeyi hastayı izleyen ekipten bilgi alarak tamamlayın. Collin ve arkadaşları 1988 yılında dört farklı yöntemi (hastanın kendi beyanı, hastayı en az bir vardiya izlemiş hemşireye sorma ve iki ayrı eğitimli gözlemcinin ayrı ayrı test etmesi) karşılaştırmış, toplam puanların birbirine yakın olduğunu, bilgi sahibi hemşire veya yakına sormanın test etmek kadar güvenilir ve daha hızlı olduğunu bildirmiştir. Aynı çalışma, anlamlı sayılabilecek değişimin eşiğini 0-20 ölçeğinde 4 puan olarak vermiştir; bu, burada kullanılan 0-100 ölçeğinde 20 puana karşılık gelir.

Kendi beyanına dayanan değerlendirmede dikkatli olun. Sinoff ve Ore 1997, 75 yaş ve üzerindeki 126 hastada kendi beyanı ile gözlenen performansı karşılaştırmış, ortalama puanı beyanda 90, gözlemde 88 bulmuş ve hastaların yüzde 15,9 kadarında 15 puan veya daha büyük bir sapma saptamıştır. Sapmayı açıklayan değişkenler bilişsel bozukluk, akut geriatri servisinden geliyor olmak ve 85 yaş üzeri olmaktır. Bilişsel bozukluğu olan yaşlı hastada beyana dayalı Barthel puanını tek başına kullanmayın.

Ölçek nöroloji ve fiziksel tıp ile rehabilitasyon pratiğinde, özellikle inme rehabilitasyonunda yaygın kullanılır. Quinn ve arkadaşları 2011 yılında inme çalışmalarındaki kullanımı derlemiş, indeksin günlük yaşam aktivitelerinin geçerli bir ölçümü olduğunu, standart uygulamada güvenilirliğinin kabul edilebilir olduğunu, ancak bağımlılığın uçlarında değişime duyarlılığının taban ve tavan etkisiyle sınırlandığını belirtmiştir. Aynı derleme, "Barthel indeksi" adının birden çok farklı araç için kullanıldığına dikkat çekerek çalışmalarda ortak sürüm olarak 5 puanlık basamaklarla 0-100 arasında puanlanan on maddelik ölçeğin benimsenmesini önerir. Bu hesaplayıcı da o sürümü uygular.

Türkçe kullanım için Küçükdeveci ve arkadaşları 2000 yılında ölçeğin modifiye sürümünü uyarlamış, 50 inme ve 50 spinal kord yaralanması hastasında yatış ve taburculuk değerlendirmesi yapmıştır. İç tutarlılık inme için 0,93, spinal kord yaralanması için 0,88; gözlemciler arası uyum inmede 0,6, spinal kord yaralanmasında 0,5 kappa değerinin üzerinde; sınıf içi korelasyon katsayısı sırasıyla 0,99 ve 0,77 bulunmuştur. Aynı çalışma Rasch çözümlemesinde mesane ve bağırsak maddelerinin tek boyutluluğu bozduğunu gösterir, yani bu iki madde diğerlerinden farklı bir şeyi ölçüyor olabilir. Bu satırlar kaynak atıflıdır ve hastaya özel bakım veya tedavi önerisi içermez; bakım planı, taburculuk kararı ve destek düzeyi klinik değerlendirme ile birlikte belirlenir.

Formül

Barthel indeksi on günlük yaşam aktivitesini ayrı ayrı puanlar ve puanları toplar. Ağırlıklar Mahoney ve Barthel tarafından 1965 yılında tanımlanmıştır; ölçeğin telifi Maryland State Medical Society kuruluşuna aittir ve ölçek bu atıfla kullanılır.

Beslenme: bağımlı 0, yardım gerekiyor 5, bağımsız 10 puan.

Banyo yapma: yardım gerekiyor 0, bağımsız 5 puan.

Kişisel bakım: yardım gerekiyor 0, bağımsız 5 puan.

Giyinme: bağımlı 0, yarısını kendisi yapıyor 5, bağımsız 10 puan.

Bağırsak kontrolü: inkontinan 0, ara sıra kaçırıyor 5, kontinan 10 puan.

Mesane kontrolü: inkontinan 0, ara sıra kaçırıyor 5, kontinan 10 puan.

Tuvalet kullanımı: bağımlı 0, kısmi yardım 5, bağımsız 10 puan.

Yatak ile sandalye arası transfer: yapamıyor 0, büyük yardım 5, küçük yardım 10, bağımsız 15 puan.

Düz zeminde hareket: hareketsiz 0, tekerlekli sandalye ile bağımsız 5, yardımla yürüyor 10, bağımsız yürüyor 15 puan.

Merdiven inip çıkma: yapamıyor 0, yardım gerekiyor 5, bağımsız 10 puan.

Toplam = 10 + 5 + 5 + 10 + 10 + 10 + 10 + 15 + 15 + 10, yani en yüksek puan 100, en düşük puan 0 olur ve ölçek 5 puanlık basamaklarla ilerler.

Bağımlılık sınıfları (Shah, Vanclay ve Cooper 1989 çalışmasına atfedilen eşikler): 0-20 tam bağımlı, 21-60 ağır bağımlı, 61-90 orta derecede bağımlı, 91-99 hafif bağımlı, 100 bağımsız.

Sürüm notu: burada özgün 1965 ağırlıkları kullanılır. Türkçe geçerlilik çalışması olan Küçükdeveci 2000, ölçeğin her maddeyi beş basamakta puanlayan modifiye sürümünü (Shah 1989) uyarlamıştır; iki sürümün toplamı da 0-100 aralığındadır ancak madde içi basamaklar farklıdır, bu nedenle raporunuzda hangi sürümü kullandığınızı yazın.

Örnek hesap

Örnek olgu: 74 yaşında, sol hemiparezi ile seyreden inme sonrası dördüncü haftada rehabilitasyon ünitesinde izlenen hasta. Gözlem şu şekildedir: yemeğini tabak önüne konduğunda kendisi yiyor (10), banyoda yardım gerekiyor (0), yüzünü yıkayıp saçını tarıyor (5), giysilerinin düğmelerinde yardım alıyor ancak yarısından fazlasını kendisi yapıyor (5), bağırsak kontrolü tam (10), gece ara sıra idrar kaçırıyor (5), tuvalette temizlik için kısmi yardım alıyor (5), yataktan sandalyeye sözel yönlendirme ile geçiyor (10), bir kişinin desteğiyle koridorda 50 yardadan uzun yürüyor (10), merdiven çıkamıyor (0).

Toplam: 10 + 0 + 5 + 5 + 10 + 5 + 5 + 10 + 10 + 0 = 60 puan. Altmış puan 21-60 aralığının son değeridir, dolayısıyla hasta "Ağır bağımlı" sınıfındadır.

İki hafta sonra aynı hasta banyoya yardımsız giriyor (5), tuvalet kullanımında bağımsız (10) ve merdiveni tırabzan yardımıyla ancak yardımcı olmadan çıkıyor (10) hâle gelirse yeni toplam 60 - 0 + 5 - 5 + 10 - 0 + 10 = 80 puan olur; değişim madde bazında +5 banyo, +5 tuvalet ve +10 merdiven, yani toplam +20 puandır ve hasta "Orta derecede bağımlı" sınıfına geçer. Kazanılan 20 puanın yalnız üç maddeden gelmesi, toplam puanın hangi maddelerden oluştuğunun ayrıca yazılmasını gerektirir.

Ölçeğin basamak yapısı nedeniyle ara değerler oluşmaz: tüm toplamlar 5 puanın katıdır. Bu yüzden 63 veya 78 gibi bir Barthel puanı gördüğünüzde, kullanılan sürümün özgün 1965 sürümü değil modifiye sürüm ya da 0-20 ölçeğinden dönüştürülmüş bir değer olduğunu düşünmelisiniz.

Hastanıza nasıl anlatırsınız?

Hastanıza aktarabileceğiniz sade bir özet

Barthel indeksi, günlük işlerinizi ne kadar kendi başınıza yapabildiğinizi gösteren bir puanlamadır. Yemek yeme, banyo yapma, saç tarama ve diş fırçalama, giyinme, tuvalet kullanma, idrar ve büyük abdest kontrolü, yataktan sandalyeye geçme, yürüme ve merdiven çıkma olmak üzere on başlık değerlendirilir.

Her başlık için sağlık çalışanı, o işi tek başınıza mı yaptığınızı, yardım alıp almadığınızı yoksa tümüyle başkasının mı yaptığını işaretler. Puanlar toplanır ve sonuç 0 ile 100 arasında çıkar. Yüksek puan, günlük işlerde daha bağımsız olduğunuz anlamına gelir.

Bu puan bir hastalık teşhisi değildir ve zekânızla ya da hafızanızla ilgili bir ölçüm de değildir. Yalnız o günkü durumunuzu gösterir; tedavi ve egzersizlerle puan zaman içinde değişebilir. Bu yüzden ölçüm çoğu zaman yatışta ve taburculukta tekrarlanır.

Tam puan almanız her işi güvenle yapabileceğiniz anlamına gelmez. Yemek pişirme, alışveriş, para ve ilaç yönetimi gibi işler bu ölçekte yer almaz; bunlar ayrı olarak değerlendirilir.

Sonucu değerlendirirken siz veya yakınınız kendi tahmininizle sağlık çalışanının gözlemi arasında fark görebilirsiniz; bu beklenen bir durumdur. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz ve bakım planınızı değiştirmek için kullanılamaz. Ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu, yüzde kayma veya düşme sonrası hareket edememe gibi durumlarda vakit kaybetmeden 112 acil çağrı numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

Bu hesaplayıcı hangi Barthel sürümünü kullanıyor?

Mahoney ve Barthel 1965 tarafından tanımlanan özgün on maddelik sürümü kullanır: toplam 0-100 arasındadır ve 5 puanlık basamaklarla ilerler. Quinn 2011, inme çalışmalarında ortak dil oluşturmak için tam olarak bu sürümün benimsenmesini önerir. Türkçe geçerlilik çalışması olan Küçükdeveci 2000 ise her maddeyi beş basamakta puanlayan modifiye sürümü (Shah 1989) uyarlamıştır; iki sürüm de 100 üzerinden puanlanır ama madde içi basamakları farklıdır. Karşılaştırma yapacaksanız iki ölçümün aynı sürümle alındığından emin olun.

Bağımlılık sınıflarının eşikleri nereden geliyor?

Kullandığımız 0-20 tam bağımlı, 21-60 ağır bağımlı, 61-90 orta derecede bağımlı, 91-99 hafif bağımlı ve 100 bağımsız eşikleri literatürde Shah, Vanclay ve Cooper 1989 çalışmasına atfedilir. Sinoff ve Ore 1997, bu bantların kaynağı değildir; o çalışma indeksin 75 yaş ve üzerindeki hastalarda kendi beyanıyla doldurulmasının sınırlarını inceler. Sınıflar yalnız iletişimi kolaylaştıran etiketlerdir, tedaviye karar veren eşikler değildir.

Puanı hastaya sorarak doldurabilir miyim?

Tercih edilen yöntem gözlemdir. Collin 1988, hastayı en az bir vardiya izlemiş bir hemşireye ya da yakınına sormanın test etmek kadar güvenilir ve daha hızlı olduğunu göstermiştir. Buna karşılık Sinoff ve Ore 1997, 75 yaş üzeri hastaların yüzde 15,9 kadarının kendi beyanı ile gözlenen performansı arasında 15 puan veya daha büyük fark bulunduğunu, sapmanın bilişsel bozukluk ve ileri yaş ile ilişkili olduğunu bildirmiştir. Bilişsel bozukluk varsa yalnız beyana dayanmayın.

Sondalı veya sondadan beslenen hastayı nasıl puanlarım?

Mesane maddesinde ölçüt kontinans değil, düzeneğin yönetilebilmesidir: sondayı ve torbayı tümüyle kendisi yönetebilen hasta 10 puan alır, yönetemiyorsa 0 puan alır. Beslenme maddesinde ise ölçüt yemeği ağızdan yiyebilmektir; sondadan beslenen hasta için özgün 1965 metni ayrı bir kural vermez, yaygın uygulamada bu madde 0 puan olarak kaydedilir ve beslenme yolunu raporunuzda belirtmeniz beklenir. Bağırsak ve mesane maddelerinin ölçeğin bütünüyle uyumu tartışmalıdır: Küçükdeveci 2000 Rasch çözümlemesinde bu iki maddenin tek boyutluluğu bozduğunu bildirmiştir.

Puan değişimi ne zaman gerçek bir iyileşme sayılır?

Collin 1988, farklı yöntemlerle alınan ölçümleri karşılaştırdığında gerçek bir farkı yansıtması beklenen değişimi 0-20 ölçeğinde 4 puan olarak vermiştir; burada kullanılan 0-100 ölçeğinde bu 20 puana karşılık gelir. Ayrıca Quinn 2011, ölçeğin çok iyi ve çok kötü işlev düzeylerinde değişime duyarlılığının düşük olduğunu belirtir. Bu nedenle küçük dalgalanmaları klinik iyileşme olarak yorumlamayın ve hangi maddelerin değiştiğini toplam puanla birlikte kaydedin.

Kaynaklar

1.Mahoney FI, Barthel DW. Functional evaluation: the Barthel Index. Md State Med J. 1965;14:61-65. (Özgün on madde ve puan ağırlıkları. Ölçeğin telifi Maryland State Medical Society kuruluşuna aittir ve bu atıfla kullanılır.) Kaynağı görüntüleyin(yeni sekmede açılır)
2.Küçükdeveci AA, Yavuzer G, Tennant A, Süldür N, Sonel B, Arasil T. Adaptation of the modified Barthel Index for use in physical medicine and rehabilitation in Turkey. Scand J Rehabil Med. 2000;32(2):87-92. (Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik; modifiye sürümün uyarlaması.) doi.org/10.1080/003655000750045604(yeni sekmede açılır)
3.Shah S, Vanclay F, Cooper B. Improving the sensitivity of the Barthel Index for stroke rehabilitation. J Clin Epidemiol. 1989;42(8):703-709. (Modifiye sürüm ve bağımlılık sınıflarının atfedildiği kaynak.) doi.org/10.1016/0895-4356(89)90065-6(yeni sekmede açılır)
4.Collin C, Wade DT, Davies S, Horne V. The Barthel ADL Index: a reliability study. Int Disabil Stud. 1988;10(2):61-63. (Gözlem, hemşire beyanı ve kendi beyanı yöntemlerinin güvenilirliği; anlamlı fark eşiği.) doi.org/10.3109/09638288809164103(yeni sekmede açılır)
5.Quinn TJ, Langhorne P, Stott DJ. Barthel index for stroke trials: development, properties, and application. Stroke. 2011;42(4):1146-1151. (Taban ve tavan etkisi; ortak sürüm olarak 0-100 arası, 5 puanlık basamaklı on maddelik ölçek önerisi.) doi.org/10.1161/STROKEAHA.110.598540(yeni sekmede açılır)
6.Sinoff G, Ore L. The Barthel Activities of Daily Living Index: self-reporting versus actual performance in the old-old. J Am Geriatr Soc. 1997;45(7):832-836. (İleri yaşta kendi beyanı ile gözlenen performans arasındaki sapma.) doi.org/10.1111/j.1532-5415.1997.tb01510.x(yeni sekmede açılır)

İlgili hesaplayıcılar

Rapor Asistanı

İlaç raporunuz eczaneden geri dönmesin

Rapor Asistanı, ilacı ve tanıyı seçtiğinizde SUT'un istediği her kriteri sorar; eksik kalanı imzadan önce gösterir. Hesaplayıcı sonucu bu akışa girmez, raporu siz onaylarsınız.

Rapor Asistanına başvurun

Sorumluluk reddi

Son güncelleme: 8 Eylül 2026.

Bu hesaplayıcı sağlık profesyonellerine yöneliktir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuç; muayenenin, hekimin klinik değerlendirmesinin ve güncel kılavuzların yerine geçmez, tek başına tanı veya tedavi kararı olarak kullanılamaz. Girilen değerlerin doğruluğu ile sonucun hastaya uygunluğunu değerlendirme sorumluluğu kullanıcıya aittir. Hesaplama, sayfada belirtilen kaynaklara dayanır; kılavuzlar güncellendiğinde içerik gecikmeli güncellenebilir.